Dalili, Visababishi, Vipimo na Matibabu

Maumivu kwenye mkono wa mbele, unaojulikana pia kama kigasha, ni hali inayoweza kumpata mtu katika upande wa ndani, nje, mbele au nyuma ya eneo linalotoka kwenye kiwiko hadi kwenye kifundo cha mkono. Maumivu yanaweza kuwa madogo na kuonekana baada ya kutumia mkono kwa muda mrefu, au yanaweza kuwa makali na kuanza ghafla baada ya kuumia.

Kigasha kina mifupa miwili mikuu, misuli mingi, kano, mishipa ya fahamu na mishipa ya damu. Kwa hiyo, maumivu katika eneo hili yanaweza kutokana na tatizo la misuli au kano, jeraha la mfupa, tatizo la kiwiko au kifundo cha mkono, kubanwa kwa mshipa wa fahamu, matatizo ya mzunguko wa damu au wakati mwingine tatizo linalotokea sehemu nyingine kama shingo lakini maumivu yake yakasikika kwenye kigasha.

Maumivu kwenye kigasha yanaweza kuwa ya aina gani?

Maumivu yanaweza kutokea katika maeneo tofauti na aina ya maumivu inaweza kusaidia kuelekeza chanzo chake.

Maumivu upande wa ndani wa kigasha yanaweza kuhusiana na misuli na kano zinazotumika kukunja kifundo cha mkono na vidole, matumizi ya kurudia-rudia, matatizo ya kiwiko au baadhi ya matatizo ya mishipa ya fahamu.

Maumivu upande wa nje wa kigasha yanaweza kuhusiana na matumizi makubwa ya misuli inayonyosha kifundo cha mkono na vidole, matatizo yanayohusiana na kiwiko au kubanwa kwa baadhi ya mishipa ya fahamu.

Maumivu nyuma ya kigasha yanaweza kuhusiana na misuli inayonyosha vidole na kifundo cha mkono, hasa baada ya shughuli zinazohitaji kurudia harakati hizo mara nyingi.

Maumivu mbele ya kigasha yanaweza kuhusiana na misuli inayokunja kifundo cha mkono na vidole au kano zake.

Hata hivyo, eneo la maumivu pekee haliwezi kuthibitisha ugonjwa fulani. Uchunguzi wa jinsi maumivu yalivyoanza, shughuli zinazoyachochea, pamoja na uchunguzi wa mwili husaidia kutofautisha sababu mbalimbali.

Dalili zinazoweza kuambatana na maumivu ya kigasha

Mtu mwenye maumivu kwenye kigasha anaweza kuwa na dalili moja au kadhaa zifuatazo:

• Maumivu ya kuchoma, kuchoma-choma, kuvuta, kudunga au kubana.

• Maumivu yanayoongezeka anaposhika kitu

• Maumivu wakati wa kuzungusha kiganja kuelekea juu au chini

• Maumivu wakati wa kukunja au kunyoosha kifundo cha mkono

• Maumivu wakati wa kukunja au kunyoosha vidole

• Udhaifu wa mkono au kupungua kwa nguvu ya kushika vitu

• Ganzi kwenye mkono, kiganja au vidole

• Hisia za sindano-sindano

• Kuhisi moto au kuwaka ndani ya kigasha

• Kuvimba

• Kuchubuka au kubadilika kwa rangi ya ngozi

• Kukakamaa kwa mkono

• Maumivu yanayoenea kutoka kiwiko kuelekea kifundo cha mkono

• Maumivu yanayoanzia shingoni na kushuka kupitia mkono

• Kushindwa kutumia mkono kama kawaida

Aina na mwelekeo wa dalili hizi ni muhimu kwa sababu maumivu yanayosababishwa na misuli au kano yanaweza kuwa tofauti na maumivu yanayotokana na mshipa wa fahamu.

Sababu za maumivu kwenye mkono wa mbele

1. Kuchoka au kuvutika kwa misuli

Hii ni mojawapo ya sababu zinazoweza kusababisha maumivu ya kigasha, hasa baada ya kutumia mkono kupita kiasi au kufanya shughuli ambayo mwili haujaizoea.

Inaweza kutokea baada ya kunyanyua vitu vizito, kufanya mazoezi, kufanya kazi ya mikono kwa muda mrefu au kurudia harakati zilezile mara nyingi. Maumivu mara nyingi huongezeka wakati misuli husika inapotumika.

2. Kuvimba au kuumia kwa kano

Kano ni tishu zinazounganisha misuli na mifupa. Kano zinazopita kwenye kigasha na kuelekea kifundo cha mkono na vidole zinaweza kuumia kutokana na matumizi ya kurudia-rudia.

Mtu anaweza kupata maumivu wakati wa kushika kitu, kukunja au kunyoosha kifundo cha mkono, au kutumia vidole kwa nguvu. Matumizi ya muda mrefu bila mapumziko yanaweza kuongeza tatizo.

3. Matatizo yanayotokana na kiwiko

Wakati mwingine mtu huhisi maumivu kwenye kigasha lakini chanzo kiko kwenye kiwiko.

Baadhi ya matatizo ya kano zinazoshikamana na kiwiko yanaweza kusababisha maumivu yanayosambaa kutoka kwenye kiwiko hadi kwenye upande wa ndani au nje wa kigasha. Maumivu yanaweza kuongezeka wakati wa kushika kitu au kutumia mkono kwa nguvu.

4. Jeraha kutokana na kuanguka au kugongwa

Kuanguka, kugongwa, kupinduka kwa mkono au kupata ajali kunaweza kuumiza misuli, kano, mishipa au mifupa ya kigasha.

Ikiwa jeraha ni kubwa, mfupa mmoja au yote miwili ya kigasha yanaweza kuvunjika. Kuvunjika kwa kigasha mara nyingi husababisha maumivu makali, uvimbe na ugumu wa kuzungusha mkono. Wakati mwingine mkono unaweza kuonekana umejipinda au kubadilika umbo.

5. Kuvunjika kwa mifupa ya kigasha

Kigasha kina mifupa miwili mikuu. Kuvunjika kunaweza kutokea baada ya kuanguka, kupigwa, ajali au jeraha la nguvu.

Maumivu huwa yanaweza kuwa makali na kuongezeka unapojaribu kusogeza mkono. Uvimbe na michubuko vinaweza kutokea, na baadhi ya watu hushindwa kabisa kuzungusha kiganja kuelekea juu au chini.

6. Kubanwa au kujeruhiwa kwa mishipa ya fahamu

Mishipa ya fahamu hupita kutoka shingoni kupitia mkono hadi kwenye kiganja na vidole. Mshipa unapobanwa au kujeruhiwa, mtu anaweza kupata maumivu pamoja na ganzi, kuwaka, kuchomachoma au udhaifu.

Tatizo linaweza kuwa kwenye kigasha chenyewe, karibu na kiwiko au kifundo cha mkono. Kwa hiyo, si kila maumivu yanayoambatana na ganzi kwenye kigasha yanatokana na misuli.

7. Tatizo la mshipa wa fahamu kutoka shingoni

Mishipa inayokwenda kwenye mkono hutokea kwenye eneo la shingo. Mshipa unapobanwa katika eneo hilo, maumivu yanaweza kuanzia shingoni na kusambaa begani, mkononi, kigashani au hadi kwenye vidole.

Mtu anaweza pia kupata ganzi, kuchomachoma au udhaifu. Baadhi ya harakati za shingo, kukohoa au kupiga chafya zinaweza kuongeza maumivu kwa baadhi ya watu.

8. Kubanwa kwa mshipa wa fahamu karibu na kiwiko

Baadhi ya mishipa ya fahamu inaweza kubanwa inapopita karibu na kiwiko. Hali hii inaweza kusababisha maumivu yanayosambaa kuelekea kigashani na mkononi, pamoja na ganzi au kuchomachoma katika sehemu maalumu za mkono.

Aina ya kidole kinachopata ganzi, sehemu ya mkono inayouma na aina ya udhaifu vinaweza kusaidia daktari kutambua mshipa unaohusika.

9. Tatizo la mishipa ya damu

Mabadiliko katika mtiririko wa damu kwenye mkono yanaweza pia kusababisha maumivu. Mzunguko wa damu unapokuwa hautoshi, mkono unaweza kuwa wa baridi, kubadilika rangi, kuwa dhaifu au kupata maumivu hasa wakati wa kutumia mkono.

