Uvimbe nje ya kizazi

Uvimbe nje ya kizazi mara nyingi humaanisha uvimbe wa nyama ya kizazi unaokua kwenye upande wa nje wa kizazi, unaojulikana kitabibu kama faibroidi ya subserosa. Huu ni aina ya uvimbe wa kizazi unaotokana na misuli ya kizazi na kwa kawaida si saratani. Baadhi yake hukua kuelekea nje kabisa na wakati mwingine huunganishwa na kizazi kwa kishina chembamba.

Ingawa wanawake wengi wenye uvimbe huu hawana dalili, unapokuwa mkubwa unaweza kusababisha maumivu au uzito chini ya tumbo, kubanwa kwa kibofu cha mkojo au utumbo, na wakati mwingine maumivu wakati wa tendo la ndoa.

Uvimbe nje ya kizazi ni nini?

Kizazi kina tabaka mbalimbali. Uvimbe wa nyama unaweza kutokea katika sehemu tofauti za kizazi kulingana na mahali unapoanzia.

Aina kuu ni:

• Uvimbe ndani ya ukuta wa kizazi – hukua ndani ya misuli ya kizazi.

• Uvimbe unaoingia ndani ya kizazi – hukua kuelekea kwenye nafasi ya ndani ambako mtoto hukaa wakati wa ujauzito.

• Uvimbe unaokua nje ya kizazi – hukua kwenye uso wa nje wa kizazi na kusukuma kuelekea kwenye tumbo au nyonga. Huu ndio huitwa faibroidi ya subserosa.

Wakati mwingine uvimbe huu hukua ukiwa umeunganishwa na kizazi kwa kishina chembamba. Hali hiyo huitwa faibroidi inayoninginia.

Je, uvimbe huu ni saratani?

Kwa kawaida, hapana. Uvimbe wa nyama wa kizazi ni uvimbe usio wa saratani. Uvimbe huu pia kwa kawaida haugeuki kuwa saratani. Hata hivyo, si kila uvimbe unaoonekana kwenye nyonga ni uvimbe wa nyama wa kizazi, ndiyo maana uchunguzi wa kitabibu ni muhimu kabla ya kuamua kwamba uvimbe unaonekana ni huu.

Kwa nini uvimbe hukua nje ya kizazi?

Sababu kamili inayofanya seli za misuli ya kizazi kuanza kutengeneza uvimbe huu haijulikani kikamilifu.

Ukuaji wake unaonekana kuhusishwa na homoni za uzazi, hasa estrojeni na projesteroni, pamoja na mambo ya kijenetiki. Uvimbe huu hupatikana zaidi katika miaka ambayo mwanamke bado anaweza kupata ujauzito.

Baadhi ya wanawake wanaweza kuwa na uvimbe mmoja, wakati wengine wana uvimbe kadhaa wenye ukubwa tofauti.

Dalili za uvimbe nje ya kizazi

Uvimbe mdogo unaweza usisababishe dalili yoyote na kugunduliwa kwa bahati wakati wa uchunguzi au kipimo cha picha.

Uvimbe unapokuwa mkubwa, unaweza kusababisha:

• Maumivu au uzito chini ya tumbo

• Kuhisi tumbo limejaa au kuwa na kitu kinachobana

• Maumivu ya mgongo au sehemu ya chini ya mgongo

• Kwenda haja ndogo mara kwa mara

• Ugumu wa kutoa mkojo ikiwa unabonyeza kibofu

• Kufunga choo au kubanwa kwa utumbo

• Maumivu wakati wa tendo la ndoa

• Tumbo kuonekana kuongezeka ukubwa ikiwa uvimbe ni mkubwa

Muhimu kujua kwamba dalili hutegemea zaidi ukubwa, idadi na mahali uvimbe ulipo, si kuwepo kwa uvimbe pekee.

Je, uvimbe nje ya kizazi husababisha damu nyingi wakati wa hedhi?

Unaweza kusababisha, lakini si dalili yake kuu. Kwa sababu uvimbe unaokua nje ya kizazi hauingii moja kwa moja kwenye nafasi ya ndani ya kizazi, mara nyingi huwa na uwezekano mdogo wa kusababisha damu nyingi kuliko uvimbe unaokua kuelekea ndani ya kizazi.

Kwa uvimbe unaokua nje, tatizo kubwa linaweza kuwa shinikizo kwenye viungo vilivyo karibu, hasa ikiwa uvimbe umekuwa mkubwa.

