Maumivu kwenye maungio

Maelezo ya jumla

Maungio ni mahali mifupa miwili inapokutana, yakifunikwa na gegedu laini na kuzungukwa na kifuko chenye majimaji ya kulainisha. Maumivu yanaweza kutoka kwenye gegedu, kifuko, kano au mfupa wenyewe.

Kwa maumivu ya misuli bila maungio soma Maumivu ya misuli.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Kiungo kimoja, ghafla, kuvimba, moto, chekundu – gauti (mara nyingi kidole gumba cha mguu) au maambukizi ya usaha.

• Magoti, nyonga, mgongo; yanaongezeka ukitembea, yanapungua ukipumzika; ukakamavu mfupi – uchakavu (osteoarthritis).

• Maungio madogo ya mikono pande zote mbili, ukakamavu wa asubuhi zaidi ya saa 1 – baridi yabisi.

• Maungio mengi pamoja na homa – virusi (chikungunya, dengue), homa ya baridi yabisi kwa vijana.

• Wiki 1 hadi 4 baada ya kuharisha au maambukizi ya zinaa, na macho mekundu – baridi yabisi tendaji.

• Kijana mwenye maumivu yanayohamahama na kiungo kimoja kuvimba, baada ya kujamiiana bila kinga – kisonono.

Visababishi

• Uchakavu wa maungio – umri, uzito mkubwa, majeraha ya zamani.

• Majeraha – kuteguka, kano kuchanika.

• Gauti – asidi ya uric nyingi; pombe, nyama nyekundu, dawa za kutoa maji.

• Baridi yabisi na magonjwa mengine ya kinga – lupus, psoriatic arthritis.

• Maambukizi ya usaha kwenye kiungo – bakteria.

• Virusi – chikungunya, dengue, homa ya ini B, rubella, VVU.

• Baridi yabisi tendaji.

• Selimundu – maumivu ya mifupa na maungio.

• TB ya maungio – nyonga, goti.

• Kutumika kupita kiasi – kazi au michezo ya kurudia.

Dalili zinazoambatana

• Kuvimba na kukakamaa.

• Joto na wekundu juu ya kiungo.

• Homa.

• Uchovu – baridi yabisi.

• Vipele vya ngozi – lupus, psoriasis, chikungunya.

• Macho mekundu – baridi yabisi tendaji.

Dalili za hatari

Nenda hospitali siku hiyo hiyo ukiwa na:

• Kiungo kimoja kuvimba ghafla, moto, chekundu, na homa.

• Kushindwa kabisa kutumia kiungo au kubeba uzito.

• Baada ya ajali – kiungo kubadilika umbo.

• Mtoto anayechechemea na homa au asiyetaka kutumia mguu.

• Maumivu ya maungio pamoja na vipele vya damu, kutokwa damu – dengue kali.

Vipimo

• Uchunguzi wa maungio – yapi, mangapi, kuvimba.

• Kuvuta majimaji ya kiungo kwa sindano – maambukizi, fuwele za gauti.

• Damu – kipimo kamili, ESR/CRP, asidi ya uric, RF na anti-CCP (baridi yabisi), ANA (lupus).

• X-ray ya kiungo.

• Ultrasound.

• Vipimo vya magonjwa ya zinaa na virusi pale inapohitajika.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Uchakavu – kupunguza uzito, mazoezi ya kuimarisha misuli ya paja, physiotherapy, dawa za maumivu, fimbo; kubadilisha kiungo kwa wenye hali mbaya.

• Gauti – dawa za kupunguza uvimbe wakati wa shambulio; dawa za kupunguza asidi ya uric kwa wanaorudia; kupunguza pombe na nyama nyekundu.

• Baridi yabisi – dawa maalum za kudhibiti ugonjwa (DMARDs kama methotrexate) mapema ili kulinda maungio.

• Maambukizi ya usaha – antibiotiki kwa mshipa na kusafisha kiungo – dharura.

• Virusi – kupumzika, maji, paracetamol; epuka aspirin na dawa za NSAIDs ukishuku dengue.

• Nyumbani – barafu iliyofungwa kitambaa kwa kiungo kilichovimba ghafla; joto kwa ukakamavu wa muda mrefu; pumzisha kiungo lakini usikiache bila kukitumia kabisa.

Kinga

• Dumisha uzito unaofaa.

• Mazoezi ya mara kwa mara – kuogelea, kuendesha baiskeli, kutembea.

• Punguza pombe na vinywaji vitamu – gauti.

• Joto la mwili na kinga dhidi ya mbu – chikungunya, dengue.

• Jikinge na magonjwa ya zinaa.

Lini umwone daktari

• Maumivu yanayodumu zaidi ya wiki 2 hadi 6.

• Maungio mengi kuvimba.

• Ukakamavu wa asubuhi zaidi ya saa 1.

• Kiungo kubadilika umbo.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara