Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Mwongozo wa taifa wa selimundu unashauri: maziwa ya mama pekee miezi 6 ya kwanza; kuanzia miezi 6, chakula cha nyongeza chenye protini, matunda, wanga na mboga za majani; kisha mlo kamili wenye vyakula kutoka makundi yote kila siku. Mtoto mwenye selimundu anahitaji pia maji mengi kila siku, folic acid maisha yote, dawa za kinga na chanjo kama kliniki inavyoelekeza, na kupumzika vya kutosha. Akiugua na kukosa hamu ya kula – milo midogo mara nyingi.

Tafakuri zingatifu (mindfulness) ni mazoezi ya akili ya kutambua mawazo, hisia na mihemko inavyokuja na kuondoka bila kuyahukumu wala kuyafuata – kuishi wakati wa sasa. Tafiti kubwa zinaonyesha faida ya wastani kwa wasiwasi, sonona, msongo na kuvumilia maumivu sugu, na husaidia kuzuia sonona kurudi. Kwa madai kama kuimarisha kinga ya mwili, kushusha presha au kuharakisha uponyaji, tafiti ndogo zimeonyesha faida; tafiti kubwa zinahitajika kuthibitisha kwa wengi. Mazoezi ni rahisi: kaa vizuri, zingatia pumzi, mawazo yakihama yarudishe taratibu, dakika 5–10 kila siku na kuongeza. Ni nyongeza, si mbadala wa dawa au tiba ya kitaalamu.

Sigara pamoja na vidonge vyenye vichocheo viwili (estrojeni na projestini) huongeza hatari ya damu kuganda, shambulio la moyo na kiharusi – na hatari hupanda zaidi umri ukiongezeka. Kwa mujibu wa WHO, mwanamke wa miaka 35 au zaidi anayevuta sigara asitumie vidonge hivi (chini ya sigara 15 kwa siku – kwa kawaida hapana; 15 au zaidi – hapana kabisa). Chini ya miaka 35 vinaweza kutumika kwa tahadhari. Njia zisizo na estrojeni zinafaa kwa wavutaji wote.

Kusafishwa kizazi (MVA au D&C) ni kuondoa mabaki ndani ya mfuko wa uzazi baada ya mimba kuharibika, mimba isiyoendelea au kutokwa damu isiyo ya kawaida. Mwili hupona ndani ya siku chache hadi wiki kadhaa. Uovuleshaji huweza kurudi mapema – kwa wachache hata siku 8–10 baada ya utaratibu, kwa wengi wiki 2–4 – hivyo mimba huweza kutokea kabla ya hedhi ya kwanza, ambayo kwa kawaida huja wiki 4–6. Ngono kwa kawaida baada ya damu nzito kupungua (wiki 1–2) au kwa ushauri wa kliniki. Kwa anayetaka mimba tena, tafiti zinaonyesha hakuna haja ya kusubiri miezi 6 – unaweza kujaribu ukiwa tayari kimwili na kihisia. Asiyetaka mimba aanze uzazi wa mpango mara moja. Kipimo cha mkojo huweza kubaki chanya wiki 3–4 kwa sababu ya hCG iliyobaki.

"Wiki ya tatu ya ujauzito" kwa hesabu ya kliniki, yaani tangu siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho, ni wiki ambayo mimba inatungwa na kuanza kujipandikiza. Homoni ya hCG bado ni kidogo sana, kwa hiyo kipimo cha mkojo mara nyingi huwa hasi, au mstari wa pili huwa hafifu sana. Mstari ukionekana unaweza kuwa mwekundu, lakini mara nyingi si mkali kama wa C.

Makala hii ni ya elimu ya afya na haitoi maelekezo ya kutumia dawa. Maumivu ya tumbo bila damu, au damu kidogo sana, baada ya kutumia dawa za kutoa mimba kama misoprostol yanaweza kumaanisha mimba haijatoka, dawa ilikuwa bandia au imeharibika, mimba ilikuwa imefia ndani lakini haijatoka, au, hatari zaidi, mimba iko nje ya kizazi. Mimba nje ya kizazi haitoki kwa dawa hizi na inaweza kupasuka.