Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Kinyesi cha kwanza cha mtoto mchanga (mekonium) ni cheusi-kijani, kizito na kinachonata. Zaidi ya watoto 90 kati ya 100 hukitoa ndani ya saa 24 baada ya kuzaliwa, na karibu wote ndani ya saa 48. Mtoto asiyetoa kinyesi kufikia saa 48 anahitaji uchunguzi – hasa akiwa na tumbo kujaa, kutapika au kukataa kunyonya – kwa sababu inaweza kuashiria tatizo la utumbo kama Hirschsprung au njia ya haja kubwa kutokamilika.

PEP inapaswa kuanzishwa haraka iwezekanavyo, ndani ya saa 72 baada ya tukio la hatari – mapema zaidi ni bora. Baada ya saa 72 haitolewi kwa sababu haizuii tena maambukizi. Ukichelewa: pima VVU sasa (mwanzo), wiki 6 na wiki 12; tumia kondomu na usichangie damu hadi upate majibu ya mwisho; pima magonjwa mengine ya zinaa, homa ya ini B na mimba (P2 hufanya kazi hadi saa 72, kitanzi hadi siku 5). Ukiwa katika hatari ya mara kwa mara, PrEP ni kinga bora kwa siku zijazo. Ikiwa vipimo vitaonyesha VVU, kuanza ARV mapema huleta maisha marefu na kuzuia kuambukiza.

Kwa kawaida hapana. Vinundu kwenye kwapa mara nyingi ni mitoki iliyovimba kwa sababu ya maambukizi ya karibu (mkono, kifua, ngozi), majipu, vinyweleo vilivyovimba baada ya kunyoa, au mzio wa deodorant. Watu wenye VVU wanaweza kuwa na mitoki iliyovimba sehemu nyingi, lakini kinundu pekee hakithibitishi VVU. Vinundu vigumu, visivyouma, vinavyokua, au vyenye homa na jasho usiku vinahitaji uchunguzi (TB, saratani ya matiti, lymphoma).

Vipimo vya haraka vya VVU (SD Bioline, Determine, Unigold) vimeundwa kusomwa ndani ya muda maalumu ulioandikwa kwenye maelekezo, kwa kawaida dakika 10 hadi 20. Baada ya muda huo kipimo kinaendelea kukauka na kemikali kusogea, hivyo mstari hafifu huweza kujitokeza ambao si jibu. Kwa hiyo kipimo kilichoonyesha hasi ndani ya muda sahihi hakigeuki kuwa chanya saa kadhaa baadaye. Jibu la mwisho la VVU hutolewa kituoni kwa mfululizo wa vipimo kulingana na mwongozo, si kwa kipimo kimoja.

Tumbo la mtoto mchanga wa wiki moja kuunguruma mara nyingi ni jambo la kawaida. Ni sauti za maziwa, maji na gesi vikisogea kwenye utumbo ambao bado unajifunza kufanya kazi baada ya kuzaliwa. Hutokea zaidi mtoto akiwa na njaa, wakati na baada ya kunyonya, na anapomeza hewa wakati wa kunyonya au kulia.

Kisonono, au gono, ni ugonjwa wa zinaa unaosababishwa na bakteria, na hutibika kwa antibiotiki sahihi. Kwa mujibu wa mwongozo wa Taifa (STG 2026), matibabu makuu ni sindano moja ya ceftriaxone, pamoja na dawa ya kumeza ya doxycycline kwa siku saba kama klamidia haijaondolewa kwa kipimo, kwa sababu magonjwa haya mara nyingi huja pamoja. Wenza wote wa ngono wa siku 60 zilizopita wachunguzwe na watibiwe. Kiasi cha dawa huamuliwa na mtoa huduma. Usijitibu kwa vidonge vya duka la dawa: gono imekuwa sugu kwa dawa nyingi zilizotumika kiholela, kama ciprofloxacin.