Hedhi baada ya kujifungua

Baada ya kujifungua, mwili wa mwanamke hupitia mabadiliko makubwa ili kurejea taratibu katika hali yake ya kawaida ya uzazi. Moja ya mabadiliko yanayoweza kumfanya mama awe na maswali ni hedhi kurudi baada ya kujifungua: lini itaanza, itakuwaje, itatofautianaje na hedhi aliyokuwa nayo kabla ya ujauzito, na kama anaweza kupata mimba kabla haijarudi.

Kurejea kwa hedhi hakutokei kwa wakati mmoja kwa wanawake wote. Kunyonyesha, namna mtoto anavyonyonya, matumizi ya uzazi wa mpango na tofauti za mwili wa kila mwanamke vinaweza kuathiri muda ambao mzunguko wa hedhi unarudi. Kunyonyesha maziwa ya mama pekee kwa miezi sita pia kunaweza kuchelewesha kurudi kwa hedhi.

Ni muhimu pia kutofautisha damu inayotoka baada ya kujifungua na hedhi. Damu ya siku za mwanzo baada ya kujifungua huitwa damu ya uzazi, na si hedhi. Hedhi ni sehemu ya mzunguko mpya wa uzazi unaotokea baada ya shughuli za homoni za ovari kuanza tena.

Hedhi baada ya kujifungua huanza lini?

Hakuna siku au wiki moja inayotumika kwa kila mama. Muda wa kurudi kwa hedhi hutegemea sana kama mama ananyonyesha na jinsi anavyomnyonyesha mtoto.

Kwa mama ambaye hanyonyeshi, shughuli za ovari zinaweza kuanza tena mapema zaidi na hedhi inaweza kurejea katika kipindi cha mapema baada ya kujifungua. Kwa mama anayenyonyesha mara kwa mara, hasa anayemnyonyesha mtoto mchana na usiku, hedhi inaweza kuchelewa kwa muda mrefu zaidi kwa sababu unyonyeshaji huzuia kwa muda utoaji wa yai kwenye ovari.

Baadhi ya wanawake wanaweza kuona hedhi mapema hata wakiwa bado wananyonyesha, wakati wengine wanaweza kukaa miezi kadhaa bila hedhi. Kwa hiyo, kutofautiana huku pekee hakumaanishi kwamba kuna tatizo.

Damu inayotoka baada ya kujifungua si hedhi

Baada ya kujifungua, damu inayotoka ukeni kwa siku na wiki zinazofuata huitwa damu ya uzazi. Hutokana na mchakato wa mfuko wa uzazi kujisafisha na kupona baada ya ujauzito na kujitenga kwa kondo la nyuma.

Mwanzoni damu hii inaweza kuwa nyekundu na nyingi zaidi, kisha hupungua taratibu na kubadilika rangi kadiri siku zinavyopita. Inaweza kuwa ya kahawia, waridi au yenye ute kabla ya kukoma.

Hii ni tofauti na hedhi. Hedhi hutokea wakati mzunguko wa homoni wa uzazi umeanza tena na ukuta wa ndani wa mfuko wa uzazi unatoka baada ya kutotokea kwa ujauzito. Kwa hiyo, kuona damu katika wiki za kwanza baada ya kujifungua hakumaanishi kwamba hedhi imerudi.

Kwa nini kunyonyesha huchelewesha kurudi kwa hedhi?

Kunyonyesha mara kwa mara huchochea uzalishaji wa homoni ya prolaktini, ambayo husaidia kutengeneza maziwa. Prolaktini inapokuwa juu, huathiri homoni zinazohitajika ili yai likue na kutoka kwenye ovari.

Kwa sababu hiyo, mama anayemnyonyesha mtoto mara nyingi, hasa mchana na usiku, anaweza kukaa muda mrefu bila kupata hedhi. Athari hii huwa kubwa zaidi wakati mtoto anapata maziwa ya mama pekee na ananyonya mara kwa mara.

Kadiri mtoto anavyoanza kula vyakula vya ziada, kunywa vinywaji vingine au kulala muda mrefu bila kunyonya, idadi ya unyonyeshaji inaweza kupungua. Hali hii inaweza kuruhusu shughuli za ovari kuanza tena na hedhi kurudi.

Je, hedhi inaweza kurudi wakati mama bado ananyonyesha?

Ndiyo. Kunyonyesha hakumaanishi kwamba hedhi lazima ikosekane. Baadhi ya wanawake huanza kupata hedhi tena wakiwa bado wananyonyesha mara kwa mara.

Hii hutokea kwa sababu mwitikio wa mwili kwa kunyonyesha unatofautiana kati ya mwanamke mmoja na mwingine. Pia, idadi ya unyonyeshaji, muda ambao mtoto ananyonya, kunyonyesha usiku na kama mtoto anapata chakula kingine vinaweza kubadilisha athari ya kunyonyesha kwenye homoni za uzazi.

Kwa hiyo, mama anayenyonyesha anaweza kupata hedhi wakati mwingine baada ya miezi michache, wakati mwingine baada ya muda mrefu zaidi. Hakuna muda mmoja ambao lazima utumike kama kipimo cha wanawake wote.

Hedhi ya kwanza baada ya kujifungua inaweza kuwa tofauti

Hedhi ya kwanza baada ya kujifungua inaweza isiwe sawa na hedhi ambayo mama alikuwa akiipata kabla ya ujauzito. Kwa baadhi ya wanawake inaweza kuwa nyingi zaidi, kwa wengine chache, na kwa wengine inaweza kudumu kwa siku nyingi au chache kuliko ilivyokuwa kawaida.

Mabadiliko haya yanaweza kutokea kwa sababu mfumo wa homoni na shughuli za ovari bado unarejea katika mzunguko wake wa kawaida. Mizunguko ya mwanzo inaweza pia kuwa na tofauti katika muda wa kuanza na kiasi cha damu.

Hata hivyo, si kila damu nyingi baada ya kujifungua inapaswa kuchukuliwa kuwa hedhi ya kawaida. Damu nyingi sana, inayoongezeka ghafla au inayoambatana na maumivu makali, kizunguzungu au udhaifu inahitaji tathmini ya kitabibu.

Hedhi inaweza kuwa na mabonge baada ya kujifungua?

Mabonge madogo yanaweza kuonekana wakati wa hedhi, hasa wakati damu inatoka kwa wingi. Hata hivyo, mabonge makubwa sana au yanayotokea pamoja na damu nyingi isiyo ya kawaida yanapaswa kuchunguzwa.

Muhimu ni kuangalia kiasi cha damu kinachotoka na athari zake kwa mwili, badala ya kuangalia mabonge pekee. Mwanamke anayelazimika kubadilisha pedi mara nyingi sana kwa sababu imejaa damu, anayevuja damu kwenye nguo au kitandani, au anayepata kizunguzungu na udhaifu anapaswa kutafuta huduma ya afya.

Je, mzunguko wa hedhi huwa wa kawaida mara moja?

Si lazima. Baada ya hedhi kurejea, mzunguko unaweza kuwa hautabiriki katika kipindi cha mwanzo. Mwanamke anaweza kupata hedhi, kisha inayofuata ikaja mapema au kuchelewa kuliko alivyotarajia.

Hii inaweza kuonekana zaidi kwa wanawake wanaoendelea kunyonyesha, kwa sababu kiwango cha unyonyeshaji kinaweza kubadilika kutoka wiki moja hadi nyingine. Mtoto anaponyonya mara nyingi zaidi, athari kwenye homoni inaweza kuongezeka; anaponyonya kidogo, shughuli za ovari zinaweza kuanza kuimarika.

Kwa hiyo, kutokuwa na mzunguko unaofanana kabisa katika miezi ya kwanza hakumaanishi moja kwa moja kwamba kuna ugonjwa. Lakini mabadiliko makubwa au yanayoendelea yanapaswa kutathminiwa kulingana na dalili nyingine.

