Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Hedhi baada ya kufunga kizazi
Ndiyo – mwanamke aliyefunga kizazi kwa kukata au kufunga mirija ya uzazi anaendelea kuona hedhi kama kawaida. Upasuaji huu hauguzi ovari wala kizazi: ovari zinaendelea kutoa mayai na homoni, na ukuta wa kizazi hujengeka na kubomoka kila mwezi. Yai tu ndilo halikutani na mbegu za kiume. Hedhi hukoma wakati wa komahedhi tu. Mimba baada ya kufunga kizazi ni nadra (chini ya 1 kati ya 100), lakini ikitokea mara nyingi hutunga nje ya kizazi.
Zolanas
Zolanas ni jina la kibiashara la lansoprazole – dawa ya kundi la PPI inayopunguza tindikali tumboni. Hutumika kwa vidonda vya tumbo na duodeni, kucheua tindikali (GERD), uvimbe wa umio unaotokana na tindikali, sindromu ya Zollinger-Ellison, na pamoja na antibiotiki kutibu H. pylori. Itumike kwa ushauri wa mtoa huduma; matumizi ya muda mrefu yanaweza kupunguza vitamini B12, magnesiamu na kalsiamu.
Maji ya moto huchochea vipele kuongezeka mwilini?
Maji ya moto hayasababishi vipele moja kwa moja kwa watu wengi, lakini huweza kuyafanya kuwa mabaya zaidi: huondoa mafuta asilia ya ngozi (ukavu na kuwasha), hupanua mishipa ya damu (wekundu), na huchochea muwasho. Huathiri zaidi wenye ukurutu (eczema), mzio wa ngozi (urticaria) – hasa aina inayochochewa na joto (cholinergic) – folikulaitisi kutoka kwenye bafu za moto zisizo safi, chunusi, na ngozi kavu ya wazee. Kuoga kwa maji ya uvuguvugu kwa dakika 5–10 na kupaka mafuta mara baada ya kuoga hulinda ngozi.
Je, ni salama kutumia PEP mara kwa mara?
Ndiyo, PEP inaweza kutolewa kila mara mtu anapopata tukio jipya la hatari halisi, ndani ya saa 72 – dawa za sasa (mfano TLD) ni salama na hazina madhara ya muda mrefu kwa matumizi ya siku 28. Tukio jipya likitokea ukiwa bado kwenye PEP, kwa kawaida huendelea na dawa na mtoa huduma huamua kama kuongeza siku. Lakini kufua nguo za mtu mwenye VVU si tukio la hatari – VVU haviambukizwi kwa nguo, jasho wala maji ya kufulia – kwa hiyo PEP haihitajiki. Anayehitaji PEP mara kwa mara ashauriwe kuhusu PrEP, kinga ya kila siku.
Uzito mdogo kwa mtoto wa miezi 9: Mambo ya kufanya Ili kuboresha Afya na lishe
Kwa viwango vya WHO, mtoto wa miezi 9 ana uzito wa wastani wa karibu kilo 8.9 (mvulana) au kilo 8.2 (msichana). Kilo 7 ni uzito mdogo kwa mvulana, na kwa msichana iko chini ya wastani. Mara nyingi chanzo ni mlo usiotosha, kwa sababu ndizi na uji pekee havina protini, madini ya chuma na mafuta ya kutosha, pamoja na kuugua mara kwa mara kama kuharisha, malaria, nimonia na minyoo. Mara chache chanzo ni VVU, kifua kikuu au magonjwa ya moyo. Mtoto anahitaji kuendelea kunyonya, milo mitatu hadi minne na vitafunio kwa siku, chakula cha wanyama kila siku, na kufuatiliwa kliniki. Usione aibu kumpeleka kliniki, kwa sababu ndiyo hatua ya kwanza ya kumsaidia.