Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Vipele vinavyowasha sana na kuungua kwenye uke baada ya hedhi vinaweza kusababishwa na malengelenge (herpes), fangasi (hutokea mara nyingi baada ya hedhi), mzio au muwasho wa pedi, sabuni na viosheo, kuvimba kwa vinyweleo (hasa baada ya kunyoa) na magonjwa ya ngozi kama ukurutu. Malengelenge yenye maji yanayouma yanahitaji uchunguzi.

Madoa kwenye uume – mabadiliko ya rangi bila kuinuka – mara nyingi si hatari. Madoa meusi au kahawia mara nyingi ni melanosis ya uume (rangi ya kawaida, si saratani) au mabaka ya dawa (fixed drug eruption) – doa linalorudi mahali palepale kila unapotumia dawa fulani. Madoa mekundu huweza kuwa balanitis (fangasi/bakteria), mishipa midogo ya damu, au psoriasis. Madoa meupe huweza kuwa vitiligo au lichen sclerosus (pamoja na govi kubana). Kaswende ya hatua ya pili huleta madoa mwili mzima ikiwemo viganja na nyayo. Doa linalobadilika rangi, umbo au ukubwa, lenye vidonda au damu, hasa kwa wazee wasiotahiriwa, linahitaji kipande kupimwa.

WHO hushauri kusubiri angalau saa 24 baada ya kuzaliwa kabla ya kumwogesha kichanga (angalau saa 6 kama haiwezekani), ili kuzuia baridi na kulinda ngozi. Hadi kitovu kianguke (siku 5–15), mwogeshe kwa sponji/kitambaa – kitovu kibaki kikavu na safi bila kuweka mafuta, majivu, unga au dawa za asili. Baada ya hapo, beseni la maji ya uvuguvugu (karibu 37°C – pima kwa kiwiko) kwa dakika 5–10, mara 2–3 kwa wiki inatosha. Sabuni laini isiyo na manukato kidogo tu; mafuta laini kama ngozi ni kavu. Kamwe usimwache peke yake majini hata kwa sekunde.

Kichefuchefu na kutapika huwapata wajawazito 7 kati ya 10, hasa wiki 6 hadi 16, kwa sababu ya homoni ya ujauzito (hCG) na estrojeni. Si 'asubuhi' tu – kunaweza kutokea muda wowote. Huwa zaidi kwa mapacha na mimba zabibu. Mara nyingi hupungua baada ya wiki 16 hadi 20. Kutapika kupita kiasi (hyperemesis gravidarum) – kushindwa kula na kunywa, kupungua uzito, mkojo kidogo – ni hatari na kunahitaji hospitali.

Haiwezekani kujua kwa uhakika siku kamili ambayo mimba iliingia. Ultrasound na hesabu zote hutoa makadirio. Umri wa mimba huhesabiwa kuanzia siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho, si siku ya kutungwa. Kwa mzunguko wa siku 28, mimba hutungwa karibu wiki 2 baada ya hedhi hiyo, lakini siku hii hutofautiana kwa urefu wa mzunguko na kwa kila mwanamke.

Uchafu kama usaha unaotoka uumeni mwishoni mwa kukojoa mara nyingi ni dalili ya maambukizi ya mrija wa mkojo (urethritis) – hasa kisonono, klamidia, mycoplasma au trikomona. Visababishi vingine ni maambukizi ya tezi dume (prostatitis) na UTI. Mara chache ni majimaji ya kawaida ya tezi dume baada ya msisimko. Kwa kuwa magonjwa haya mengi hayajionyeshi kwa wenzi, mwenzi pia apimwe na kutibiwa.