top of page

Mwandishi:

Mhariri:

Imeboreshwa:

Dkt. Benjamin L, MD

ULY CLINIC

18 Septemba 2026, 14:24:24

Vitex agnus-castus

Vitex agnus-castus ni mmea wa porini unaotumika kama tiba asilia kwa matatizo mbalimbali yanayohusiana na mzunguko wa hedhi. Hutumika hasa kupunguza maumivu ya titi na dalili zinazotokea kabla ya kuanza kwa hedhi.


Uwezo wa Vitex agnus-castus kitiba

Vitex agnus-castus hutumika kama tiba asilia kwa matatizo yanayohusiana na mzunguko wa hedhi, ikiwa ni pamoja na:

  • Maumivu ya titi.

  • Dalili zinazotokea kabla ya hedhi.

  • Dalili kali zinazotokea kabla ya hedhi.


Namna Vitex agnus-castus unavyofanya kazi

Vitex agnus-castus hufanya kazi kwa kuathiri utendaji wa homoni zinazohusika na mfumo wa uzazi wa mwanamke.


Matumizi ya Vitex agnus-castus kitiba

Vitex agnus-castus hutumika katika:

  • Kupunguza maumivu ya titi yanayohusiana na mzunguko wa hedhi.

  • Kupunguza dalili kali zinazotokea kabla ya hedhi, kama vile maumivu ya titi, maumivu wakati wa kushika chuchu, hali ya huzuni au kutokuwa na furaha, hasira, kukasirika haraka na maumivu ya kichwa.


Baadhi ya tafiti pia zimeonyesha kuwa Vitex agnus-castus unaweza kuwa na uwezo wa:

  • Kuzuia mimba.

  • Kuua mbu.

  • Kupunguza dalili za hedhi.

  • Kupunguza damu nyingi wakati wa hedhi.

  • Kupunguza dalili kali zinazotokea kabla ya hedhi.

  • Kupunguza chunuzi.

  • Kupunguza hofu.

  • Kusaidia matatizo ya kukosa usingizi.


Maudhi ya Vitex agnus-castus

Vitex agnus-castus huonekana kuwa salama kwa watu wengi unapotumiwa kwa njia ya kunywa. Hata hivyo, matumizi yake yanaweza kuhusishwa na maudhi kama vile:

  • Kichefuchefu.

  • Mvurugiko wa tumbo.

  • Upele au muwasho wa ngozi.

  • Maumivu ya kichwa.

  • Chunuzi.

  • Kushindwa kulala.

  • Kuongezeka uzito.

  • Mabadiliko katika mzunguko wa hedhi.


Watumiaji wanaopaswa kuchukua tahadhari

Tahadhari inapaswa kuchukuliwa na watu wenye hali zifuatazo:

  • Wajawazito: Ikiwezekana Vitex agnus-castus isitumiwe wakati wa ujauzito kwa sababu hakuna taarifa za kutosha kuhusu usalama wake kwa wajawazito.

  • Wenye magonjwa yanayohusiana na homoni: Tahadhari inahitajika kwa watu wenye magonjwa yanayohusiana na homoni, kama vile uvimbe wa misuli ya mfuko wa uzazi, saratani ya titi, saratani ya kizazi au saratani ya ovari, kwa sababu Vitex agnus-castus huathiri mfumo wa homoni.

  • Wenye mwitikio mkali kwa homoni: Mtu mwenye mwitikio mkali wa mwili unaohusiana na homoni anapaswa kuchukua tahadhari kabla ya kutumia mmea huu.

  • Wanaotumia dawa za magonjwa ya akili au mfumo wa fahamu: Tahadhari inahitajika kwa watu wanaotumia dawa za kutibu ugonjwa wa kutetemeka, magonjwa ya akili au matatizo mengine yanayohusiana na mfumo wa fahamu, kwa sababu Vitex agnus-castus unaweza kuathiri kemikali zinazofanya kazi ndani ya ubongo.