Hata hivyo, mwanamke mwenye uvimbe nje ya kizazi anaweza pia kuwa na aina nyingine ya uvimbe kwa wakati mmoja, hivyo damu nyingi wakati wa hedhi inahitaji kuchunguzwa.

Je, unaweza kuathiri uwezo wa kupata ujauzito?

Mara nyingi, uvimbe unaokua nje ya kizazi hauathiri moja kwa moja nafasi ya kupata ujauzito, kwa sababu hauingii kwenye nafasi ya ndani ya kizazi ambako ujauzito hutokea.

Kwa ujumla, uvimbe unaokua ndani ya nafasi ya kizazi una uwezekano mkubwa zaidi wa kuathiri uwezo wa kupata ujauzito kuliko uvimbe unaokua nje. Hata hivyo, uvimbe mkubwa sana unaweza kubadilisha umbo la kizazi au kubana viungo vilivyo karibu, hivyo hali ya kila mwanamke inapaswa kutathminiwa kivyake.

Kwa hiyo, kuwa na uvimbe nje ya kizazi hakumaanishi kwamba mwanamke hawezi kupata ujauzito.

Je, uvimbe wa faibroidi nje ya kizazi unaweza kuongezeka?

Uvimbe unaweza kuongezeka ukubwa, kubaki vilevile au wakati mwingine kupungua.

Ukuaji wake huathiriwa kwa kiasi kikubwa na mazingira ya homoni. Kwa wanawake wengi, uvimbe hupungua baada ya kukoma kwa hedhi kutokana na kupungua kwa homoni za uzazi.

Hata hivyo, kasi ya ukuaji haiwezi kutabiriwa kwa mwanamke mmoja kwa kuangalia ukubwa wa uvimbe pekee.

Je, uvimbe wa faibroidi nje ya kizazi unaweza kupasuka?

Kwa kawaida, uvimbe wa nyama wa kizazi haupasuki kama kibofu cha maji.

Hata hivyo, uvimbe unaweza kukua na kukosa damu ya kutosha, hali inayoweza kusababisha sehemu ya uvimbe kufa. Hii inaweza kuleta maumivu makali yanayoanza ghafla.

Pia, uvimbe uliounganishwa kwa kishina unaweza kujizungusha kwenye kishina chake na kuathiri mzunguko wa damu. Hali kama hiyo inaweza kusababisha maumivu makali na inahitaji tathmini ya haraka.

Uvimbe wa faibroidi nje ya kizazi hugunduliwaje?

Uchunguzi huanza kwa historia ya dalili na uchunguzi wa mwili.

Kipimo cha ultrasound ndicho mojawapo ya vipimo muhimu vinavyotumika kuonyesha kama kuna uvimbe, ukubwa wake na mahali ulipo. Kinaweza kufanywa kupitia tumbo au kupitia uke kulingana na hali.

Ikiwa ultrasound haitoi taarifa ya kutosha, daktari anaweza kupendekeza kipimo cha MRI, ambacho hutoa picha yenye maelezo zaidi kuhusu ukubwa na eneo la uvimbe.

Vipimo vingine vinaweza kuhitajika kulingana na dalili, hasa ikiwa kuna damu nyingi, maumivu, tatizo la kupata ujauzito au mashaka kuhusu aina nyingine ya uvimbe.

Je, kila uvimbe nje ya kizazi unahitaji matibabu?

Ikiwa uvimbe ni mdogo na hausababishi dalili, mara nyingi hakuna ulazima wa kuufanyia upasuaji mara moja. Daktari anaweza kupendekeza kufuatilia ukubwa wake na dalili kwa vipindi maalumu.

Matibabu huzingatia:

• Ukubwa wa uvimbe

• Idadi ya uvimbe

• Mahali ulipo

• Dalili unazosababisha

• Umri wa mwanamke

• Kama anataka kupata ujauzito

• Na hali yake kwa ujumla.

Kwa hiyo, kuwa na uvimbe si sawa na kuhitaji kuondolewa uvimbe.

Matibabu yanaweza kuwa yapi?

1. Kufuatilia bila upasuaji

Kwa mwanamke asiye na dalili au mwenye dalili ndogo, daktari anaweza kupendekeza ufuatiliaji wa mara kwa mara.

Hii inaweza kujumuisha uchunguzi na ultrasound ili kuona kama uvimbe unaongezeka au kubaki katika hali ileile.

2. Dawa

Dawa zinaweza kutumika kudhibiti baadhi ya dalili, hasa damu nyingi na maumivu.

Baadhi ya dawa zinazolenga homoni zinaweza pia kupunguza ukubwa wa uvimbe kwa muda, lakini dawa nyingi haziondoi kabisa uvimbe.

3. Kuondoa uvimbe pekee

Upasuaji wa kuondoa uvimbe na kuacha kizazi, unaoitwa mayomektomi, unaweza kufaa kwa baadhi ya wanawake, hasa wale wanaotaka kuhifadhi kizazi.

Njia ya upasuaji hutegemea ukubwa, idadi na eneo la uvimbe. Baadhi inaweza kuondolewa kwa upasuaji wa tundu dogo, wakati uvimbe mkubwa unaweza kuhitaji upasuaji wa kufungua tumbo.

4. Njia nyingine za kupunguza au kuharibu uvimbe

Kwa baadhi ya wanawake, kuna njia kama kuziba mishipa inayoupelekea uvimbe damu au kutumia nishati ya mawimbi ya redio kuharibu tishu za uvimbe. Uchaguzi hutegemea hali ya mwanamke, ukubwa na eneo la uvimbe, pamoja na mipango yake ya kupata ujauzito.

Je, uvimbe huu unaweza kuondoka wenyewe?

Uvimbe wa nyama wa kizazi unaweza kupungua, hasa baada ya kukoma kwa hedhi, lakini si lazima kila uvimbe upotee kabisa bila matibabu.

Kwa mwanamke ambaye hana dalili, jambo muhimu mara nyingi ni kufuatilia hali yake badala ya kuanza matibabu bila sababu.

Ni wakati gani unapaswa kumuona daktari?

Muone mtaalamu wa afya ikiwa una:

• Maumivu ya chini ya tumbo yanayodumu

• Tumbo kuongezeka bila sababu inayojulikana

• Damu nyingi au hedhi zinazodumu muda mrefu

• Damu kutoka ukeni kati ya hedhi

• Kwenda haja ndogo mara kwa mara au kushindwa kutoa mkojo vizuri

• Kufunga choo au kubanwa mara kwa mara

• Maumivu wakati wa tendo la ndoa

• Au ugumu wa kupata ujauzito

Tafuta huduma ya haraka ikiwa unatoka damu nyingi sana ukeni au unapata maumivu makali ya nyonga/tumbo yanayoanza ghafla.

Je, uvimbe nje ya kizazi ni sawa na uvimbe wa ovari?

Uvimbe nje ya kizazi unaotajwa hapa unatokana na kizazi chenyewe, hasa sehemu ya nje ya ukuta wa kizazi. Uvimbe wa ovari unatokana na ovari, ambazo ziko pembeni ya kizazi.

Kwa kuwa viungo hivi viko karibu, wakati mwingine mwanamke anaweza kuwa na uvimbe wa ovari unaofanana na uvimbe wa kizazi kwa dalili au wakati wa kuchunguza tumbo. Ndiyo maana ultrasound na uchunguzi wa daktari ni muhimu kutambua chanzo halisi cha uvimbe.

Jambo muhimu la kukumbuka

Uvimbe nje ya kizazi si lazima uwe hatari, na si kila mwanamke mwenye uvimbe huu anahitaji upasuaji. Kinachotakiwa kuangaliwa ni ukubwa wake, eneo lake, kama unaongezeka na kama unasababisha dalili.

Kwa hiyo, ikiwa umeambiwa una “uvimbe nje ya kizazi”, hatua inayofuata si kuogopa, bali kujua uvimbe una ukubwa gani, uko wapi hasa, una aina gani na unasababisha dalili gani. Maamuzi ya matibabu hufanywa kulingana na taarifa hizo.

Hitimisho

Uvimbe nje ya kizazi mara nyingi ni uvimbe usio wa saratani unaokua kwenye upande wa nje wa kizazi, na unaweza kutokuwa na dalili au kusababisha maumivu na kubana viungo vya karibu unapokuwa mkubwa.

Si kila uvimbe unahitaji upasuaji, ultrasound, ukubwa wa uvimbe na dalili zake husaidia kuamua kama ufuatiliaji au matibabu yanahitajika.