Je, hedhi baada ya kujifungua inaweza kuwa chungu zaidi?

Baadhi ya wanawake wanaweza kuona mabadiliko katika maumivu ya hedhi baada ya kujifungua. Wengine wanaweza kuhisi maumivu kidogo kuliko zamani, wakati wengine wanaweza kuona maumivu yakibadilika.

Maumivu ya kawaida ya hedhi hutokana kwa kiasi kikubwa na mikazo ya mfuko wa uzazi wakati wa kutoa damu ya hedhi. Hata hivyo, maumivu makali sana, yanayoongezeka kadiri miezi inavyopita au yanayomzuia mama kufanya shughuli zake za kawaida hayapaswi kuhusishwa tu na “mwili bado unajirekebisha.”

Ikiwa maumivu yanaendelea au yanaambatana na damu nyingi, maumivu wakati wa tendo la ndoa, homa au maumivu ya nyonga, uchunguzi wa kitabibu unaweza kuhitajika.

Hedhi baada ya kujifungua na uwezo wa kupata mimba

Kurudi kwa hedhi ni ishara kwamba mfumo wa uzazi umeanza kufanya kazi tena, lakini ovulesheni inaweza kutokea kabla ya hedhi ya kwanza.

Hii ina maana kwamba mwanamke anaweza kutoa yai, kufanya tendo la ndoa bila kinga na kupata ujauzito kabla hajawahi kuona hedhi baada ya kujifungua. Kwa hiyo, kutokuwa na hedhi si sawa na kutokuwa na uwezo wa kupata mimba.

Kunyonyesha kunaweza kupunguza uwezekano wa ovulesheni kwa muda, lakini njia ya kunyonyesha kama uzazi wa mpango ina masharti maalumu na inalenga zaidi miezi sita ya kwanza baada ya kujifungua. Masharti hayo ni mtoto kuwa chini ya miezi sita, mama kutokuwa ameanza hedhi na mtoto kunyonya kikamilifu au karibu kikamilifu mara kwa mara mchana na usiku.

Hedhi ikirudi, je, mama bado anaweza kunyonyesha?

Ndiyo. Kurudi kwa hedhi hakumaanishi kwamba mama anapaswa kuacha kunyonyesha. Mama anaweza kuendelea kunyonyesha mtoto kulingana na mahitaji yake na mapendekezo ya lishe ya mtoto.

Baadhi ya wanawake huona mabadiliko madogo katika kiasi cha maziwa au mtoto kuwa na mabadiliko ya muda katika namna anavyonyonya karibu na kipindi cha hedhi, lakini kurudi kwa hedhi pekee si sababu ya kuacha kunyonyesha.

Shirika la Afya Duniani linapendekeza kunyonyesha mtoto maziwa ya mama pekee kwa miezi sita ya kwanza, kisha kuanza vyakula vya ziada vinavyofaa huku kunyonyesha kukiendelea hadi miaka miwili au zaidi.

Uzazi wa mpango baada ya hedhi kurudi

Mama anayetaka kuzuia ujauzito baada ya kujifungua anapaswa kuchagua njia ya uzazi wa mpango inayofaa hali yake, bila kusubiri mpaka hedhi irudi.

Hii ni kwa sababu ovulesheni inaweza kutokea kabla ya hedhi ya kwanza. Kwa hiyo, kusubiri “hedhi irudi kwanza” kunaweza kumweka mama katika uwezekano wa kupata ujauzito bila kutarajia.

Kuna njia mbalimbali zinazoweza kutumika baada ya kujifungua, na uchaguzi wake hutegemea kunyonyesha, muda tangu kujifungua, afya ya mama, mapendeleo yake na kama anataka kupata ujauzito mwingine lini. Njia zenye homoni ya projestini pekee zinaweza kutumika wakati wa kunyonyesha kulingana na hali ya mama na ushauri wa mhudumu wa afya, huku kifaa cha ndani ya kizazi kisicho na homoni kikiwa pia chaguo kwa baadhi ya wanawake.

