Wanawake wengi wenye maumivu ya nyonga wakati wa ujauzito hugundua kuwa maumivu huongezeka wanapogeuka kitandani. Hii hutokea kwa sababu unapogeuka, mifupa ya nyonga husogea kwa kiwango kidogo. Ikiwa viungio vya nyonga tayari vimelegea kutokana na homoni za ujauzito, harakati hiyo inaweza kusababisha maumivu makali kwenye uke au mfupa wa kinena.

Kadiri ujauzito unavyoendelea, uzito wa mtoto pia huongeza shinikizo kwenye nyonga na sakafu ya nyonga. Hivyo, kubadilisha mkao kitandani kunahitaji misuli na mishipa kufanya kazi zaidi ili kuhimili uzito huo. Wanawake wengi huelezea maumivu haya kama kuchomwa na sindano, kuvutwa au kuhisi mfupa wa kinena unapasuka wanapogeuka.

Ili kupunguza maumivu, geuka taratibu huku ukiweka magoti pamoja badala ya kuyatenganisha. Kutumia mto kati ya magoti na mwingine chini ya tumbo kunaweza kusaidia kupunguza msukumo kwenye nyonga. Ikiwa maumivu ni makali kiasi cha kushindwa kulala au kugeuka kitandani, ni vyema kumwona daktari au mtaalamu wa tiba ya viungo kwa ushauri zaidi.

Katika hali nyingi, maumivu ya uke yanayotokana na mabadiliko ya kawaida ya ujauzito kama maumivu ya ukanda wa nyonga, kuvutika kwa mishipa au shinikizo la mtoto hayamdhuru mtoto. Tatizo huwa linamhusu zaidi mama kwa kusababisha maumivu na kupunguza uwezo wa kufanya shughuli za kila siku. Mtoto hubaki salama ndani ya mfuko wa uzazi na hulindwa na maji ya uzazi pamoja na kondo la nyuma.

Hata hivyo, maumivu ya uke yanaweza kuwa ishara ya tatizo linaloweza kumhatarisha mtoto ikiwa yanaambatana na dalili kama kutokwa na damu ukeni, kuvuja maji, homa, mikazo ya tumbo inayojirudia au kupungua kwa harakati za mtoto. Dalili hizi zinaweza kuashiria uchungu wa kujifungua kabla ya wakati, maambukizi au matatizo mengine ya ujauzito yanayohitaji matibabu ya haraka.

Usijaribu kutambua chanzo cha maumivu kwa kutumia maelezo ya mtandaoni pekee. Ikiwa maumivu ni makali au yanaambatana na dalili nyingine zisizo za kawaida, nenda hospitali mapema. Uchunguzi wa daktari ndiyo njia salama ya kuhakikisha afya ya mama na mtoto inalindwa.

Ndiyo, hali hii ni ya kawaida kwa baadhi ya wajawazito na mara nyingi husababishwa na Maumivu ya ukanda wa nyonga. Katika tatizo hili, maumivu huanzia kwenye kiungio cha mfupa wa kinena (simfisisi pubisi) na yanaweza kusambaa ndani ya uke, mapajani, makalioni au mgongoni. Maumivu huongezeka unaponyanyua mguu mmoja, kutembea, kupanda ngazi au kugeuka kitandani.

Homoni za ujauzito huandaa nyonga kwa ajili ya kujifungua kwa kulegeza mishipa inayounganisha mifupa ya nyonga. Kwa baadhi ya wanawake, kulegea huku huwa zaidi ya kawaida na kusababisha mifupa kutikisika kidogo inapobeba uzito wa mwili. Ndiyo maana maumivu huongezeka unapofanya harakati zinazohusisha mguu mmoja kuliko mwingine.

Ingawa maumivu ya ukanda wa nyonga si hatari kwa mtoto, inaweza kuathiri ubora wa maisha ya mama ikiwa haitatibiwa. Matibabu yanaweza kujumuisha mazoezi maalumu, mkanda wa kusaidia nyonga, kubadilisha namna ya kutembea na kutumia dawa salama za maumivu chini ya usimamizi wa daktari. Endapo maumivu ni makali sana kiasi cha kushindwa kutembea, tafuta huduma za afya haraka.

Maumivu ya uke peke yake si dalili ya kujifungua. Wajawazito wengi hupata maumivu ya uke kutokana na ukuaji wa mtoto, shinikizo kwenye nyonga au kulegea kwa viungio vya nyonga. Maumivu haya yanaweza kuja na kuondoka na mara nyingi hayafuati mpangilio maalumu.

Uchungu wa kujifungua kwa kawaida huambatana na mikazo ya tumbo inayotokea kwa vipindi vya kawaida na kuongezeka nguvu kadri muda unavyopita. Pia unaweza kupata maumivu ya mgongo, shinikizo kubwa kwenye nyonga, kutokwa na damu yenye ute mzito au kuvuja maji ya uzazi. Dalili hizi zinahitaji tathmini ya haraka, hasa kama ujauzito bado haujafikisha wiki 37.

Ikiwa una maumivu ya uke yanayoongezeka kila dakika chache, tumbo linajikaza mara kwa mara au unaona dalili nyingine za kujifungua, usisubiri nyumbani. Fika hospitali mara moja ili daktari akuchunguze na kubaini kama umeanza uchungu wa kweli au la.

Kama unahisi maumivu makali ya uke au mfupa wa kinena kila unaponyanyua mguu mmoja, kuvaa suruali ukiwa umesimama, kupanda ngazi au kuingia kwenye gari, sababu inayowezekana zaidi ni Maumivu ya ukanda wa nyonga. Wakati wa ujauzito, homoni ya relaksini hulegeza mishipa inayounganisha mifupa ya nyonga ili kujiandaa kwa kujifungua. Hali hii hufanya viungio vya nyonga visiwe imara kama kawaida. Unaponyanyua mguu mmoja, uzito wote wa mwili hubebwa na upande mmoja wa nyonga, jambo linaloongeza msukumo kwenye kiungio cha kinena na kusababisha maumivu.

Wanawake wengi huelezea maumivu haya kama hisia ya kuchomwa kwa kisu ndani ya uke, kuvutwa kwenye kinena au kuhisi mifupa ya nyonga inatengana. Mara nyingi maumivu huongezeka unapogeuka kitandani, kupanda ngazi, kutembea umbali mrefu au kusimama kwa muda mrefu. Baadhi ya wanawake hulazimika kutembea kwa hatua ndogo ndogo kwa sababu ya maumivu haya.

Ili kupunguza maumivu, jaribu kukaa chini unapovaa nguo au viatu badala ya kusimama kwa mguu mmoja. Weka miguu pamoja unapogeuka kitandani na epuka harakati zinazotenganisha miguu kwa upana. Ikiwa maumivu yanaendelea au yanakuzuia kufanya shughuli zako za kila siku, muone daktari au mtaalamu wa tiba ya viungo kwa ushauri na mazoezi maalumu yanayoweza kusaidia.

Baadhi ya wajawazito hupata maumivu ya uke wakati au baada ya tendo la ndoa. Wakati wa ujauzito, mtiririko wa damu kwenye uke na nyonga huongezeka kwa kiasi kikubwa, jambo linalofanya uke kuwa nyeti zaidi. Pia, kulegea kwa mishipa ya nyonga kutokana na homoni za ujauzito kunaweza kufanya tendo la ndoa lisababishe maumivu kwa baadhi ya wanawake, hasa kama tayari wana tatizo la Maumivu ya ukanda wa nyonga au maumivu ya mfupa wa kinena.

Katika baadhi ya matukio, maumivu yanaweza kusababishwa na maambukizi ya uke, fangasi, ukavu wa uke au msisimko wa misuli ya sakafu ya nyonga. Ikiwa maumivu hutokea kila mara unapofanya tendo la ndoa au yanaendelea hata baada ya tendo kumalizika, ni muhimu kufanyiwa uchunguzi ili kubaini chanzo chake. Maumivu yanayoambatana na kutokwa na damu nyingi, kuvuja maji au mikazo ya tumbo si ya kawaida na yanahitaji tathmini ya haraka.

Ikiwa daktari amethibitisha kuwa ujauzito wako hauna matatizo, kufanya tendo la ndoa kwa kawaida ni salama. Hata hivyo, unaweza kujaribu nafasi zinazopunguza shinikizo kwenye tumbo na nyonga, kuwasiliana vizuri na mwenzi wako kuhusu maumivu unayohisi na kusimamisha tendo ikiwa maumivu yanaongezeka. Ikiwa daktari amekushauri usifanye tendo la ndoa kutokana na matatizo ya ujauzito, fuata ushauri huo ili kulinda afya yako na ya mtoto.

Hatua ya kwanza ni kutambua chanzo cha maumivu kwa sababu matibabu hutegemea sababu iliyosababisha tatizo. Ikiwa maumivu yanatokana na mabadiliko ya kawaida ya ujauzito au Maumivu ya ukanda wa nyonga, kuna hatua nyingi zinazoweza kusaidia kupunguza maumivu bila kuhatarisha mtoto. Kupumzika mara kwa mara, kuepuka kusimama muda mrefu na kubadilisha mikao kwa utaratibu vinaweza kusaidia kupunguza msukumo kwenye nyonga.

