Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Je, ni kwa nini mtoto wa miezi 11 anajisaidia kinyesi cheusi?
Kinyesi cheusi kwa mtoto wa miezi 11 mara nyingi husababishwa na dawa au virutubisho vya madini chuma, au vyakula vyenye rangi nyeusi au kijani iliyokolea (mboga nyingi za majani, matunda meusi). Kinyesi cheusi kama lami, kinachonata na chenye harufu kali sana huweza kuwa damu kutoka sehemu ya juu ya tumbo (melena) – mfano damu iliyomezwa kutoka puani au chuchu za mama zilizochubuka, au mara chache kidonda tumboni. Mtoto anayecheza, kula na kukua vizuri, aliyekula vyakula hivyo au anayetumia madini chuma, mara nyingi yuko salama.
Uchafu usio wa kawaida baada ya kujifungua kwa upasuaji, Je, ni dalili ya maambukizi?
Baada ya kujifungua, hata kwa upasuaji, mama hutokwa na damu na uchafu unaoitwa lokia. Lokia hupungua taratibu: mwekundu kwa siku 3 hadi 4 za kwanza, kisha pinki au kahawia hadi karibu wiki 2, kisha njano-nyeupe hadi wiki 4 hadi 6. Lokia ya kawaida ina harufu ya damu ya kawaida, si harufu mbaya. Baada ya upasuaji, lokia mara nyingi huwa kidogo kidogo kuliko baada ya kujifungua kwa njia ya kawaida.
Dalili Mbaya kwa mama aliyepoteza Ujauzito
Baada ya mimba kutoka yenyewe au kutolewa, ni kawaida kutokwa damu kidogo hadi ya wastani na maumivu kama ya hedhi kwa siku chache hadi wiki 2, uchovu na huzuni. Dalili za hatari ni: damu nyingi (kujaza pedi kubwa 2 au zaidi kwa saa, saa 2 mfululizo, au mabonge makubwa), homa na kutetemeka, maumivu makali yanayoongezeka, uchafu wenye harufu mbaya, kizunguzungu au kuzimia, na mawazo ya kujiumiza. Hizi huashiria mabaki ya mimba, maambukizi, upungufu mkubwa wa damu au sonona – zinahitaji huduma ya haraka. Huduma ya baada ya mimba kutoka (PAC) ni halali na inapatikana.
Dawa ya kukata hedhi ya muda mrefu: Sababu, Tiba na Tahadhari
Hedhi ya kawaida hudumu siku 3 hadi 7 katika mzunguko wa siku 21 hadi 35. Hedhi inayodumu zaidi ya siku 8, au nzito kiasi cha kujaza pedi kila saa 1 hadi 2, au yenye mabonge makubwa, si ya kawaida na mara nyingi huleta upungufu wa damu. Dawa hutegemea chanzo. Kuna dawa zisizo za homoni kama tranexamic acid (hupunguza damu wakati wa hedhi) na dawa za maumivu za kundi la NSAIDs, na dawa za homoni kama kitanzi chenye homoni (LNG-IUD, chenye ufanisi mkubwa zaidi kwa muda mrefu), vidonge vya majira, vidonge vya projestini kama norethisterone, au sindano.
Dawa ambazo hazipaswi kutumika na pombe kabisa
Pombe huingiliana na dawa nyingi, ikiongeza madhara au kupunguza nguvu ya dawa. Hatari kubwa zaidi ni pamoja na dawa zinazoshusha mfumo wa fahamu – za usingizi na wasiwasi (diazepam), za maumivu makali (codeine, tramadol, morphine), baadhi ya za mzio – ambazo pamoja na pombe huweza kusimamisha kupumua. Pia: dawa za kisukari (insulin, glibenclamide – sukari kushuka; metformin – asidi mwilini), paracetamol kwa wanywaji wa mara kwa mara (ini), NSAID kama ibuprofen (damu tumboni), warfarin, dawa za TB (ini), dawa za sonona na kifafa. Metronidazole na tinidazole: ushauri ni kuepuka pombe wakati wa dawa na kwa saa 48–72 baada ya kumaliza.
Uwezekano wa mimba baada ya kuanza vidonge vya uzazi bila mpangilio sahihi
Vidonge vya siku 28 vina vidonge 21 vyenye homoni na 7 visivyo na homoni (mara nyingi vya rangi tofauti, k.m. nyekundu au kahawia). Ukianza na vidonge visivyo na homoni, huna kinga yoyote. Hata ukianza kwa usahihi baada ya siku 5 za hedhi, kinga huanza baada ya siku 7 za vidonge vyenye homoni. Ukifanya tendo bila kinga kipindi hicho, tumia P2 haraka na anza pakiti kwa kidonge cha kwanza chenye homoni.