Mimba ya miezi minne

Ndiyo, kwa wanawake wengi ni kawaida kichefuchefu na kutapika kupungua au kuisha wanapoingia mwezi wa nne wa ujauzito. Hali hii hutokea kwa sababu kiwango cha baadhi ya homoni za ujauzito, hasa homoni iliyokuwa juu katika miezi ya mwanzo, huanza kubadilika na mwili wa mama huanza kuzoea mabadiliko ya ujauzito.

Kuisha kwa dalili hizi mara nyingi humfanya mama kujisikia vizuri zaidi, kupata nguvu nyingi na kurudi kwenye shughuli za kawaida. Hamu ya kula huweza kuongezeka na baadhi ya wanawake huanza kufurahia zaidi kipindi hiki kwa sababu uchovu mkubwa na hali ya kichefuchefu hupungua.

Hata hivyo, kama dalili za ujauzito zimepungua ghafla sana pamoja na dalili nyingine zisizo za kawaida kama maumivu makali ya tumbo au kutokwa damu, ni vizuri kupata ushauri wa kitabibu. Kupungua kwa dalili pekee mara nyingi si ishara ya tatizo, lakini mabadiliko makubwa yanapaswa kuchunguzwa kulingana na hali ya mama.

Mtoto huanza kufanya harakati mapema zaidi ndani ya tumbo, lakini mara nyingi mama hawezi kuzihisi katika hatua za mwanzo kwa sababu harakati hizo huwa ndogo sana. Katika wiki za 13 hadi 16 mtoto tayari anaweza kusogeza mikono, miguu na kubadilisha mkao, lakini hisia za mama hutegemea mambo mbalimbali.

Wanawake wanaowahi kupata ujauzito wanaweza kuhisi mtoto akicheza mapema zaidi, wakati mwingine kuanzia wiki ya 16, kwa sababu tayari wanajua kutambua hisia hizo. Kwa mama anayepata ujauzito wa kwanza, mara nyingi huhisi harakati kati ya wiki 18 hadi 20 au zaidi.

Kutohisi mtoto akicheza ukiwa na mimba ya miezi minne si lazima kuwe na tatizo. Nafasi ya mtoto, sehemu mtoto alipojishikiza kondo la nyuma na umbo la mwili wa mama vinaweza kuathiri muda wa kuhisi harakati. Hata hivyo, mama anapaswa kuendelea na kliniki ili maendeleo ya mtoto yafuatiliwe.

Ultrasound katika kipindi hiki ni muhimu kwa sababu humsaidia mtoa huduma wa afya kufuatilia ukuaji na maendeleo ya mtoto. Kipimo hiki kinaweza kusaidia kuthibitisha umri wa ujauzito, kuangalia mapigo ya moyo wa mtoto, ukuaji wa viungo na kutathmini hali ya jumla ya ujauzito.

Katika wiki hizi mtoto huwa ameanza kuonekana vizuri zaidi kwenye ultrasound. Wakati mwingine jinsia ya mtoto inaweza kuonekana kuanzia wiki ya 14, lakini si kila mara huwa rahisi kubaini kwa sababu hutegemea nafasi ya mtoto, ubora wa mashine na uzoefu wa mtaalamu anayefanya kipimo.

Mbali na kuangalia mtoto, ultrasound inaweza kusaidia kugundua baadhi ya matatizo mapema kama ukuaji usio wa kawaida, matatizo ya kondo la nyuma au hali nyingine zinazoweza kuhitaji ufuatiliaji maalumu. Kwa hiyo, ni muhimu kufuata ushauri wa kliniki kuhusu muda wa kufanya vipimo.

Ndiyo, baadhi ya wanawake hupata maumivu madogo ya tumbo la chini, kiuno au mgongo katika mwezi wa nne wa ujauzito. Mara nyingi maumivu haya husababishwa na kizazi (uterus) kuendelea kukua na mishipa inayokishikilia kujinyoosha. Pia mabadiliko ya homoni husababisha viungo vya nyonga kulegea ili kujiandaa kwa hatua zinazofuata za ujauzito.

Maumivu haya mara nyingi huwa ya muda mfupi, yanaweza kujitokeza wakati wa kubadilisha mkao, kusimama ghafla, kutembea au kufanya shughuli fulani. Kupumzika, kufanya mazoezi mepesi yanayoruhusiwa kwa wajawazito na kutumia mkao mzuri wa kukaa na kulala kunaweza kusaidia kupunguza hali hii.

Hata hivyo, maumivu makali, maumivu yanayoendelea bila kupungua, yanayoambatana na damu ukeni, homa, kizunguzungu au kuvuja maji ukeni si kawaida. Katika hali hiyo mama anapaswa kupata huduma ya afya haraka ili kubaini chanzo.

Kwa wanawake wengi wenye ujauzito usio na matatizo, kufanya mazoezi mepesi katika kipindi hiki ni salama na kuna faida nyingi. Mazoezi yanaweza kusaidia kuboresha mzunguko wa damu, kupunguza maumivu ya mgongo, kuimarisha misuli na kusaidia mama kuwa na nguvu wakati wa ujauzito na kujifungua.

Mazoezi yanayofaa mara nyingi ni kama kutembea, mazoezi mepesi ya kunyoosha mwili na mazoezi maalumu ya wajawazito. Ni muhimu kufanya kwa kiwango ambacho mama anaweza kustahimili bila kujisikia vibaya na kuhakikisha anakunywa maji ya kutosha.

Mama mwenye matatizo maalumu kama kutokwa damu, historia ya kujifungua kabla ya wakati, shinikizo la damu au matatizo mengine anapaswa kupata ushauri wa daktari kabla ya kuanza au kuendelea na mazoezi. Mazoezi yenye hatari ya kuanguka au kugongwa tumboni yanapaswa kuepukwa.

Kuongezeka kwa hamu ya kula katika mwezi wa nne ni jambo linalotokea kwa wanawake wengi. Baada ya kipindi cha mwanzo ambapo kichefuchefu na kutapika vinaweza kupunguza hamu ya chakula, mwili huanza kuhitaji nishati zaidi kwa ajili ya ukuaji wa mtoto, kondo la nyuma na mabadiliko yanayotokea ndani ya mwili wa mama.

Hata hivyo, kuongezeka kwa hamu ya kula hakumaanishi mama anatakiwa kula chakula kingi kupita kiasi. Muhimu zaidi ni kula mlo wenye virutubisho muhimu kama protini, madini ya chuma, kalsiamu, vitamini na vyakula vyenye nyuzinyuzi ili kusaidia afya ya mama na mtoto.

Mama anapaswa kuzingatia ubora wa chakula badala ya wingi pekee. Kula mara kwa mara kwa kiasi kinachofaa, kunywa maji ya kutosha na kuendelea kutumia virutubisho alivyopewa kliniki husaidia kuhakikisha mtoto anapata mahitaji muhimu kwa ukuaji wake.

Mabadiliko ya ngozi wakati wa ujauzito husababishwa zaidi na mabadiliko ya homoni. Katika kipindi hiki homoni zinaweza kuongeza uzalishaji wa mafuta kwenye ngozi, jambo linaloweza kusababisha chunusi kwa baadhi ya wanawake. Kwa wengine, ongezeko la mtiririko wa damu na mabadiliko ya ngozi huleta kile kinachoitwa "mng'ao wa ujauzito".

Chunusi wakati wa ujauzito zinaweza kutokea hata kwa mwanamke ambaye hakuwahi kuwa nazo kabla ya ujauzito. Ni muhimu kuwa makini na bidhaa za kutunza ngozi kwa sababu baadhi ya dawa za chunusi zinaweza kuwa si salama wakati wa ujauzito.

Mama anaweza kusaidia ngozi yake kwa kuosha uso kwa sabuni laini, kuepuka kubinya chunusi, kutumia bidhaa zisizo na mafuta mengi na kuzungumza na mtoa huduma wa afya kabla ya kutumia dawa yoyote ya ngozi. Mara nyingi mabadiliko haya hupungua baada ya kujifungua.

Kukojoa mara kwa mara kunaweza kuwa sehemu ya kawaida ya ujauzito kutokana na mabadiliko yanayotokea mwilini. Kadri kizazi kinavyokua, kinaweza kuweka shinikizo kwenye kibofu cha mkojo na kusababisha mama kuhisi haja ya kukojoa mara nyingi zaidi.

Hata hivyo, kukojoa mara kwa mara pekee hakumaanishi kuna maambukizi. Maambukizi ya njia ya mkojo (UTI) mara nyingi huambatana na dalili nyingine kama maumivu au kuwaka wakati wa kukojoa, harufu mbaya ya mkojo, maumivu ya chini ya tumbo, homa au kuhisi haja ya kukojoa lakini mkojo unatoka kidogo.

Kwa sababu wajawazito wana hatari kubwa zaidi ya kupata matatizo kutokana na UTI, ni muhimu kutoa taarifa kliniki unapohisi dalili hizo. Maambukizi yakigundulika mapema yanaweza kutibiwa na kusaidia kuzuia madhara kwa mama na mtoto.

Ndiyo, mfumo wa kusikia wa mtoto huanza kukua katika kipindi hiki, ingawa haujawa umekamilika kama mtoto aliyezaliwa. Kuanzia karibu wiki za 15 hadi 16, miundo ya sikio huwa imeendelea zaidi na mtoto huanza kuitikia baadhi ya mitetemo na sauti zinazotoka ndani ya mwili wa mama.

Mtoto anaweza kusikia zaidi sauti zinazotokana na mwili wa mama kama mapigo ya moyo, sauti ya damu inapopita na sauti nyingine za ndani. Kadri ujauzito unavyosonga mbele, uwezo wa kusikia huendelea kuimarika na mtoto huanza kuitambua zaidi sauti ya mama.

Hakuna haja ya kuongeza sauti kubwa au kutumia vifaa maalumu ili mtoto asikie. Kuzungumza kwa kawaida, kuimba au kuwasiliana na mtoto ni njia salama ya kujenga uhusiano wa kihisia, ingawa maendeleo muhimu zaidi ya kusikia yataendelea katika miezi inayofuata ya ujauzito.