Hedhi na uzazi wa mpango wa homoni

Baadhi ya njia za uzazi wa mpango zinaweza kubadilisha hedhi baada ya kujifungua. Mama anaweza kuona damu kidogo, damu isiyotabirika, vipindi virefu bila damu au kutopata hedhi kabisa kulingana na aina ya njia anayotumia.

Kwa hiyo, mabadiliko ya hedhi baada ya kuanza uzazi wa mpango hayapaswi kutafsiriwa mara moja kuwa kuna ugonjwa. Ni muhimu kujua aina ya njia iliyotumika na muda ambao imekuwa ikitumika.

Hata hivyo, kama kuna uwezekano wa mimba, kipimo cha mimba kinaweza kuhitajika. Pia, damu nyingi sana, maumivu makali au dalili nyingine zisizo za kawaida zinahitaji tathmini.

Je, kujifungua kwa upasuaji hubadilisha muda wa kurudi kwa hedhi?

Kujifungua kwa upasuaji au kwa njia ya kawaida si sababu kuu inayotabiri muda wa kurudi kwa hedhi. Kunyonyesha na shughuli za homoni za uzazi huwa na umuhimu mkubwa zaidi.

Hata hivyo, hali nyingine zinazohusiana na kujifungua kwa upasuaji zinaweza kuathiri afya ya mama na mzunguko wake, hivyo historia nzima ya ujauzito na kujifungua inapaswa kuzingatiwa ikiwa kuna mabadiliko yasiyo ya kawaida.

Mama aliyefanyiwa upasuaji pia anaweza kuendelea kupata mabadiliko ya kawaida ya hedhi baada ya kujifungua kama mama aliyejifungua kwa njia ya kawaida.

Hedhi na usafi baada ya kujifungua

Mama anapopata hedhi tena anapaswa kuendelea kuzingatia usafi wa sehemu za siri kama ilivyo katika vipindi vingine vya hedhi. Pedi zinapaswa kubadilishwa mara kwa mara kulingana na kiasi cha damu, na mikono inapaswa kunawa kabla na baada ya kubadilisha pedi.

Ni vizuri pia kutambua tofauti kati ya damu ya hedhi na uchafu usio wa kawaida. Harufu kali isiyo ya kawaida, homa, maumivu ya tumbo la chini au uchafu unaoambatana na hali ya kutokuwa vizuri unaweza kuhitaji uchunguzi.

Usafi mzuri hauwezi kuzuia kila tatizo la uzazi, lakini husaidia kupunguza usumbufu na kudumisha afya ya sehemu za siri wakati wa hedhi.

Je, mama anaweza kutumia pedi, tamponi au kikombe cha hedhi?

Baada ya hedhi kurudi, uchaguzi wa bidhaa za hedhi hutegemea upendeleo wa mwanamke, upatikanaji na usalama wa matumizi. Pedi ni chaguo rahisi kwa wanawake wengi.

Kwa bidhaa zinazoingizwa ndani ya uke, ni muhimu kuzingatia muda wa kupona baada ya kujifungua na hali ya mwili wa mama. Ikiwa mama bado yuko katika kipindi cha mapema baada ya kujifungua, anapaswa kufuata ushauri wa mhudumu wa afya kuhusu bidhaa zinazowekwa ndani ya uke, hasa ikiwa bado hajapona vizuri au ana jeraha.

Mwanamke anayepata maumivu, harufu isiyo ya kawaida au damu isiyo ya kawaida anapotumia bidhaa yoyote ya hedhi anapaswa kuacha kuitumia na kutafuta ushauri wa kitaalamu.

Hedhi baada ya kujifungua inaweza kuathiri maisha ya mama?

Ndiyo. Kurudi kwa hedhi wakati mama bado ananyonyesha, anakosa usingizi au anamhudumia mtoto kunaweza kuongeza usumbufu wa mwili na wa kihisia.

Mabadiliko ya homoni yanaweza kuambatana na maumivu ya tumbo, maumivu ya mgongo, uchovu au mabadiliko ya hisia kwa baadhi ya wanawake. Hali hii inaweza kuwa changamoto zaidi kwa mama ambaye tayari ana majukumu mengi ya kumtunza mtoto.

Mama hapaswi kulazimika kuvumilia dalili zinazomzuia kufanya shughuli za kawaida. Maumivu makali sana, damu nyingi, uchovu uliopitiliza au mabadiliko makubwa ya hisia yanapaswa kuzungumziwa na mhudumu wa afya.

Ni wakati gani hedhi baada ya kujifungua si ya kawaida?

Mabadiliko fulani yanaweza kutokea katika hedhi za kwanza, lakini kuna dalili ambazo hazipaswi kupuuzwa.

Tafuta huduma ya afya ikiwa:

• Damu ni nyingi sana au inatoka kwa kasi isiyo ya kawaida

• Unapata mabonge makubwa mara kwa mara pamoja na damu nyingi

• Unapata maumivu makali sana ya tumbo au nyonga

• Una homa au kutetemeka

• Kuna harufu kali isiyo ya kawaida kutoka ukeni

• Unahisi kizunguzungu, udhaifu mkubwa au unakaribia kuzimia

• Hedhi imekuwa nyingi sana katika mizunguko kadhaa mfululizo

• Unapata damu baada ya tendo la ndoa mara kwa mara

• Hedhi imekoma tena baada ya kuwa imerejea na kuna uwezekano wa mimba

• Dalili za hedhi zinaathiri sana maisha yako ya kila siku

WHO inaeleza kuwa damu ya hedhi isiyotabirika, isiyotokea mara kwa mara, yenye maumivu makali au nyingi sana inaweza wakati mwingine kuhusishwa na tatizo la kiafya na inapaswa kutathminiwa kulingana na dalili za mwanamke.

Mambo muhimu ya kukumbuka

Kwanza, damu inayotoka katika wiki za mwanzo baada ya kujifungua si lazima iwe hedhi. Damu ya uzazi hutokea wakati mwili unapopona baada ya kujifungua.

Pili, kunyonyesha kunaweza kuchelewesha kurudi kwa hedhi kwa sababu ya athari yake kwenye ovulesheni. Hata hivyo, mama anaweza kupata ujauzito kabla hedhi haijarudi.

Tatu, hedhi za kwanza zinaweza kutofautiana na zile za kabla ya ujauzito. Mzunguko unaweza kuwa hautabiriki mwanzoni na baadaye ukawa wa kawaida.

Nne, kurudi kwa hedhi hakumaanishi kwamba mama anapaswa kuacha kunyonyesha. Anaweza kuendelea kunyonyesha kulingana na mahitaji ya mtoto na mapendekezo ya lishe ya mtoto.

Tano, damu nyingi sana, maumivu makali, homa, harufu isiyo ya kawaida, kizunguzungu au dalili nyingine kali si jambo la kupuuzwa kwa kisingizio kwamba “hedhi imerudi baada ya kujifungua.”

Hitimisho

Hedhi baada ya kujifungua hurudi kwa wakati tofauti kwa kila mwanamke, na kunyonyesha kuna nafasi kubwa katika kuchelewesha au kubadilisha mzunguko wa hedhi. Hedhi za kwanza zinaweza pia kuwa tofauti na zile za kabla ya ujauzito kabla mzunguko haujatulia.

Muhimu zaidi, mama anaweza kupata ovulesheni na ujauzito kabla ya kuona hedhi ya kwanza, hivyo kutokuwepo kwa hedhi hakumaanishi kutokuwa na uwezo wa kupata mimba. Damu nyingi sana, maumivu makali au dalili nyingine zisizo za kawaida zinahitaji uchunguzi wa afya.