Kuchanwa msamba- Kuongezewa njia ya uzazi wakati wa kujifungua

Kuchanwa msamba au kunakofahamika kwa jina jingine la kuongezewa njia ya uzazi wakati wa kujifugnua au episiotomi ni utaratibu wa kitabibu unaofanywa wakati wa kujifungua kwa njia ya uke, ambapo daktari au mkunga hukata kwa makusudi sehemu ya msamba (eneo kati ya uke na haja kubwa) ili kupanua njia ya uzazi.

Lengo kuu la utaratibu huu ni kurahisisha kutoka kwa mtoto pale ambapo njia ya kawaida haitoshi au kuna hatari kwa mama au mtoto. Ingawa zamani ilifanywa mara kwa mara, tafiti za kisasa zinaonyesha kuwa episiotomy inapaswa kufanywa tu kwa sababu maalum za kitabibu, si kwa kila mama.

Anatomia na umuhimu wa kuchanwa msamba

Eneo la msamba (periniamu) ni eneo lenye misuli na tishu zinazosaidia kudhibiti kazi za uke na haja kubwa. Wakati wa kujifungua, eneo hili hunyumbulika ili kuruhusu mtoto kupita.

Hata hivyo, katika baadhi ya hali, unyumbufu huu hautoshi—hasa kama mtoto ni mkubwa au kuna matatizo wakati wa leba. Ndipo kuchanwa msamba hufanywa ili kuzuia kuchanika kusikodhibitiwa, ambako kunaweza kuwa hatari zaidi.

Kuchwa msamba ni nini na hufanywaje?

Kuchanwa msamba ni kukatwa kwa misuli ya uke na msamba ili kuongeza nafasi ya mtoto kutoka wakati wa kujifungua. Hufanywa wakati mama yuko katika hatua ya pili ya leba (kusukuma mtoto), mara nyingi kichwa cha mtoto kikiwa tayari kinaonekana kwa nje.

Utaratibu huu hufanywa kwa kutumia vifaa safi na chini ya ganzi ya sehemu husika. Baada ya mtoto kuzaliwa, sehemu iliyokatwa hushonwa kwa uangalifu ili kuruhusu kupona vizuri.

Ni wakati gani mama huongezewa njia ya uzazikwa kuchanwa msamba?

Kuchanwa msamba hufanywa kulingana na hali ya mama na mtoto. Baadhi ya viashiria muhimu ni:

• Mtoto kuwa mkubwa (makrosomia): huhitaji nafasi kubwa zaidi ya kutoka

• Bega la mtoto kukwama: huhitaji kupanua njia haraka

• Mabadiliko ya mapigo ya moyo ya mtoto: ishara ya hatari

• Leba kuwa ya muda mrefu: mama kuchoka au kushindwa kusukuma vizuri

• Matumizi ya vifaa vya kusaidia kujifungua: kama vacuum au forceps

• Mtoto kutanguliza makalio

• Ujauzito wa mapacha

Katika hali nyingi, kuchanwa msamba hufanyika kwa dharura wakati kichwa cha mtoto kimeanza kutoka, ili kuharakisha mchakato wa kuzaa na kupunguza hatari.

Kuchanwa msamba dhidi ya Kuchanika msamba bila kuchanwa

Wakati mwingine, kama kuchanwa msamba hakutafanywa kwa wakati, msamba unaweza kuchanika wenyewe kutokana na nguvu ya kusukuma mtoto.

Tofauti kuu ni:

• Kuchanwa msamba ni kukatwa kwa utaratibu chini ya udhibiti

• Kuchanika kwa asili kunaweza kuwa kwa namna isiyotabirika na kunaweza kufika hadi misuli ya haja kubwa

Kitaalamu, kuchanwa msamba huchaguliwa pale ambapo faida zake zinazidi hatari zake.

Sababu zinazoweza kufanya mama afanyiwe upasuaji badala ya kuchanwa msamba

Kuna hali ambazo kuchanwa msamba hakutoshi, na mama anapaswa kujifungua kwa njia ya upasuaji, kama vile:

• Mtoto kuwa mkubwa sana kupita kiasi

• Kitovu cha mtoto kufunika mlango wa uzazi(kitovu cha mtoto kungagulia mwili wa mtoto kutoka nje)

• Mtoto kuwa katika mkao hatarishi sana

• Dalili kali za hatari kwa mtoto au mama

Hata hivyo, kama mama atafika hospitali akiwa tayari katika hatua ya pili ya leba, mara nyingi wahudumu hulazimika kumzalisha kwa njia ya uke na kutumia episiotomy badala ya upasuaji. Ndiyo maana ni muhimu mama kuwahi hospitali mapema anapoanza dalili za leba.

Dalili na madhara baada ya kuchanwa msamba

Baada ya kufanyiwa upasuaji wa kuchanwa msamba mama anaweza kupata:

• Maumivu kwenye eneo la jeraha

• Kuvimba kwa tishu

• Kutokwa na damu kwa kiwango kidogo hadi cha wastani

• Kuvia kwa damu chini ya ngozi (hematoma)

Katika baadhi ya hali, matatizo makubwa zaidi yanaweza kutokea kama:

• Maambukizi ya bakteria

• Kuvuja damu nyingi

• Kuchelewa kupona kwa jeraha

• 
  

Dalili za maambukizi baada ya kuchanwa msamba

Mama anapaswa kufuatilia dalili zifuatazo baada ya siku chache:

• Homa

• Harufu mbaya ukeni

• Kutokwa na usaha

• Maumivu makali au yanayoongezeka

Maambukizi mara nyingi hutokana na usafi duni wa vifaa au utunzaji mbaya wa jeraha baada ya kujifungua.

Namna ya kutunza jeraha la kuchanwa msamba

• Hakikisha eneo la msamba linakuwa safi na kavu

• Badilisha pedi mara kwa mara

• Tumia maji safi kuosha baada ya kukojoa

• Epuka kukaa muda mrefu bila kubadilisha mkao

• Tumia dawa ulizoelekezwa na daktari

Huduma sahihi hupunguza hatari ya maambukizi na kuharakisha kupona.

Elimu kwa mama mjamzito

• Hudhuria kliniki za wajawazito mara kwa mara

• Jifunze dalili za leba mapema

• Fika hospitali mapema kabla leba haijakomaa sana

• Fuata ushauri wa wataalamu wa afya wakati wa kujifungua

Hitimisho

Kuchanwa msamba ni utaratibu muhimu wa kitabibu unaoweza kuokoa maisha ya mama na mtoto pale unapofanywa kwa sababu sahihi. Hata hivyo, haupaswi kufanywa bila sababu za msingi. Uelewa wa mama kuhusu utaratibu huu, dalili za hatari, na umuhimu wa kufika hospitali mapema ni hatua muhimu katika kuhakikisha kujifungua salama.

Mswali yaliyoulizwa mara kwa mara kuhusu kuchanwa msamba wakati wa kujifugnua na majibu yake ya kina