Hali inayotokea ghafla pamoja na mkono kuwa baridi, kufa ganzi au kubadilika rangi inahitaji tathmini ya haraka.

10. Maambukizi

Maambukizi katika ngozi, tishu laini au sehemu nyingine za mkono yanaweza kusababisha maumivu pamoja na uvimbe, wekundu, joto katika eneo husika na wakati mwingine homa.

Maambukizi yanaweza kuanza baada ya jeraha, kuchomwa na kitu, kidonda au kuumwa na mnyama au mdudu. Maumivu yanayoongezeka pamoja na wekundu na uvimbe yanapaswa kuchunguzwa.

11. Shinikizo kubwa ndani ya misuli ya kigasha

Kuna hali ambayo shinikizo huongezeka ndani ya sehemu iliyozungukwa na utando wa misuli. Hali hii inaweza kupunguza mtiririko wa damu na kuharibu misuli pamoja na mishipa ya fahamu.

Aina ya ghafla inaweza kutokea baada ya jeraha kubwa, kuvunjika kwa mfupa au kuvuja damu ndani ya tishu. Maumivu huwa makali sana na yanaweza kuongezeka unaponyoosha misuli au vidole. Hii ni hali ya dharura inayohitaji matibabu ya haraka.

12. Matumizi ya kurudia-rudia ya mkono

Kazi au shughuli zinazohitaji kutumia mkono kwa harakati zilezile kwa muda mrefu zinaweza kusababisha maumivu ya kigasha.

Mifano ni kuandika kwa muda mrefu, kutumia vifaa vya mkononi, kufanya kazi za ufundi, kupiga ala za muziki, kutumia zana, kushona, kufanya mazoezi ya kunyanyua vitu vizito au shughuli nyingine zinazohusisha mikono kwa kurudia.

Tatizo linaweza kuanza taratibu na mwanzoni mtu akahisi uchovu tu. Ikiendelea kutumia mkono bila kubadilisha shughuli au kupumzisha misuli, maumivu yanaweza kuwa ya mara kwa mara.

Ni watu gani wako katika hatari zaidi?

Hatari ya kupata maumivu ya kigasha inaweza kuongezeka kwa watu wanaofanya shughuli zinazohitaji matumizi makubwa ya mikono.

Mambo yanayoweza kuongeza uwezekano ni pamoja na:

• Kufanya kazi ya mikono kwa muda mrefu

• Kunyanyua vitu vizito mara kwa mara

• Kufanya mazoezi makali bila maandalizi

• Kurudia harakati zilezile za mkono kwa muda mrefu

• Kuumia hapo awali

• Kufanya kazi inayohitaji nguvu kubwa ya kushika

• Kuwa na matatizo ya shingo, kiwiko au kifundo cha mkono

• Kuwa na ugonjwa unaoweza kuathiri mishipa ya fahamu

• Kuwa na tatizo la mishipa ya damu

Maumivu ya kigasha yanaweza kuwa ishara ya tatizo la moyo?

Katika baadhi ya watu, maumivu ya moyo yanaweza kusikika katika mkono au sehemu nyingine badala ya kuonekana tu kifuani. Kwa hiyo, maumivu ya mkono yanayoanza ghafla na kuambatana na kubanwa au uzito kifuani, kupumua kwa shida, kutokwa na jasho, kichefuchefu au kizunguzungu yanapaswa kuchukuliwa kwa uzito.

Si lazima maumivu ya moyo yaanze kwenye kigasha, na si kila maumivu ya kigasha yanamaanisha tatizo la moyo. Kinachosaidia ni kuangalia dalili zote kwa pamoja na mazingira ambayo maumivu yamejitokeza.

Uchunguzi wa maumivu kwenye kigasha

Daktari atahitaji kujua maumivu yalianza lini, yalianzaje na kama kulikuwa na jeraha au shughuli fulani iliyotangulia.

Atachunguza sehemu inayouma, nguvu ya mkono, uwezo wa kukunja na kunyoosha kifundo cha mkono na vidole, uwezo wa kuzungusha kiganja, hisia za ngozi na hali ya mishipa ya damu.

Kulingana na kinachoshukiwa, vipimo vinaweza kujumuisha:

• Picha ya eksirei kuangalia kuvunjika kwa mfupa

• Picha maalumu za tishu laini inapohitajika

• Vipimo vya mishipa ya fahamu

• Vipimo vya damu ikiwa kuna dalili za maambukizi au ugonjwa wa mwili mzima

• Vipimo vya mtiririko wa damu ikiwa kuna dalili za tatizo la mishipa

• Vipimo vingine kulingana na historia na uchunguzi wa mgonjwa

Matibabu ya maumivu kwenye kigasha

Matibabu hutegemea chanzo cha maumivu. Kwa maumivu yanayotokana na matumizi kupita kiasi au kuvutika kwa misuli, kupunguza kwa muda shughuli inayochochea maumivu, pamoja na kurudi kwenye matumizi ya kawaida taratibu, kunaweza kusaidia. Mazoezi maalumu ya kurejesha nguvu na kunyumbulika yanaweza kuhitajika.

Ikiwa kuna tatizo la kano, kiwiko au kifundo cha mkono, matibabu yanaweza kujumuisha mazoezi ya tiba, kurekebisha namna ya kutumia mkono, kifaa cha kuushikilia mkono kwa muda maalumu au dawa za kupunguza maumivu kulingana na hali ya mgonjwa.

Kuvunjika kwa mfupa, kuumia kwa mishipa mikubwa, maambukizi makali, tatizo kubwa la mishipa ya fahamu au shinikizo kubwa ndani ya misuli kunaweza kuhitaji matibabu ya haraka au matibabu maalumu. Kuvunjika kwa kigasha kwa watu wazima mara nyingi huhitaji tathmini ya haraka.

Nini unaweza kufanya nyumbani?

Ikiwa maumivu ni madogo na yametokea baada ya matumizi makubwa ya mkono bila jeraha kubwa, unaweza kuanza kwa kupunguza shughuli inayochochea maumivu.

Katika siku za mwanzo baada ya jeraha, kuweka kitu cha baridi kilichofungwa kwenye kitambaa juu ya eneo linalouma kwa muda mfupi kunaweza kusaidia kupunguza maumivu na uvimbe.

Usiendelee kunyanyua vitu vizito au kufanya mazoezi yanayoongeza maumivu kwa kulazimisha mkono. Baada ya maumivu kupungua, kurudi kwenye matumizi ya kawaida hatua kwa hatua huwa ni bora kuliko kuuweka mkono bila kuutumia kwa muda mrefu bila sababu.

Ni wakati gani unapaswa kwenda hospitali haraka?

Tafuta huduma ya haraka ikiwa:

• Maumivu ya kigasha ni makali sana na yameanza ghafla

• Maumivu yameanza baada ya ajali au jeraha kubwa

• Mkono umebadilika umbo au unaonekana kupinda

• Kuna uvimbe mkubwa unaoongezeka

• Mkono au vidole vimepoteza hisia

• Mkono umekuwa dhaifu ghafla

• Mkono au vidole vimekuwa baridi au vimebadilika rangi

• Kuna kidonda kikubwa au damu nyingi

• Maumivu makali yanaongezeka unaponyoosha vidole

• Maumivu ya mkono yanaambatana na kubanwa kifuani, kupumua kwa shida, jasho jingi, kichefuchefu au kizunguzungu

Hitimisho

Maumivu kwenye mkono wa mbele au kigasha yanaweza kutokana na matumizi kupita kiasi, kuumia kwa misuli na kano, matatizo ya kiwiko au kifundo cha mkono, kuvunjika kwa mifupa, matatizo ya mishipa ya fahamu au mishipa ya damu. Wakati mwingine chanzo huwa nje ya kigasha, kama kwenye shingo au hata mfumo wa moyo.

Kwa hiyo, eneo la maumivu pekee halitoshi kutambua chanzo. Aina ya maumivu, muda wa kuanza, shughuli zinazoyachochea na dalili zinazoambatana nayo husaidia kuelekeza uchunguzi na matibabu sahihi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu maumivu kwenye mkono wa mbele(kigasha)