Maumivu ya misuli

Maumivu ya misuli (myalgia) mara nyingi hutokana na kazi au mazoezi kupita kiasi, misuli kuvutika, msongo na mkao mbaya, na hupona ndani ya siku chache. Maumivu ya misuli ya mwili mzima pamoja na homa mara nyingi ni maambukizi – malaria, mafua, COVID-19, dengue, homa ya mgunda. Dawa (kama statins), upungufu wa maji na madini, tezi ya shingo na fibromyalgia pia husababisha. Misuli kuuma sana, kulegea na mkojo kuwa mweusi ni dharura.

Misuli huvuta mifupa ili mwili usogee. Inaweza kuuma kwa sababu ya kuumia, kuchoka, uvimbekinga, maambukizi au kemikali kwenye damu.

Kwa maumivu ya maungio soma Maumivu kwenye maungio.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Siku 1 hadi 3 baada ya mazoezi mapya – misuli kuchoka (DOMS); hupona yenyewe.

• Ghafla wakati wa kazi au michezo, mahali pamoja – misuli kuvutika au kuchanika.

• Misuli kukakamaa ghafla na kuuma (cramp) – upungufu wa maji, madini, mazoezi; mara nyingi usiku kwenye miguu.

• Mwili mzima pamoja na homa – maambukizi.

• Mwili mzima kwa miezi, usingizi mbaya, uchovu, sehemu nyingi zinazouma ukigusa – fibromyalgia.

• Misuli ya mabega na nyonga kwa wazee, ukakamavu wa asubuhi – polymyalgia rheumatica.

• Udhaifu wa misuli zaidi ya maumivu – magonjwa ya misuli au neva.

Visababishi

• Kazi au mazoezi kupita kiasi; misuli kuvutika.

• Mkao mbaya na msongo – shingo na mabega.

• Malaria, mafua, COVID-19, dengue, chikungunya, homa ya mgunda.

• Upungufu wa maji, potasiamu, kalsiamu, magnesiamu, vitamini D.

• Dawa – statins (za lehemu), baadhi ya dawa za VVU, steroids.

• Tezi ya shingo kufanya kazi kidogo – soma Goita.

• Fibromyalgia.

• Magonjwa ya kinga – lupus, polymyositis, polymyalgia rheumatica.

• Pombe nyingi.

• Selimundu.

• Misuli kuvunjika (rhabdomyolysis) – mazoezi makali sana, joto kali, ajali, dawa za kulevya.

Dalili zinazoambatana

• Homa – maambukizi.

• Uchovu.

• Misuli kulegea.

• Usingizi mbaya.

• Mkojo mweusi kama coca-cola – misuli kuvunjika.

• Ganzi na kuwaka moto – neva.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Misuli kuuma sana na kulegea, na mkojo mweusi kama coca-cola au chai – misuli kuvunjika; inaweza kuharibu figo.

• Homa kali, kichwa kuuma, shingo kukakamaa.

• Udhaifu wa misuli unaoongezeka, kupumua au kumeza kwa shida.

• Mguu mmoja (mara nyingi ndama) kuvimba, joto na kuuma – damu kuganda.

• Baada ya kuumwa na nyoka au mdudu.

Vipimo

• Malaria – kwa homa.

• Kipimo kamili cha damu.

• CK (creatine kinase) – kiwango cha kuharibika kwa misuli.

• Figo na elektrolaiti.

• Tezi ya shingo (TSH), vitamini D.

• ESR/CRP – uvimbekinga.

• Kipimo cha mkojo.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Misuli kuchoka na kuvutika – pumzika siku 1 hadi 2, barafu iliyofungwa kitambaa siku ya kwanza, kisha joto; kunyoosha taratibu; dawa za maumivu kwa muda mfupi.

• Cramp – nyoosha na kanda msuli; kunywa maji; vyakula vyenye potasiamu (ndizi, maparachichi) na kalsiamu.

• Maambukizi – kutibu chanzo; paracetamol, maji ya kutosha.

• Statins – usiache mwenyewe; mwambie daktari, anaweza kubadilisha dawa.

• Fibromyalgia – mazoezi ya taratibu ya mara kwa mara, usingizi mzuri, kudhibiti msongo, na dawa kwa ushauri.

• Misuli kuvunjika – maji kwa mshipa hospitalini.

Kinga

• Pasha misuli moto kabla ya mazoezi na nyoosha baada.

• Ongeza mazoezi taratibu.

• Kunywa maji ya kutosha, hasa kwenye joto.

• Mkao mzuri kazini.

• Lala vya kutosha.

Lini umwone daktari

• Maumivu yanayodumu zaidi ya wiki 1 hadi 2 bila sababu.

• Maumivu tangu uanze dawa mpya.

• Misuli kulegea.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara