Mwandishi:
Mhariri:
Imeboreshwa:
Dkt. Sospeter M, MD
Dkt. Lugonda B, MD
23 Septemba 2026, 10:04:00
Dawa Metformin
Metformin ni dawa gani?
Metformin ni dawa inayotumika hasa katika kudhibiti kisukari cha aina ya pili. Iko katika kundi la dawa zinazoitwa biguanidi, na jina la kibiashara linalojulikana sana ni Glucophage, ingawa kuna majina mengine ya kibiashara kulingana na mtengenezaji.
Metformin husaidia kupunguza kiwango cha sukari kwenye damu hasa kwa kupunguza utengenezaji wa sukari kutoka kwenye ini na kusaidia mwili kutumia insulini kwa ufanisi zaidi. Kwa hiyo, husaidia kupunguza hali ambayo mwili unakuwa haujibu insulini vizuri.
Metformin ni mojawapo ya dawa muhimu katika matibabu ya kisukari cha aina ya pili. Hata hivyo, uchaguzi wa dawa ya kuanzia au dawa ya kuongezwa hutegemea hali ya mgonjwa, kiwango cha sukari, uzito, utendaji wa figo, magonjwa mengine aliyonayo na hatari zake za moyo na figo. Miongozo ya sasa pia imepanua matumizi ya dawa nyingine pamoja na metformin kwa baadhi ya wagonjwa.
Metformin hufanya kazi vipi?
Metformin hufanya kazi kwa njia kadhaa:
Hupunguza kiasi cha sukari kinachotengenezwa na ini.
Husaidia mwili kutumia insulini kwa ufanisi zaidi.
Huongeza matumizi ya glukosi na tishu za mwili.
Husaidia kupunguza kiwango cha sukari kinachobaki kwenye damu.
Kwa ujumla haisababishi kongosho kutoa insulini nyingi kupita kiasi inapokuwa inatumika peke yake.
Kwa hiyo, metformin si dawa inayofanya kazi kwa kuongeza insulini moja kwa moja kama baadhi ya dawa nyingine za kisukari. Faida yake kubwa ni kusaidia mwili kutumia insulini iliyopo kwa ufanisi zaidi huku ikipunguza utengenezaji wa sukari kutoka kwenye ini.
Metformin hutumika kutibu hali gani?
Metformin hutumika hasa katika:
Kisukari cha aina ya pili.
Baadhi ya watu wenye hatari kubwa ya kupata kisukari, kama sehemu ya mpango wa kuzuia au kuchelewesha kisukari, kulingana na tathmini ya mtaalamu wa afya.
Ugonjwa wa vifuko vingi kwenye ovari kwa baadhi ya wanawake, ambapo daktari anaweza kuitumia kwa sababu maalumu, hasa pale ambapo kuna tatizo la mwitikio wa mwili kwa insulini.
Matumizi ya metformin kwa hali nyingine yanapaswa kuamuliwa na mtaalamu wa afya kwa sababu si kila mtu mwenye hali hizo anahitaji dawa hii.
Je, metformin hufanya kazi vizuri zaidi kwa watu wenye uzito mkubwa?
Metformin inaweza kuwa na manufaa kwa watu wenye uzito mkubwa au unene kwa sababu kwa kawaida haisababishi ongezeko kubwa la uzito na kwa baadhi ya watu inaweza kuambatana na kupungua kidogo kwa uzito.
Hata hivyo, si sahihi kusema kwamba metformin ni dawa inayofaa zaidi kwa kila mtu mwenye uzito mkubwa. Uchaguzi wa dawa hutegemea hali nzima ya mgonjwa, ikiwa ni pamoja na afya ya moyo, figo, kiwango cha sukari na dawa nyingine anazotumia.
Kwa hiyo, uzito wa mwili ni moja ya mambo yanayozingatiwa katika kuchagua matibabu, lakini haupaswi kuwa sababu pekee ya kuamua matumizi ya metformin.
Aina za metformin
Metformin hupatikana katika aina kuu mbili:
Metformin ya kawaida
Aina hii hutolewa na kufyonzwa mwilini kwa kawaida na mara nyingi hutumiwa zaidi ya mara moja kwa siku kulingana na dozi iliyopangwa.