Dawa zinazoweza kuingiliana na Vitex agnus-castus

Vitex agnus-castus unaweza kuingiliana na baadhi ya dawa, zikiwemo:

  • Dawa za kuzuia mimba.

  • Homoni ya estrojeni.

  • Klorpromazini.

  • Klozapin.

  • Flufenazini.

  • Haloperidoli.

  • Olanzapini.

  • Perfenazini.

  • Proklorperazini.

  • Ketiapini.

  • Risperidoni.

  • Tioridazini.

  • Tiotiksen.

  • Bromokriptini.

  • Levodopa.

  • Pramipeksoli.

  • Ropiniroli.

  • Metoklopramidi.


Namna ya kutumia Vitex agnus-castus

Kwa maumivu ya titi

Kunywa miligramu 3.2 hadi 4.5 za kiini cha dawa kinachotokana na matunda yaliyokaushwa kila siku kwa muda wa miezi miwili.


Au:


Kunywa miligramu 40 za kiini cha dawa kinachotokana na matunda kila siku kwa muda wa miezi mitatu.


Kwa dalili zinazotokea kabla ya hedhi

Kunywa miligramu 8 hadi 40 za kiini cha dawa ya Vitex agnus-castus kila siku kwa muda wa mizunguko 2 hadi 3 ya hedhi.

Namna ya kuandaa aina mbalimbali za dawa kutoka kwenye mmea


Namna ya kuandaa infusheni ya dawa asilia

Infusheni huandaliwa kwa kuzamisha sehemu ya mmea unayotaka kutumia kama dawa kwenye kiasi cha maji yaliyochemka. Baada ya kuzamisha kwenye maji yaliyochemka, maji hayo huchujwa baada ya dakika 15. Dozi ya dawa inayotakiwa kuandaliwa kwa wastani huwa ni gramu 1 kwa kila mililita 10 za maji.


Kuna dawa nyingi asilia ambazo tayari zimetengenezwa na kufungwa kwenye vifungashio vya karatasi, ambapo unaweza kuzitumia kwa urahisi kama majani ya chai ya kuchovywa. Dawa zilizo katika fomu hiyo hupunguza muda wa kuandaa.


Namna ya kuandaa dikokshen ya dawa asilia

Dikokshen hutumika kuvuna kiini cha dawa ambacho hakiathiriwi na joto.

Ili kuandaa dikokshen ya dawa, chemsha magome au mizizi ya mmea kwa muda wa dakika 15 hadi 60, kutegemea aina ya mmea au kiini cha dawa. Kisha ipooze na ongeza maji ya baridi ili kutengeneza kiasi cha dawa na wingi wa kiini unaohitaji.


Endapo dawa inatakiwa kuchemshwa kwa muda mrefu, unatakiwa kuongeza kiasi cha maji yaliyopotea ili dawa isiungue.


Dozi ya dikokshen ni sawa na infusheni, yaani gramu 1 ya mmea kwa kila mililita 10 za maji, isipokuwa endapo dawa ina uteute mwingi. Katika hali hiyo, gramu 1 inatakiwa kuchanganywa na mililita 20 za maji.


Namna ya kuandaa mmeng’enyo wa dawa

Kuandaa mmeng’enyo wa dawa kwa njia hii, unatakiwa kuweka dawa yako kwenye chombo kisha kuongeza maji yenye joto linalotakiwa. Mara nyingi joto linatakiwa kuwa kati ya nyuzi 35 hadi 40 za sentigredi, kutegemea aina ya dawa.

Lengo kuu la kuzingatia joto ni kutoharibu kiini cha dawa ambacho kinategemea joto.


Namna ya kuandaa masalesheni ya dawa

Ili kuandaa masalesheni ya dawa, saga au katakata dawa katika vipande vidogo sana, kisha viweke kwenye chombo cha kioo chenye kimiminika cha kufyonza dawa.

Funika mchanganyiko huo na uache kwa muda wa siku tatu au zaidi kwenye joto la ndani ya nyumba. Baada ya kutimia kwa siku tatu, tikisa kwa nguvu mara nyingi ili dawa iingie kwenye kimiminika.


Baada ya hapo, chuja dawa na kamua unga au vipande ili dawa yote itoke. Kisha unaweza kuchuja dawa kwa ajili ya matumizi au kuifanyia dekatensheni ili kupata kiini safi cha dawa.


Namna ya kuandaa pakolesheni ya dawa

Hii ni njia maarufu ya kuandaa tinkcha ya dawa au kufyonza dawa kutoka kwenye kimiminika. Njia hii inahitaji chombo maalumu chenye jina la pakoleta na unatakiwa kuwa mtaalamu zaidi ili kuandaa dawa kwa njia hii.


Soma zaidi kuhusu njia hii kupitia kiungo kilichowekwa chini ya tovuti hii.


Namna ya kuandaa dawa ya kufyonza kwa kimiminika

Njia hii huandaa dawa kutoka kwenye kimiminika chenye dawa au tishu za mnyama kwa kufyonza dawa hiyo kwa kutumia kimiminika kingine, hasa pombe aina ya ethanol au maji.

Kiasi cha pombe na maji kinachowekwa hutegemea aina ya dawa. Njia hii inahitaji uwe mtaalamu wa kuandaa dawa. Unaweza kujifunza zaidi namna ya kuandaa dawa kwa njia hii kupitia kiungo kilichowekwa chini ya tovuti hii au kutumia dawa ambazo tayari zimeandaliwa.


Namna ya kuandaa tinkcha ya dawa

Tinkcha ya dawa huandaliwa kwa kufanya masalesheni au pakolesheni ya dawa kwa kutumia kimiminika cha pombe pekee. Njia hii ni nzuri ya kuvuna kiwango cha kiini unachotaka kutoka kwenye mimea au mnyama.


Soma zaidi kuhusu njia hii kupitia rejea zilizo chini ya makala hii.


KUMBUKA

Kama kuna haja ya kuchemsha dawa, hakikisha unatumia chombo kilichotengenezwa kwa udongo au sufuria za chuma cha pua (stainless steel), na usifunike wakati wa kuchemsha ili kutoa sumu na kutobadili kiini cha dawa.


Usitumie zaidi ya dawa moja kutibu tatizo moja au mawili tofauti ili kuepuka madhara na mwingiliano wa dawa.


Endapo unatumia dawa za hospitali, wasiliana na daktari wako akushauri ili kuepuka mwingiliano wa dawa na madhara yanayoweza kutokea.

Imeandikwa:

6 Agosti 2021, 16:13:33

ULY CLINIC inakushauri siku zote utafute msaada kutoka kwa daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile baada ya kusoma makala hii

Wasiliana na daktari wa ULY Clinic kwa ushauri na Tiba kupitia kitufe cha 'Pata tiba' au 'Mawasiliano yetu' chini ya tovuti hii.

Rejea za mada hii;

  1. Turner S, Mills S. A double-blind clinical trial on a herbal remedy for premenstrual syndrome: a case study. Complement Ther Med. 1993;1(2):73-77.

  2. Sliutz G, et al. Agnus castus extracts inhibit prolactin secretion of rat pituitary cells. Horm Metab Res. 1993;25(5):253-255.

  3. Singleton G. Premenstrual disorders in adolescent females—integrative management. Aust Fam Physician. 2007;36(8):629-630.

  4. Schwalbe E. Behandlung der Mastodynie [Treatment of mastodynia]. ZFA (Stuttg). 1979;55(22):1239-1242.

  5. Schellenberg R, Schrader E, Brattström A. Vitex agnus castus extract Ze 440 in premenstrual syndrome: results of a randomized controlled trial compared with placebo in 170 patients.

  6. Roth OA. Zur Therapie der Gelbkörperinsuffizienz in der Praxis. Med Klin. 1956;51:1263-1265.

  7. Propping D. Vitex agnus-castus: treatment of gynecological syndromes. Therapeutikon. 1991;5:581-585.

  8. Propping D, et al. Diagnostik und Therapie der Gelbkörperschwäche in der Praxis. Therapiewoche. 1988;38:2992-3001.

  9. Probst V, Roth OA. On a plant extract with a hormone-like effect. Dtsch Med Z. 1954;35:1271-1274.

  10. Prilepskaya VN, et al. Vitex agnus castus: successful treatment of moderate to severe premenstrual syndrome. Maturitas. 2006;55 Suppl 1:S55-S63.

  11. Peters-Welte C, et al. Menstrual abnormalities and PMS: Vitex agnus-castus in a study of application. Therapiewoche Gynäkologie. 1994;7(1):49-52.

  12. Pepeljnjak S, et al. Antibacterial and antifungal activities of the Vitex agnus-castus L. extracts. Acta Pharm Zagreb. 1996;46(3):201-206.

  13. Pearlstein T. Psychotropic medications and other non-hormonal treatments for premenstrual disorders. Menopause Int. 2012;18(2):60-64.

  14. Opitz G, et al. Conservative treatment of mastopathy with Mastodynon. Ther Ggw. 1980;119(7):804-809.

  15. Newton KM, et al. The Herbal Alternatives for Menopause (HALT) Study: background and study design. Maturitas. 2005;52(2):134-146.

  16. Mishurova SS. Essential oil in Vitex agnus-castus L., its component composition and antimicrobial activity. Rastit Resursy. 1986;22(4):526-530.

  17. Meyl C. Therapie des prämenstruellen Syndroms: Vergleich einer kombinierten Behandlung von Mastodynon und Vitamin E mit der Vitamin-E-Monotherapie. Therapeutikon. 1991;5(10):518-525.

  18. Mergner R. Zyklusstörungen: Therapie mit einem Vitex-agnus-castus-haltigen Kombinationsarzneimittel. Der Kassenarzt. 1992;7:51-60.

  19. Mazaro-Costa R, Andersen ML, Hachul H, Tufik S. Medicinal plants as alternative treatments for female sexual dysfunction: utopian vision or possible treatment in climacteric women? J Sex Med. 2010;7(11):3695-3714.

  20. Mancho P, et al. Chaste tree for premenstrual syndrome: an evolving therapy in the United States. Adv Nurse Pract. 2005;13(5):43-44,46.

  21. Ma L, et al. Treatment of moderate to severe premenstrual syndrome with Vitex agnus castus (BNO 1095) in Chinese women. Gynecol Endocrinol. 2010;26(8):612-616.

  22. Ma L, et al. Evaluating therapeutic effect in symptoms of moderate-to-severe premenstrual syndrome with Vitex agnus castus (BNO 1095) in Chinese women. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2010;50(2):189-193.

  23. Lucks B, et al. Vitex agnus-castus essential oil and menopausal balance: a self-care survey. Complement Ther Nurs Midwifery. 2002;8(3):148-154.

  24. Liebel H. Behandlung des prämenstruellen Syndromes: Agnus castus-haltige Kombinationsarzneimittel im Test. Therapiewoche Gynakol. 1992;5:2-12.

  25. Lauritzen C, Reuter HD, Repges R, Bohnert KJ, Schmidt U. Treatment of premenstrual tension syndrome with Vitex agnus castus: controlled, double-blind study versus pyridoxine. Phytomedicine. 1997;4(3):183-189.

  26. Laakmann E, Grajecki D, Doege K, et al. Efficacy of Cimicifuga racemosa, Hypericum perforatum and Agnus castus in the treatment of climacteric complaints: a systematic review. Gynecol Endocrinol. 2012;28(9):703-709.

  27. Kubista E, Muller G, Spona J. Treatment of mastopathies with cyclic mastodynia: clinical results and hormonal profiles. Rev Fr Gynecol Obstet. 1987;82(4):221-227.

  28. Kayser HW, Istanbulluoglu S. Vitex agnus castus. Hippokrates. 1954;25:717-719.

  29. Jarry H, Spengler B, Wuttke W. Evidence for estrogen receptor beta-selective activity of Vitex agnus-castus and isolated flavones. Planta Med. 2003;69(10):945-947.

  30. Jarry H, Leonhardt S, et al. Agnus castus as a dopaminergic active constituent in Mastodynon N. Z Phytother. 1991;12:77-82.

  31. He Z, et al. Treatment for premenstrual syndrome with Vitex agnus castus: a prospective, randomized, multicenter, placebo-controlled study in China. Maturitas. 2009;63(1):99-103.

  32. Halaska M, Beles P, Martan A, et al. Treatment of cyclical mastodynia using an extract of Vitex agnus castus: results of a double-blind comparison with a placebo. Ceska Gynekol. 1998;63(5):388-392.

  33. Gregl A. Klinik und Therapie der Mastodynie. Med Welt. 1985;36:242-246.

  34. Göbel R. Results of the clinical evaluations of Danazol in benign breast disease compared with local treatment, gestagens, and bromocriptine. In: Baum M, George WD, Hughes LE, editors. Benign Breast Diseases. London: Royal Society of Medicine International; 1985.

  35. Fugh-Berman A, Kronenberg F. Complementary and alternative medicine (CAM) in reproductive-age women: a review of randomized controlled trials. Reprod Toxicol. 2003;17(2):137-152.

  36. Freeman EW. Therapeutic management of premenstrual syndrome. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(17):2879-2889.

  37. Fournier D, et al. Behandlung der Mastopathie, Mastodynie und des prämenstruellen Syndroms: Vergleich medikamentöser Behandlung zu unbehandelten Kontrollen. Therapiewoche. 1987;37(5):430-434.

  38. Fikentscher H. Aetiology, diagnosis and therapy of mastopathy and mastodynia: experiences of treatment with Mastodynon. Med Klin. 1977;72(34):1327-1330.

  39. Fersisoglou NE. Hormonale und thermographische Veränderungen unter konservativer Therapie der Mastopathie: Vergleich von Danazol, Tamoxifen, Lisurid, Lynestrenol und einem Phytopharmakon [dissertation]. 1989.

  40. Feldmann HU, et al. The treatment of corpus luteum insufficiency and premenstrual syndrome: experience in a multicenter study under clinical practice conditions. Gyne. 1990;11(12):421-425.

  41. Dugoua JJ, Mills E, Perri D, Koren G. Safety and efficacy of chastetree (Vitex agnus-castus) during pregnancy and lactation. Can J Clin Pharmacol. 2008;15(1):e74-e79.

  42. Doll M. The premenstrual syndrome: effectiveness of Vitex agnus castus. Med Monatsschr Pharm. 2009;32(5):186-191.

  43. Dittmar FW. Premenstrual syndrome: treatment with a phytopharmaceutical. TW Gynäkologie. 1992;5(1):60-68.

  44. Dennehy C, Tsourounis C, Bui L, et al. The use of herbs and dietary supplements in gynecology: an evidence-based review. J Midwifery Womens Health. 2006;51(6):402-409.

  45. Dante G, Facchinetti F. Herbal treatments for alleviating premenstrual symptoms: a systematic review. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2011;32(1):42-51.

  46. Coeugniet E. Premenstrual syndrome and its treatment. Arzneimittelforschung? 1986;27:619-622.

  47. Ciotta L, et al. Psychic aspects of premenstrual dysphoric disorders: new therapeutic strategies—our experience with Vitex agnus castus. Minerva Ginecol. 2011;63(3):237-245.

  48. Bleier W. Therapie von Zyklus- und Blutungsstörungen und weiteren endokrin bedingten Erkrankungen der Frau mit pflanzlichen Wirkstoffen. Zbl Gynakol. 1959;81:701-709.

bottom of page