Dawa Plozasiran

Plozasiran (Redemplo) ni dawa ya kisasa inayotokana na teknolojia ya RNA interference (RNAi), ambayo hupunguza kwa kiasi kikubwa kiwango cha mafuta aina ya triglycerides kwenye damu. Hutumika zaidi kwa wagonjwa wenye viwango vya juu hatarishi vya triglycerides, hususan Sindromu ya kizazi cha kailomaikronemia(SKK) na tatizo sugu la kiwango cha juu cha triglyceraide kwenye dmau.

Majina mengine ya Plozasiran

Majina mengine ya dawa ya Plozasiran ni;

• Redemplo

• Plozasiran Injection

Dozi na fomu ya Plozasiran

Plozasiran hupatikana katika fomu ya sindano (subcutaneous injection) yenye ujazo na nguvu maalum ya dozi.Dawa hutolewa kama:

• Suluhisho tayari kwa sindano

• Kawaida hutolewa kila baada ya wiki 12 kulingana na mwongozo wa daktari

Haitolewi kwa fomu ya vidonge.

Namna Plozasiran inavyofanya kazi yake

Plozasiran hufanya kazi yake kupitia kuingilia kazi za RNA, teknolojia inayozuia mwili kutengeneza protini inayoitwa apoC-III.

ApoC-III ni protini inayozuia kuvunjwa kwa triglycerides. Kwa kuipunguza, mwili hutengeneza uwezo mkubwa wa:

• Kuondoa triglycerides kutoka kwenye damu

• Kupunguza hatari ya uvimbekinga wa tezi kongosho inayotokana na mafuta mengi

• Kuboresha uchakataji wa mafuta mwilini

Kwa ujumla, Plozasiran hulenga sababu ya msingi ya mafuta kupanda badala ya kupambana na dalili pekee.

Dawa zilizo kundi moja na Plozasiran

Dawa zilizo kwenye kundi moja na Plozasiran, yaani dawa za kushusha triglycerides, ni:

• Volanesorsen

• Olezarsen

• Fenofibrate

• Gemfibrozil

• Icosapent Ethyl (Omega-3)

• Niacin

Hizi zote hulenga kupunguza triglycerides lakini kwa njia tofauti na Plozasiran.

Kazi ya dawa Plozasiran

• Kupunguza viwango vya triglycerides vilivyopanda kupita kiasi

• Kuzuia hatari ya uvimbekinga wa tezi kongosho kutokana na mafuta kupanda

• Kuboresha uchakataji wa mafuta mwilini

• Kusaidia wagonjwa wenye matatizo ya kijenetiki ya mafuta (kama FCS)

Usitumie Plozasiran wakati gani?

Plozasiran haipaswi kutumika kwa wagonjwa wenye:

• Mzio uliothibitishwa kwa dawa hii

• Mzio kwa viambato vya dawa

• Maambukizi makali sehemu ya sindano

• Ugonjwa wa ini uliokithiri (hutathminiwa na daktari)

Tahadhari kwa watumiaji wa Plozasiran

• Tumia kwa uangalifu kama una ugonjwa wa ini

• Dawa hii haijathibitishwa kutibu viwango vya kawaida vya mafuta, inalenga viwango vya juu hatarishi

• Wagonjwa wanaopata maumivu au wekundu sehemu ya sindano wanapaswa kumjulisha daktari

• Usijidunge sindano bila maelekezo sahihi ya mtaalamu

• Huweza kuhitaji ufuatiliaji wa vipimo vya damu mara kwa mara

Dawa ambazo ni mwiko kutumika pamoja na Plozasiran

Dawa zifuatazo zinaweza kuingiliana vibaya na Plozasiran na hazishauriwi kutumiwa pamoja:

• Warfarin

• Cyclosporine

• Gemfibrozil (inaongeza hatari ya madhara)

• Clopidogrel

• Dawa za kupunguza ini kufanya kazi (hepatotoxic drugs)

• Dawa za kupunguza kinga mwilini (immunosuppressants)

(Orodha kamili hutegemea maelekezo ya daktari na vipimo.)

Dawa ambazo zinaweza kuleta madhara yakitumika na Plozasiran

• Statini (Simvastatin, Lovastatin, Rosuvastatin) – zinaweza kuongeza hatari ya maumivu ya misuli

• Fenofibrate – huongeza hatari ya athari za ini

• Mafuta Asidi za Omega-3 – zinaweza kuongeza athari za kuganda kwa damu

• Methotrexate – huongeza hatari ya sumu ya ini

• Amiodarone – huongeza hatari ya usumbufu wa umeme wa moyo

Daktari lazima ajue dawa zote unazotumia kabla ya kutumia Plozasiran.

Matumizi ya Plozasiran na chakula

• Hakuna ulazima wa kuchukua pamoja na chakula kwa kuwa ni sindano

• Hata hivyo, ulaji bora wa lishe yenye mafuta kidogo huongeza ufanisi wa dawa

• Wagonjwa wenye SKK hutakiwa kuepuka mafuta kwa kiwango cha juu

Endapo utatapika baada ya Plozasiran ufanyaje?

Kwa kuwa ni sindano, kutapika hakubadilishi ufanisi wa dawa.Hivyo:

• Hakuna haja ya kurudia dozi

• Endelea na ratiba iliyopangwa na daktari

Ikiwa kutapika kunaambatana na dalili za mzio au maumivu makali, wasiliana na daktari.

Maudhi ya Plozasiran

Madhara ya kawaida

• Maumivu au wekundu sehemu ya sindano

• Uchovu wa muda mfupi

• Maumivu ya kichwa

• Kichefuchefu

• Hisia za kuishiwa nguvu

• Maumivu ya misuli

Madhara yanayotokea mara chache

• Muwasho sehemu ya sindano

• Kuvimba kidogo kwa ini (huchunguzwa kwa vipimo)

• Dalili za mzio (mara chache)

Matumizi ya Plozasiran kwenye ujauzito

• Tafiti bado ni chache kuhusu usalama kwa wajawazito

• Haijulikani kama inaongeza hatari yoyote kubwa kwa mtoto

• Hutolewa tu pale faida kwa mama zinapokuwa kubwa kuliko hatari

• Wanawake wanaopanga ujauzito wanapaswa kushauriana na daktari kabla ya matumizi

Matumizi ya Plozasiran kwa mama anayenyonyesha

• Haijathibitishwa kama dawa inaingia kwenye maziwa ya mama

• Kuna ushahidi wa wanyama unaonyesha uwezekano wa kuingia kwenye maziwa

• Daktari hupima faida dhidi ya hatari kabla ya kuamua

• Ikiwa lazima kutumia dawa, mtoto afuatiliwe kiafya

Endapo umesahau dozi ya Plozasiran ufanyaje?

Kwa kuwa dozi hutolewa kila baada ya wiki 12:

• Wasiliana na kliniki au daktari mara moja

• Usijidunge bila ushauri

• Punguza ucheleweshaji ili kudumisha ufanisi wa dawa