Metformin ya kutolewa taratibu
Aina hii hutengenezwa ili dawa itoke mwilini taratibu zaidi. Kwa baadhi ya watu inaweza kupunguza matatizo ya tumbo na utumbo ikilinganishwa na aina ya kawaida. Miongozo ya NICE ya sasa inatambua faida ya aina ya kutolewa taratibu katika kupunguza baadhi ya madhara ya mfumo wa chakula.
Jinsi ya kutumia metformin
Metformin inapaswa kutumiwa kwa kufuata dozi uliyopewa na mtaalamu wa afya. Mara nyingi humezwa pamoja na chakula au baada ya kula ili kupunguza uwezekano wa kupata kichefuchefu, kuharisha au maumivu ya tumbo.
Kidonge cha aina ya kutolewa taratibu kinapaswa kumezwa kulingana na maelekezo ya bidhaa. Si salama kukivunja, kukitafuna au kusaga bila kujua kama aina hiyo inaruhusu kufanya hivyo.
Usibadilishe dozi mwenyewe kwa sababu kiwango kinachofaa hutegemea kiwango cha sukari, utendaji wa figo, aina ya metformin na dawa nyingine unazotumia.
Rangi na muonekano wa metformin
Metformin inaweza kuwa na rangi, umbo na ukubwa tofauti kulingana na mtengenezaji na aina ya kidonge. Kwa hiyo, rangi pekee haiwezi kutumika kuthibitisha kwamba kidonge ni metformin.
Ni muhimu kuangalia jina la dawa, nguvu yake na maelekezo yaliyo kwenye kifungashio badala ya kutegemea rangi ya kidonge.
Fomu na uzito wa Metformin
Metformin hupatikana hasa katika fomu ya tembe za kumeza. Tembe hizi hupatikana katika viwango tofauti kulingana na aina ya dawa na mtengenezaji. Kwa kawaida, viwango vinavyopatikana ni:
500 mg kwa kila tembe
850 mg kwa kila tembe
1,000 mg kwa kila tembe
Pia kuna metformin ya kutolewa taratibu mwilini, ambayo hutengenezwa katika viwango mbalimbali. Kwa ujumla, metformin hutumika kwa kumeza na haipatikani kama dawa ya kawaida ya sindano.
Fomu: Tembe
Njia ya matumizi: Kumeza kwa mdomo
Viwango vya kawaida: 500 mg, 850 mg na 1,000 mg kwa kila tembe
Aina maalumu: Tembe za kutolewa taratibu mwilini
Dawa zilizo kundi moja na metformin
Metformin ni dawa iliyo katika kundi la biguanidi. Dawa nyingine zilizo katika kundi hili si lazima zitumike kutibu ugonjwa uleule au ziwe na matumizi yanayofanana na metformin. Baadhi yake hutumika katika magonjwa mengine kwa sababu zina sifa za kikemia au kifamasia zinazowafanya wawekwe katika kundi hili.
Miongoni mwa dawa zinazohusiana na kundi hili ni:
Proguanil
Buformin
Phenformin
Chlorproguanil
Cycloguanil
Hata hivyo, matumizi ya dawa hizi hutofautiana. Kwa mfano, proguanil na chlorproguanil huhusishwa na matibabu au kinga dhidi ya malaria, wakati metformin hutumika hasa katika udhibiti wa kisukari cha aina ya pili.
Metformin na dawa nyingine
Metformin inaweza kutumiwa pamoja na dawa nyingine za kisukari, lakini mchanganyiko huo unapaswa kuamuliwa na mtaalamu wa afya.
Tahadhari ni muhimu hasa ikiwa metformin inatumiwa pamoja na dawa zinazoweza kushusha sukari kwa kiasi kikubwa, kwa sababu hatari ya kushuka kwa sukari inaweza kuongezeka kutokana na dawa nyingine, si metformin pekee.
Pia, daktari anapaswa kujua kuhusu dawa zote anazotumia mgonjwa, ikiwa ni pamoja na dawa za hospitali, dawa za dukani na virutubisho.
Metformin na pombe
Kunywa pombe kupita kiasi wakati wa kutumia metformin kunaweza kuongeza hatari ya matatizo makubwa ya kimetaboliki, hasa katika mazingira ambayo figo au ini hazifanyi kazi vizuri, mtu amepungukiwa maji mwilini au ana hali nyingine nzito ya kiafya.
Kwa hiyo, mtu anayetumia metformin anapaswa kumweleza mtaalamu wa afya kuhusu matumizi yake ya pombe, hasa ikiwa anakunywa mara kwa mara au kwa kiasi kikubwa.
Metformin na uchunguzi wa kutumia dawa yenye rangi ya kuonekana kwenye picha
Baadhi ya vipimo vya picha hutumia dawa maalumu yenye iodini ili kufanya viungo vionekane vizuri zaidi. Kwa baadhi ya wagonjwa wanaotumia metformin, daktari anaweza kuagiza kusitisha dawa hiyo kwa muda kabla au wakati wa kipimo hicho, hasa ikiwa utendaji wa figo umeathirika au kuna sababu nyingine za hatari.
Baada ya kipimo, daktari anaweza kuangalia tena utendaji wa figo kabla ya kuanza metformin tena.
Kwa hiyo, usimamishe metformin mwenyewe kabla ya kipimo; mwambie daktari au mtaalamu anayefanya kipimo kwamba unatumia metformin.
Watu wanaohitaji tahadhari kubwa wanapotumia metformin
Metformin inaweza isiwe salama kwa baadhi ya watu au inaweza kuhitaji kupunguzwa au kusimamishwa kwa muda.
Tahadhari kubwa inahitajika kwa watu wenye:
Upungufu mkubwa wa utendaji wa figo.
Ugonjwa mkubwa wa ini.
Upungufu mkubwa wa maji mwilini.
Hali kali inayosababisha mwili kukosa oksijeni ya kutosha.
Kushindwa kwa moyo kwa hali fulani, hasa ikiwa kuna upungufu wa oksijeni au mzunguko wa damu.
Maambukizi makali au hali nyingine zinazoweza kuathiri figo na mzunguko wa damu.
Metformin inaweza kuhusishwa na hali nadra lakini hatari inayoitwa asidi ya lactic kuongezeka kwenye damu, ambayo hatari yake huongezeka zaidi pale figo zinaposhindwa kuondoa dawa vizuri au mwili unapokuwa katika hali nzito ya ugonjwa.
Metformin na figo
Utendaji wa figo ni muhimu sana kabla na wakati wa kutumia metformin. Figo ndizo zinazohusika kwa kiasi kikubwa katika kuondoa metformin mwilini.
Mtu mwenye upungufu mkubwa wa utendaji wa figo anaweza kuwa katika hatari kubwa ya kukusanya metformin mwilini. Ndiyo sababu daktari anaweza kuhitaji kupima utendaji wa figo kabla ya kuanza dawa na mara kwa mara wakati wa matibabu.
Mtu anayepata upungufu mkubwa wa maji mwilini kutokana na kuharisha, kutapika au sababu nyingine anapaswa kuwasiliana na mtaalamu wa afya kuhusu matumizi ya metformin, kwa sababu upungufu wa maji unaweza kuathiri utendaji wa figo.
Metformin kabla ya upasuaji
Mtu anayepanga kufanyiwa upasuaji anapaswa kumjulisha daktari kwamba anatumia metformin.
Wakati mwingine chakula na maji vinaweza kuzuiwa kabla au baada ya upasuaji. Hali hii, pamoja na mabadiliko ya utendaji wa figo au shinikizo la damu, inaweza kufanya daktari asitishe metformin kwa muda.
Mgonjwa hapaswi kuamua mwenyewe lini aanze tena dawa baada ya upasuaji. Maelekezo hutegemea aina ya upasuaji, kula na kunywa, kiwango cha sukari na hali ya figo.
Metformin na vitamini B12
Matumizi ya metformin kwa muda mrefu yanaweza kupunguza ufyonzwaji wa vitamini B12 kwa baadhi ya watu. Hatari inaweza kuwa kubwa zaidi kwa wanaotumia dawa kwa muda mrefu au kwa dozi kubwa.
Upungufu wa vitamini B12 unaweza kusababisha uchovu, udhaifu, ulimi kuuma au kubadilika, upungufu wa damu na matatizo ya mishipa ya fahamu kama ganzi au kuchomachoma.
Kwa mtu anayetumia metformin kwa muda mrefu na anayepata dalili zinazoweza kuendana na upungufu wa vitamini B12, daktari anaweza kuagiza kipimo cha damu na kutoa matibabu yanayofaa.
Madhara ya metformin
Madhara yanayotokea mara nyingi huhusisha mfumo wa chakula, hasa mwanzoni mwa matumizi. Yanaweza kujumuisha:
Kichefuchefu.
Kuharisha.
Maumivu au usumbufu wa tumbo.
Tumbo kujaa gesi.
Kukosa hamu ya kula.
Kutapika.
Mabadiliko ya choo.
Madhara haya yanaweza kupungua baada ya mwili kuizoea dawa. Kutumia metformin pamoja na chakula kunaweza kusaidia kupunguza baadhi ya usumbufu wa tumbo.
Madhara makubwa yanayohitaji msaada wa haraka
Ingawa ni nadra, hali ya asidi ya lactic kuongezeka kwenye damu inaweza kuwa hatari. Dalili zinazoweza kuhitaji huduma ya haraka ni pamoja na udhaifu mkubwa usio wa kawaida, kupumua kwa shida, usingizi au kuchanganyikiwa, maumivu makali ya tumbo, kutapika sana au hali ya mwili kuzorota ghafla.
Mtu anayepata dalili kali kama hizi anapaswa kutafuta huduma ya haraka badala ya kusubiri madhara yapite yenyewe.
Je, metformin husababisha kushuka kwa sukari?
Metformin ikiwa inatumika peke yake kwa kawaida haina hatari kubwa ya kusababisha sukari kushuka sana. Hii ni tofauti na baadhi ya dawa nyingine za kisukari ambazo zinaweza kuongeza utolewaji wa insulini.
Hata hivyo, sukari inaweza kushuka ikiwa metformin inatumika pamoja na dawa nyingine za kisukari, hasa dawa zinazoweza kushusha sukari moja kwa moja. Kwa hiyo, mtu anayepata dalili kama kutetemeka, jasho, njaa kali, mapigo ya moyo kwenda haraka, kuchanganyikiwa au udhaifu anapaswa kupima sukari ikiwa ana uwezo wa kufanya hivyo na kufuata mpango aliopewa na mtaalamu wa afya.
Metformin wakati wa ujauzito
Metformin inaweza kutumika katika baadhi ya hali zinazohusiana na ujauzito, lakini si sahihi kusema kwamba ni salama kwa kila mjamzito au kwamba inapaswa kuendelea bila tathmini ya daktari.
Miongozo ya sasa ya Chama cha Kisukari cha Marekani inaeleza kuwa metformin hupita kupitia kondo la nyuma na kwamba si dawa ya kwanza kwa udhibiti wa sukari ya ujauzito. Insulini ndiyo dawa inayopendelewa katika hali hiyo.
Kwa hiyo, mwanamke anayepata ujauzito akiwa anatumia metformin hapaswi kuacha dawa ghafla wala kuendelea nayo bila ushauri. Anapaswa kumjulisha daktari mapema ili mpango wa kudhibiti sukari urekebishwe kulingana na ujauzito.
Metformin wakati wa kunyonyesha
Metformin inaweza kuonekana kwa kiasi kidogo kwenye maziwa ya mama, na kwa ujumla tafiti zimeonyesha kiwango kidogo cha kuingia kwa mtoto kupitia maziwa. Hata hivyo, uamuzi wa kuendelea na dawa wakati wa kunyonyesha unapaswa kuzingatia hali ya mama na mtoto.
Mwanamke anayenyonyesha na kutumia metformin anapaswa kumjulisha mtaalamu wa afya ikiwa mtoto ana matatizo ya kula, kuongezeka uzito au dalili nyingine zisizo za kawaida.
Ukisahau dozi ya metformin ufanye nini?
Ukisahau dozi, kunywa unapokumbuka ikiwa bado kuna muda wa kutosha kabla ya dozi inayofuata. Ikiwa muda wa dozi inayofuata umekaribia, ruka dozi uliyosahau na endelea na ratiba yako ya kawaida.
Usitumie dozi mbili kwa wakati mmoja ili kufidia dozi uliyosahau, isipokuwa umeelekezwa vinginevyo na mtaalamu wa afya.
