top of page

Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Je, Ugonjwa wa kucheua tindikali kwa muda mrefu (GERD) unaweza kusababisha saratani ya kinywa ama koo?

GERD ya muda mrefu huweza kubadilisha seli za sehemu ya chini ya umio (Barrett's esophagus), ambazo kwa idadi ndogo ya watu huendelea kuwa saratani ya umio (adenocarcinoma). Hatari hii ni ndogo – watu wengi wenye GERD hawapati saratani. Uhusiano wa GERD na saratani ya kinywa au koo ni dhaifu; saratani hizo husababishwa zaidi na sigara, tumbaku ya kutafuna, pombe na HPV. Hatari ya saratani ya umio huongezeka kwa wanaume, umri zaidi ya 50, uzito mkubwa (tumbo), sigara, na GERD ya miaka mingi.

Dawa ya kuondowa weupe katika fizii

Dawa inategemea chanzo cha weupe. Utando mweupe unaofutika na kuacha wekundu mara nyingi ni fangasi wa mdomoni – hutibiwa kwa dawa za fangasi kama nystatin au miconazole, na fluconazole kwa maambukizi makubwa, kwa maelekezo ya mtoa huduma. Fizi kuwa nyeupe au kupauka kote huashiria upungufu wa damu – dawa ni kutibu chanzo cha upungufu, si dawa ya fizi. Doa jeupe lisilofutika, hasa kwa mvutaji sigara au mtumiaji wa tumbaku, linahitaji uchunguzi wa daktari wa meno kwa sababu linaweza kuwa hatua ya awali ya saratani.

Uchovu na kutapika ni dalili ya mimba?

Uchovu na kichefuchefu au kutapika ni kati ya dalili za mwanzo za mimba – huanza karibu wiki 4 hadi 6 tangu hedhi ya mwisho kwa sababu ya homoni ya ujauzito (hCG) na projesteroni. Lakini dalili hizi hutokea pia kwa malaria, maambukizi ya tumbo, msongo, upungufu wa damu na magonjwa mengine. Njia ya uhakika ni kipimo cha mimba siku hedhi ilipotarajiwa au baadaye.

Vipele vidogo vigumu vinavozunguka shingo ya uume vina madhara?

Vipele vidogo vyeupe au vya rangi ya ngozi, vilivyopangwa kama mstari au safu kuzunguka shingo ya kichwa cha uume, mara nyingi ni vipele lulu (pearly penile papules). Ni maumbile ya kawaida kwa wanaume 15 hadi 45 kati ya 100, hasa wasiotahiriwa. Si ugonjwa, si wa zinaa, haviambukizi na havihitaji matibabu. Vinatofautiana na sunzua (warts) ambazo hukaa ovyo, zina umbo la koliflawa na huongezeka.

Maji maji gani ya mwili yanaweza kuwa na maambukizi ya VVU?

Majimaji yanayoweza kubeba VVU kwa kiasi cha kuambukiza ni damu, shahawa, majimaji yanayotoka kabla ya shahawa, majimaji ya uke, majimaji ya njia ya haja kubwa na maziwa ya mama. Huambukiza yakiingia mwilini kupitia ngono bila kinga, sindano au damu, au kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto. Mate, jasho, machozi na mkojo haviambukizi VVU isipokuwa vikiwa na damu.

Doxycycline kwa mjamzito

Doxycycline haipendekezwi kwa wajawazito, hasa baada ya wiki 15 hadi 16, kwa sababu hujikusanya kwenye meno na mifupa ya mtoto – huweza kuleta madoa ya kudumu ya meno na kuchelewesha ukuaji wa mifupa. Tafiti hazijaonyesha kasoro kubwa za kuzaliwa kwa matumizi mafupi mwanzoni mwa mimba. Hutumika ujauzitoni tu kwa magonjwa hatari yasiyo na mbadala. Mbadala salama zipo kwa maambukizi mengi.

bottom of page