Peritonitisi

Dalili za peritonitis ni zipi?

Dalili za Peritonitis (Uvimbe wa utando wa ndani wa tumbo)

Peritonitis ni hali ya dharura ya kitabibu inayotokea pale utando unaofunika viungo vya tumbo (peritoneum) unapopata maambukizi au muwasho mkali. Dalili zake hutegemea chanzo, kiwango cha maambukizi, na kama imeathiri sehemu moja tu au tumbo lote.

1. Dalili kuu za tumbo

Maumivu ya tumbo

• Huja ghafla na huwa makali sana

• Huongezeka mtu anapoguswa au kusogea

• Mgonjwa hupendelea kukaa kimya bila kusogea (movement worsens pain)

• Huwa ya sehemu moja (localized) au huenea kote tumboni (generalized)

Ukakamavu wa tumbo

• Misuli ya tumbo hukaza bila hiari

• Tumboni huhisika kama ubao mgumu

• Inaweza kuwa:

  • Sehemu fulani (mfano upande wa chini kulia)

  • Tumboni kote (peritonitis iliyoenea)

Kujikinga kwa tumbo

• Mgonjwa hukaza tumbo ili kuepuka maumivu

• Daktari akibonyeza, maumivu huongezeka ghafla mkono unapoondolewa sehemu iliyobonyezwa

Kuvimba au kujaa kwa tumbo

• Tumboni huonekana limepanuka

• Gesi na kinyesi hushindwa kupita

Kupungua au kutokuwepo kwa sauti za utumbo

• Utumbo hupooza (paralytic ileus)

• Hakuna mlio wa mmeng’enyo wa chakula

2. Dalili za mfumo wa mmeng’enyo wa chakula

• Kichefuchefu

• Kutapika

• Kukosa hamu ya kula

• Kukosa haja kubwa au gesi

• Kuhisi tumbo limejaa sana

3. Dalili za mwili mzima

Hizi huonyesha maambukizi yameanza kuenea mwilini (sepsis):

• Homa

• Baridi kali

• Mapigo ya moyo kwenda kasi

• Kupumua haraka

• Shinikizo la damu kushuka

• Uchovu mkubwa au kuchanganyikiwa

• Ngozi kuwa baridi au yenye jasho

4. Dalili hatari sana (dharura)

Mtu akionyesha mojawapo ya hizi anahitaji kufika au kufikishwa hospitali haraka sana:

• Tumbo kuwa gumu kama jiwe

• Kushindwa kusimama kwa sababu ya maumivu

• Kutapika mara kwa mara au kutapika damu

• Kuzimia au kuchanganyikiwa

• Kupumua haraka sana

• Shinikizo la damu kushuka (dalili za mshtuko wa kseptiki)

Muhtasari mfupi wa Peritonitis

Peritonitis husababisha maumivu makali ya ghafla ya tumbo yanayoambatana na ukakamavu wa misuli ya tumbo na kuuma sana unapoguswa. Mgonjwa pia hupata kichefuchefu, kutapika, tumbo kujaa, na kupotea kwa sauti za mnjongeo wa utumbo.

Kadri hali inavyozidi kuwa mbaya, hutokea homa, mapigo ya moyo kwenda kasi, kupumua haraka, na kushuka kwa shinikizo la damu — ishara kwamba maambukizi yameanza kuwa hatari kwa maisha.