Ikiwa unasahau dawa mara kwa mara, tatizo linaweza kuwa kwenye ratiba, muda wa chakula au ugumu wa kufuata matumizi ya dawa. Zungumza na mtaalamu wa afya ili kusaidiwa kupanga ratiba rahisi zaidi.
Hitimisho
Metformin ni dawa muhimu katika udhibiti wa kisukari cha aina ya pili na hufanya kazi hasa kwa kupunguza utengenezaji wa sukari kutoka kwenye ini na kuboresha mwitikio wa mwili kwa insulini. Matumizi yake yanahitaji kuzingatia utendaji wa figo, dawa nyingine, hali ya mgonjwa na uwezekano wa madhara kama matatizo ya tumbo na upungufu wa vitamini B12.
Mtu anayatumia metformin hapaswi kubadilisha dozi, kuacha dawa au kuanza dawa nyingine bila ushauri wa mtaalamu wa afya, hasa anapokuwa mjamzito, anaumwa sana, anapanga upasuaji au anapata tatizo la figo.
Ni dawa mojawapo iliyo kwenye kundi la Biguanide, hutumika kutibu ugonjwa wa kisukari aina ya pili. Dawa hii huuzwa sana/ hufahamika kwa jina la Glucophage.
Metformin ni aina ya kwanza ya dawa kugunduliwa kutibu kisukari cha aina ya pili na hufanya kazi vizuri zaidi kwa watu wenye uzito mkubwa kupita kiasi
Maswali yanayoulizwa Mara kwa Mara Kuhusu Metformin
1. Kwa nini metformin inaweza kusababisha kuharisha baada ya kuanza kuitumia?
Metformin huathiri namna mfumo wa chakula unavyoshughulikia na kutumia virutubishi, na kwa baadhi ya watu husababisha mabadiliko ya muda katika utendaji wa utumbo. Ndiyo sababu kuharisha, gesi, kichefuchefu na usumbufu wa tumbo ni miongoni mwa madhara yanayoonekana zaidi mwanzoni mwa matumizi.
Kwa baadhi ya watu, dalili hizi huwa kali mwanzoni kisha hupungua kadiri mwili unavyoizoea dawa. Aina ya metformin ya kutolewa taratibu inaweza kuvumiliwa vizuri zaidi na baadhi ya watu wenye matatizo ya tumbo. Miongozo ya NICE inaonyesha kuwa aina hiyo imehusishwa na kupungua kwa baadhi ya madhara ya mfumo wa chakula.
Ikiwa kuharisha ni kikali, kinaendelea kwa muda mrefu, kinaambatana na kutapika au kinasababisha upungufu wa maji mwilini, mgonjwa hapaswi kuvumilia bila ushauri. Mtaalamu wa afya anaweza kuangalia dozi, aina ya metformin, dawa nyingine na hali nyingine zinazoweza kusababisha dalili.
2. Kwa nini daktari huanza metformin kwa dozi ndogo na kuongeza taratibu?
Kuongeza dozi taratibu husaidia mwili kuizoea dawa na kunaweza kupunguza madhara ya mfumo wa chakula. Kuanzia kwa dozi kubwa moja kwa moja kunaweza kufanya kichefuchefu, kuharisha, gesi na maumivu ya tumbo kuwa makali zaidi kwa baadhi ya watu.
Daktari anaweza kuanza kwa kiwango kidogo na kuongeza hatua kwa hatua kulingana na jinsi mgonjwa anavyoivumilia na kiwango cha sukari kinavyobadilika. Lengo si kutumia kiwango kikubwa zaidi cha dawa, bali kupata udhibiti unaofaa wa sukari kwa kiwango kinachovumilika.
Ndiyo sababu mgonjwa hapaswi kuongeza metformin mwenyewe hata kama sukari bado iko juu. Kuongezeka kwa dozi kunapaswa kuongozwa na vipimo vya sukari, utendaji wa figo na mpango mzima wa matibabu.
3. Metformin inaweza kumfanya mtu apunguze uzito?
Metformin kwa kawaida haina tabia ya kusababisha ongezeko kubwa la uzito kama baadhi ya dawa nyingine za kisukari. Baadhi ya watu wanaweza kupungua uzito kiasi wakati wa kuitumia, hasa ikiwa wamebadilisha pia lishe na kiwango cha shughuli za mwili.
Hata hivyo, metformin si dawa maalumu ya kupunguza uzito kwa watu wote. Kiwango cha kupungua uzito kinachoweza kutokea hutofautiana, na baadhi ya watu hawapati mabadiliko makubwa ya uzito.
Ikiwa mtu anatumia metformin kwa lengo la kutibu kisukari, jambo muhimu zaidi ni kudhibiti sukari na kupunguza hatari ya matatizo ya kisukari. Kupungua uzito kwa kiasi kidogo kunaweza kuwa faida ya ziada, lakini hakupaswi kuwa sababu ya kutumia dawa bila sababu ya kitabibu.
4. Kwa nini mtu anaweza kupewa metformin pamoja na dawa nyingine za kisukari?
Kisukari cha aina ya pili kinaweza kuendelea kubadilika kadiri miaka inavyopita. Kwa baadhi ya watu, dawa moja haitoshi kudhibiti sukari katika kiwango kinacholengwa.
Daktari anaweza kuongeza dawa nyingine yenye utaratibu tofauti wa kufanya kazi ili kupata udhibiti bora wa sukari. Chaguo hilo hutegemea pia mambo kama magonjwa ya moyo, figo, uzito, hatari ya kushuka kwa sukari na gharama ya matibabu.
Mchanganyiko wa dawa unaweza kuwa na faida, lakini pia unaweza kuongeza uwezekano wa madhara fulani. Ndiyo maana mgonjwa hapaswi kuongeza dawa ya kisukari mwenyewe hata kama ameitumia hapo zamani.
5. Kwa nini metformin inaweza kusimamishwa kwa muda wakati mtu anaumwa sana?
Mtu anapokuwa mgonjwa sana, anaweza kutapika, kuharisha, kula na kunywa kidogo au kupoteza maji mwilini. Hali hizi zinaweza kupunguza utendaji wa figo na kubadilisha namna dawa inavyoshughulikiwa mwilini.
Kwa kuwa metformin hutolewa hasa kupitia figo, mabadiliko makubwa ya utendaji wa figo yanaweza kuongeza hatari ya dawa kujikusanya mwilini. Ndiyo maana katika baadhi ya hali za ugonjwa mkali, mtaalamu wa afya anaweza kuagiza isitumike kwa muda.
Hili si jambo la kuamua kwa kila ugonjwa mdogo. Mgonjwa mwenye kisukari anayepata ugonjwa unaosababisha kutapika sana, kuharisha sana, kushindwa kunywa maji au hali kali ya mwili anapaswa kuwasiliana na mtaalamu wa afya ili kupewa mpango salama wa dawa na udhibiti wa sukari.
6. Je, metformin inaweza kutumika kwa mtu ambaye hana kisukari?
Metformin inaweza kutumika katika baadhi ya hali za kitabibu hata kama mtu hana kisukari, lakini matumizi hayo yanategemea sababu maalumu na tathmini ya mtaalamu wa afya.
Kwa mfano, inaweza kutumika kwa baadhi ya wanawake wenye ugonjwa wa vifuko vingi kwenye ovari, hasa pale ambapo kuna matatizo yanayohusiana na mwitikio wa insulini. Pia inaweza kutumika kwa baadhi ya watu walio katika hatari kubwa ya kupata kisukari kama sehemu ya mpango wa kuzuia au kuchelewesha ugonjwa huo.
Hata hivyo, mtu hapaswi kuanza metformin kwa sababu tu amesikia kwamba inapunguza uzito au inaboresha homoni. Matumizi yake yanapaswa kuwa na sababu ya kitabibu na kuzingatia faida pamoja na hatari.
7. Kwa nini mtu anayekunywa metformin anahitaji kujua hali ya figo yake?
Figo zina jukumu muhimu katika kuondoa metformin mwilini. Ikiwa figo hazifanyi kazi vizuri, dawa inaweza kubaki mwilini kwa kiwango kikubwa kuliko inavyotarajiwa.
Ndiyo sababu kipimo cha utendaji wa figo ni sehemu muhimu ya usalama wa matibabu kwa mtu anayetumia metformin. Daktari anaweza kuhitaji kufuatilia utendaji huo kabla ya kuanza dawa na katika vipindi vinavyofaa wakati wa matibabu.
Mtu mwenye ugonjwa wa figo hapaswi kuamua mwenyewe kwamba metformin ni salama au si salama kwake. Daktari anaweza kuamua kama dawa inaweza kutumiwa, kama dozi inahitaji kubadilishwa au kama dawa nyingine inafaa zaidi.
8. Je, metformin inaweza kusaidia mwanamke mwenye tatizo la kupata ujauzito?
Metformin inaweza kutumika kwa baadhi ya wanawake wenye ugonjwa wa vifuko vingi kwenye ovari, hasa pale ambapo kuna mwitikio usio mzuri wa mwili kwa insulini. Katika hali hizo, kuboresha hali ya kimetaboliki kunaweza kusaidia baadhi ya wanawake kurejea katika mzunguko wenye uovuleshaji wa kawaida.
Hata hivyo, metformin si dawa ya moja kwa moja ya kuongeza uwezo wa kupata mimba kwa kila mwanamke. Ugumu wa kupata ujauzito unaweza kusababishwa na matatizo ya uovuleshaji, mirija ya uzazi, mfuko wa uzazi, mbegu za mwanaume au sababu nyingine.
Mwanamke mwenye tatizo la kupata ujauzito anapaswa kuchunguzwa ili kujua chanzo kabla ya kuanza metformin. Ikiwa ujauzito unatokea wakati wa matumizi ya metformin, daktari anapaswa kujulishwa ili aamue kama dawa iendelee au ibadilishwe kulingana na sababu iliyokuwa inatibiwa.
9. Kwa nini mtu anayekunywa metformin anaweza kupata ganzi au kuchomachoma mikononi na miguuni?
Ganzi au kuchomachoma kwa mtu mwenye kisukari si lazima kusababishwe na metformin. Kisukari chenyewe kinaweza kuathiri mishipa ya fahamu na kusababisha ganzi, kuchomachoma au maumivu, hasa ikiwa sukari imekuwa juu kwa muda mrefu.
Hata hivyo, matumizi ya metformin kwa muda mrefu yanaweza kuhusishwa na kupungua kwa vitamini B12. Upungufu wa vitamini hiyo pia unaweza kuathiri mfumo wa fahamu na kusababisha dalili zinazofanana.
Kwa hiyo, mtu anayetumia metformin kwa muda mrefu na anayeanza kupata ganzi, kuchomachoma, udhaifu au dalili nyingine za mishipa ya fahamu anapaswa kumjulisha daktari. Kipimo cha vitamini B12 na vipimo vingine vinaweza kusaidia kutofautisha sababu.
10. Je, mtu anaweza kuacha metformin baada ya sukari kuwa kawaida?
Kiwango cha sukari kuwa kawaida wakati wa kutumia metformin hakimaanishi kwamba kisukari kimepona. Mara nyingi inaonyesha kwamba mpango wa matibabu, ambao unaweza kujumuisha dawa, chakula, mazoezi na mabadiliko ya maisha, unasaidia kudhibiti kiwango cha sukari.
Kuacha dawa ghafla kunaweza kufanya sukari ipande tena, hasa ikiwa sababu iliyofanya dawa ianze bado ipo. Hivyo, mgonjwa hapaswi kuacha metformin kwa sababu tu kipimo kimoja cha sukari kimeonekana kuwa kizuri.
Kwa baadhi ya watu, mabadiliko makubwa ya uzito na mtindo wa maisha yanaweza kufanya mahitaji ya dawa yapungue, na daktari anaweza kuamua kupunguza au kusimamisha dawa baada ya tathmini. Uamuzi huo unapaswa kufanywa kwa kufuatilia vipimo vya sukari kwa muda, si kwa kipimo kimoja pekee.
ONYO: Usitumie dawa yoyote bila ushauri wa daktari. Dawa zinaweza kuleta madhara mwilini na pia matumizi ya baadhi ya dawa pasipo ushauri na vipimo husababisha vimelea kuwa sugu dhidi ya dawa hiyo.
ULY clinic inakushauri kuwasiliana na daktari wako unapotaka kuchukua maamuzi yoyote yanayohusu afya yako.
Wasiliana na daktari/Mfamasia wa ULY clinic kwa ushauri na Tiba au kuandikiwa dawa kwa kupiga simu au Kubonyeza Pata tiba chini ya tovuti hii.
Imeandikwa:
18 Aprili 2020, 20:29:09
Rejea za mada hii:-