Pia inashauriwa kulala ubavu huku ukiweka mto kati ya magoti, kukaa chini unapovaa nguo au viatu, kuepuka kubeba mizigo mizito na kutumia viatu vyenye soli laini. Kwa baadhi ya wanawake, matumizi ya mkanda wa kushikiria nyonga yanaweza kusaidia kuimarisha nyonga na kupunguza maumivu. Mazoezi yanayoongozwa na mtaalamu wa tiba ya viungo pia yameonekana kuwa na manufaa kwa wanawake wengi wenye maumivu ya ukanda wa nyonga.

Usitumie dawa za maumivu bila ushauri wa daktari. Ikiwa maumivu ni makali, yanaongezeka badala ya kupungua au yanaambatana na dalili nyingine kama homa, kutokwa na damu au kuvuja maji, usijitibu nyumbani. Fika hospitali ili uchunguzwe na kupewa matibabu yanayofaa kulingana na chanzo halisi cha tatizo.

Ingawa maumivu mengi ya uke wakati wa ujauzito hayana hatari, yapo mazingira ambayo yanahitaji huduma ya haraka ya kitabibu. Maumivu yanapaswa kuchukuliwa kwa uzito ikiwa ni makali sana, yanatokea ghafla au yanaendelea bila kupungua hata baada ya kupumzika. Hali hii inaweza kuashiria tatizo linalohitaji uchunguzi wa haraka ili kulinda afya ya mama na mtoto.

Dalili zinazoongeza uwezekano wa tatizo kubwa ni pamoja na kutokwa na damu ukeni, kuvuja maji ya uzazi, homa, maumivu makali ya tumbo, mikazo ya tumbo inayojirudia kwa mpangilio, maumivu makali wakati wa kukojoa, kupungua kwa harakati za mtoto (kwa ujauzito uliokomaa) au maumivu yanayoambatana na kizunguzungu kikali. Dalili hizi zinaweza kuashiria maambukizi, uchungu wa kujifungua kabla ya wakati, matatizo ya kondo la nyuma au magonjwa mengine yanayohitaji matibabu ya haraka.

Usisubiri kuona kama maumivu yatapungua yenyewe ikiwa yanaambatana na mojawapo ya dalili hizo. Kufika hospitali mapema kunaweza kusaidia kugundua tatizo kabla halijawa kubwa na kuongeza nafasi ya kupata matibabu sahihi kwa wakati. Ni afadhali kufanyiwa uchunguzi na kubaini kuwa kila kitu kiko sawa kuliko kuchelewa kutafuta huduma wakati kuna tatizo linalohitaji matibabu.

Maumivu ya uke yanayoambatana na maumivu ya mgongo wa chini ni malalamiko ya kawaida wakati wa ujauzito na yanaweza kusababishwa na mabadiliko ya kawaida ya mwili. Kadiri mtoto na mfuko wa uzazi vinavyoongezeka uzito, kituo cha uzito wa mwili hubadilika na kuongeza mzigo kwenye mgongo na nyonga. Wakati huo huo, kulegea kwa mishipa ya nyonga kutokana na homoni za ujauzito kunaweza kusababisha maumivu yanayosambaa kutoka mgongoni hadi kwenye uke au kinena.

Hata hivyo, mchanganyiko wa maumivu ya mgongo na uke unaweza pia kuwa ishara ya matatizo yanayohitaji uchunguzi, hasa ikiwa maumivu yanakuja kwa vipindi vya kawaida na kuongezeka nguvu. Ikiwa yanaambatana na mikazo ya tumbo, kutokwa na damu, kuvuja maji au shinikizo kubwa kwenye nyonga kabla ya wiki 37 za ujauzito, yanaweza kuashiria uchungu wa kujifungua kabla ya wakati. Maambukizi ya njia ya mkojo au figo pia yanaweza kusababisha maumivu ya mgongo pamoja na maumivu ya nyonga au uke.

Ikiwa maumivu ni ya kawaida na hayana dalili za hatari, unaweza kuyapunguza kwa kuboresha mkao wa mwili, kutumia mito ya kusaidia wakati wa kulala, kufanya mazoezi salama ya wajawazito na kupumzika vya kutosha. Lakini ikiwa maumivu yanazidi kuwa makali, yanakuzuia kutembea au yanaambatana na dalili nyingine zisizo za kawaida, unapaswa kufika hospitali mara moja kwa uchunguzi na matibabu yanayofaa.