Kuwashwa mikono

Kuwashwa mikono mara nyingi hutokana na ngozi kavu, demataitisi ya mguso (sabuni, kemikali, pete), ukurutu na mzio. Upele wa kuambukiza (skabizi) huleta kuwasha kali usiku kati ya vidole na kwenye vifundo, na wengine nyumbani huwashwa pia. Fangasi, psoriasis na vipele vya jasho pia husababisha. Kuwasha kwa mikono pamoja na mwili mzima bila vipele kunaweza kuashiria ini, figo, tezi ya shingo, kisukari, VVU au ujauzito.

Kuwasha ni ishara ya neva za ngozi kuchochewa – na ngozi kavu, kemikali, mzio, vijidudu au kemikali kwenye damu.

Kujikuna kunaweza kuharibu ngozi na kuleta maambukizi au ngozi kuwa nene (licheni sugu).

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Kati ya vidole na vifundo, zaidi usiku, wengine nyumbani wanawashwa – skabizi.

• Mahali palipogusa kitu, wekundu na malengelenge madogo – demataitisi ya mguso.

• Malengelenge madogo yanayowasha pembeni ya vidole na viganja – ukurutu wa mikono (dyshidrotic).

• Vipele vinavyovimba na kuhama ndani ya saa chache – mzio (urticaria); soma Dalili za mzio.

• Magamba meupe kiganjani – fangasi.

• Kuwasha bila vipele, viganja na nyayo, ujauzitoni – nyongo kukwama kwenye ini ujauzitoni; mwambie mtoa huduma.

• Kuwasha bila vipele mwili mzima – ini, figo, tezi, damu, VVU.

Visababishi

• Ngozi kavu – Kukauka kwa ngozi.

• Sabuni, sabuni za kufulia, kemikali, mpira, nickel.

• Ukurutu.

• Skabizi.

• Fangasi.

• Psoriasis.

• Vipele vya jasho.

• Mzio wa chakula au dawa.

• Kisukari.

• Ini – nyongo kukwama.

• Figo.

• Tezi ya shingo.

• VVU – soma Muwasho wa ngozi kwa mwenye VVU.

• Ujauzito.

• Upungufu wa madini chuma.

Dalili zinazoambatana

• Vipele, wekundu, malengelenge.

• Viganja kupasuka.

• Ngozi kuwa nene kwa kujikuna.

• Kuwasha mahali pengine – kwapa, kiuno, sehemu za siri (skabizi).

• Macho njano – ini.

Dalili za hatari

Onana na mtoa huduma mapema ukiwa na:

• Kuwasha kali usiku na wanafamilia wanawashwa pia.

• Mjamzito mwenye kuwasha kwa viganja na nyayo bila vipele.

• Kuwasha pamoja na macho njano, mkojo mweusi.

• Vipele vyenye usaha, wekundu unaoenea, homa.

• Midomo au uso kuvimba, kupumua kwa shida – dharura (mzio mkali).

Vipimo

• Uchunguzi wa ngozi – kati ya vidole, vifundo, mwili.

• Kukwangua ngozi – fangasi, skabizi.

• Patch test.

• Damu – sukari, ini, figo, tezi, kipimo kamili cha damu, VVU.

• Ujauzitoni – vipimo vya ini na asidi ya nyongo (bile acids).

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Ngozi kavu – vilainishi.

• Demataitisi na ukurutu – kuepuka kichochezi, vilainishi, steroid ya ngozi kwa ushauri.

• Skabizi – dawa ya kupaka (permethrin) mwili mzima kutoka shingo hadi nyayo, kurudia baada ya siku 7; kila mtu nyumbani atibiwe siku moja; fua nguo na mashuka kwa maji ya moto.

• Fangasi – cream ya fangasi.

• Mzio – antihistamine kwa ushauri.

• Kuwasha kwa ugonjwa wa mwili – kutibu chanzo.

• Nyumbani – kitambaa baridi, kata kucha fupi, usijikune.

Kinga

• Vaa glavu kwa kazi za maji na kemikali.

• Paka kilainishi.

• Usishirikiane nguo na mashuka na mtu mwenye skabizi.

• Usafi wa mikono bila kukausha ngozi kupita kiasi.

Lini umwone daktari

• Kuwasha kunakodumu zaidi ya wiki 2.

• Kuwasha kunakokuzuia kulala.

• Kuwasha kunakoenea mwili mzima.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara