Maumivu ya mbavu unapoamka asubuhi

Maumivu ya mbavu unapoamka asubuhi mara nyingi hutokana na kulala vibaya, misuli ya kati ya mbavu kukaza, au uvimbe wa gegedu za mbavu (costochondritis), na hupungua ukianza kutembea. Ukakamavu wa asubuhi unaodumu muda mrefu unaweza kuwa uvimbe wa viungo (ankylosing spondylitis, baridi yabisi). Maumivu yanayoongezeka ukivuta pumzi pamoja na homa, kikohozi au kupumua kwa shida yanaweza kuwa mapafu; pamoja na kifua kubana – moyo.

Mbavu 12 kila upande hulinda moyo na mapafu na kushikamana na uti wa mgongo nyuma na mfupa wa kifua mbele kwa gegedu. Kati yake kuna misuli inayosaidia kupumua.

Usiku, kulala katika mkao mmoja kwa muda mrefu hufanya misuli na viungo kukakamaa; ndiyo maana maumivu mengi huonekana zaidi asubuhi.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Yanapungua baada ya dakika chache za kutembea – mkao wa kulala, godoro, misuli.

• Kuuma ukibonyeza mbele ya kifua kando ya mfupa wa kifua – costochondritis.

• Ukakamavu wa mgongo na mbavu zaidi ya dakika 30, kijana – ankylosing spondylitis.

• Yanaongezeka ukivuta pumzi au kukohoa – misuli, mbavu kuvunjika, utando wa mapafu.

• Upande mmoja, kuwaka moto, kisha vipele – mkanda wa jeshi.

• Upande wa kulia chini ya mbavu – ini au nyongo.

Visababishi

• Kulala vibaya, godoro baya.

• Misuli kukaza – kukohoa sana, mazoezi, kubeba mizigo.

• Costochondritis.

• Mbavu kuvunjika au kupasuka – ajali, kukohoa sana kwa wazee.

• Ankylosing spondylitis, baridi yabisi na fibromyalgia.

• Utando wa mapafu kuvimba (pleurisy) – nimonia, TB.

• Damu kuganda kwenye mapafu – soma DVT na embolizimu ya mapafu.

• Mkanda wa jeshi.

• Kiungulia na nyongo.

• Selimundu – maumivu ya mifupa.

• Saratani iliyosambaa kwenye mbavu – mara chache.

Dalili zinazoambatana

• Kichomi ukivuta pumzi.

• Kikohozi, homa – mapafu.

• Ukakamavu wa mgongo – uvimbe wa viungo.

• Uchovu, usingizi mbaya – fibromyalgia.

• Maumivu kati ya mabega.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Kupumua kwa shida ghafla.

• Kifua kubana au kuwa kizito, jasho, maumivu kushuka mkononi au tayani.

• Homa kali na kikohozi chenye makohozi au damu.

• Mguu mmoja kuvimba na kuuma pamoja na maumivu ya kifua – damu kuganda.

• Baada ya ajali, mbavu kuuma sana na kupumua kwa shida.

Vipimo

• Uchunguzi wa kifua – kubonyeza mbavu, kusikiliza mapafu.

• X-ray ya kifua.

• ECG – kwa dalili za moyo.

• Damu – ESR/CRP, HLA-B27 kwa ankylosing spondylitis.

• Ultrasound ya tumbo – ini na nyongo.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Misuli na costochondritis – joto, dawa za maumivu kwa muda mfupi, mazoezi ya kunyoosha kifua; hupona ndani ya wiki kadhaa.

• Godoro na mto – godoro la ugumu wa wastani; mto unaoshikilia shingo.

• Ankylosing spondylitis – mazoezi ya kila siku na dawa za kupunguza uvimbe, kwa ushauri wa daktari.

• Mbavu kuvunjika – dawa za maumivu na kuvuta pumzi kwa kina mara kwa mara kuzuia nimonia; usifunge kifua kwa bandeji.

• Kutibu chanzo – nimonia, TB, mkanda wa jeshi, nyongo.

Kinga

• Badilisha mkao wa kulala.

• Fanya mazoezi ya kunyoosha asubuhi.

• Tibu kikohozi cha muda mrefu.

• Epuka kubeba mizigo mizito kwa upande mmoja.

Lini umwone daktari

• Maumivu yanayodumu zaidi ya wiki 2 hadi 3.

• Ukakamavu wa asubuhi wa kila siku.

• Maumivu yanayokuamsha usiku.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara