Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Utoaji wa mimba kwa dawa unaofanywa kwa usalama, chini ya mtoa huduma, haujaonyeshwa kuharibu kizazi wala kupunguza uwezo wa kupata mimba baadaye, hata ukirudiwa (WHO 2022). Hatari kubwa zinatokana na kutumia dawa bila uchunguzi wala ufuatiliaji: mimba kutotoka kabisa au kubaki mabaki, damu nyingi, maambukizi, na kutogundua mimba nje ya kizazi. Mifepristone si P2 – haizuii mimba ikitumika baada ya tendo. Mimba mpya inaweza kutungwa wiki 2 baada ya mimba kutoka; kwa hiyo njia ya uzazi wa mpango ndiyo kinga, si dawa za kutoa mimba.

Huwezi kumjua mtu mwenye VVU kwa kumwangalia. Watu wengi wenye VVU huonekana wazima kwa miaka mingi, na wanaotumia ARV vizuri huishi maisha marefu bila dalili. Dalili kama kupungua uzito, homa za mara kwa mara au vipele husababishwa pia na magonjwa mengine mengi. Njia pekee ya kujua ni kupima. Kwa ajili ya usalama wako, usitegemee muonekano: pima wewe na mwenza pamoja, tumia kondomu, na PrEP ikiwa una hatari kubwa. Mtu mwenye VVU anayetumia ARV na virusi kutogundulika (chini ya 200 kwa ml) hawezi kumwambukiza mwenza kwa ngono – K=K (Kutogundulika = Kutoambukiza).

Maumivu ya kuvuta au kuchoma ukeni yanayokuja na kuondoka katika mwezi wa nane mara nyingi ni ya kawaida. Visababishi ni kichwa cha mtoto kushuka na kubana nyonga na shingo ya kizazi, maumivu ya ghafla kama umeme ukeni (lightning crotch), mishipa ya nyonga kulegea, mikazo ya maandalizi (Braxton Hicks), mishipa ya damu ya uke kuvimba, na wakati mwingine maambukizi yenye kuwasha au kuungua. Tofauti na uchungu halisi, maumivu haya hayana mpangilio na hayazidi nguvu. Mikazo yenye mpangilio kabla ya wiki 37, damu, maji kutoka, homa, au mtoto kupunguza kucheza vinahitaji hospitali mara moja.

Demodex ni vidudu vidogo vinavyoishi kwenye vinyweleo vya uso kwa watu wengi bila madhara; vikizidi huhusishwa na rosacea na demodicosis (wekundu, vipele vidogo, muwasho usoni, kope kuwasha). Malassezia ni fangasi wa kawaida wa ngozi; wakizidi husababisha mabaka ya rangi (tinea versicolor), seborrhoeic dermatitis (magamba usoni na kichwani) na folikulaitisi ya Malassezia (vipele vinavyowasha mgongoni na kifuani). Matibabu ni tofauti, hivyo uchunguzi wa ngozi ni muhimu.

Hakuna mnyoo anayepungua ukubwa halisi akigusa ngozi; baadhi – kama minyoo bapa wa majini (planaria), ruba na minyoo-nywele – hujikunja wanapoguswa, hivyo huonekana wadogo kwa muda. Minyoo hatari wanaoingia kupitia ngozi, kama vibuu vya minyoo ndoano na kichocho, ni wadogo mno kuonekana kwa macho. Kinga ni kuvaa viatu na kuepuka kuogelea kwenye maji yaliyotuama.

Hakuna idadi moja sahihi kwa kila mwanaume. Wanaume wengi wenye afya humwaga kati ya mara 2 na 7 kwa wiki, na idadi hupungua kadri umri unavyoongezeka. Kumwaga mara nyingi hakuleti udhaifu wa mwili wala upungufu wa nguvu za kiume; tafiti zinaonyesha kumwaga mara kwa mara kunaweza kupunguza hatari ya saratani ya tezi dume. Tatizo ni pale hamu inapokuwa ya kulazimika na kuathiri maisha, kazi au mahusiano.