Maumivu ya titi

Maelezo ya jumla

Titi lina tezi za maziwa, mafuta na tishu zinazoathiriwa na homoni za estrogen na progesterone. Mabadiliko ya homoni ya kila mwezi hufanya tishu kujaa maji na kuuma.

Maumivu yanayotoka nje ya titi (misuli ya kifua, mbavu) huhisiwa kama maumivu ya titi pia.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Pande zote mbili, kabla ya hedhi, kupungua hedhi ikianza – ya mzunguko; kawaida.

• Mwanzo wa ujauzito – titi kujaa na kuuma; soma Dalili za kabla ya hedhi kutofautisha.

• Wakati wa kunyonyesha, titi kujaa, gumu – maziwa kujaa (engorgement).

• Titi moja jekundu, moto, linauma na homa, wakati wa kunyonyesha – mastitis; uvimbe laini unaouma sana – jipu.

• Upande mmoja, sehemu moja, bila uhusiano na hedhi – sisti, misuli, mbavu; chunguza.

• Kuwaka moto kwenye ngozi, kisha vipele – mkanda wa jeshi.

Visababishi

• Mabadiliko ya homoni ya mzunguko.

• Ujauzito na kunyonyesha.

• Mastitis na jipu la titi.

• Sisti za titi na fibrocystic changes.

• Sidiria isiyofaa – hasa titi kubwa.

• Dawa – vidonge vya uzazi wa mpango, homoni za komahedhi, baadhi ya dawa za akili.

• Misuli ya kifua na mbavu – costochondritis.

• Kahawa – kwa baadhi ya wanawake.

• Jeraha.

• Mara chache: saratani ya matiti – hasa aina ya uvimbe (inflammatory).

Dalili zinazoambatana

• Titi kujaa na kuwa nzito.

• Uvimbe unaotokea na kupotea na hedhi.

• Chuchu kuuma.

• Homa na wekundu – mastitis.

• Majimaji kutoka chuchuni.

Dalili za hatari

Onana na daktari mapema ukiwa na:

• Uvimbe mgumu usiopotea baada ya hedhi.

• Ngozi kubadilika – kukunjamana kama ganda la chungwa, wekundu usiopona.

• Chuchu kuingia ndani ghafla.

• Majimaji yenye damu kutoka chuchu moja.

• Mitoki ya kwapa kuvimba.

• Homa, titi jekundu, moto – mastitis au jipu.

• Maumivu ya upande mmoja yanayodumu zaidi ya wiki 2 hadi 4.

Vipimo

• Uchunguzi wa titi na kwapa.

• Ultrasound – wanawake chini ya miaka 40.

• Mammography – wanawake zaidi ya 40.

• Kuvuta majimaji kwa sindano (FNA) au biopsy – kwa uvimbe.

• Kipimo cha mimba.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Sidiria inayoshikilia vizuri – hata usiku wakati wa maumivu.

• Dawa za maumivu – paracetamol au jeli ya dawa ya maumivu kwenye titi.

• Joto au baridi – kitambaa cha uvuguvugu au baridi.

• Punguza kahawa – inasaidia baadhi.

• Kunyonyesha – endelea kunyonyesha au kukamua mara kwa mara; mastitis – antibiotiki kwa ushauri; jipu – kutolewa usaha.

• Dawa za homoni – kubadilisha kwa ushauri kama zinasababisha.

• Maumivu makali ya mzunguko – dawa maalum kwa ushauri wa daktari.

Kinga

• Vaa sidiria inayokufaa.

• Jichunguze matiti kila mwezi baada ya hedhi.

• Nyonyesha kwa mkao sahihi na mara kwa mara.

• Uchunguzi wa matiti kliniki kila mwaka kwa wanawake zaidi ya 40.

Lini umwone daktari

• Maumivu yanayodumu zaidi ya mzunguko 2 hadi 3.

• Maumivu ya upande mmoja sehemu moja.

• Maumivu yanayokuzuia shughuli.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara