Longani ni nini?

Longani ni tunda dogo linalofanana kwa kiasi kikubwa na lichi. Matunda yake hukua katika makundi yanayoning'inia na huwa na ukubwa wa takribani sentimita 2.5 kwa kipenyo.

Ngozi yake huwa laini na yenye rangi ya kahawia-njano. Ndani kuna nyama nyeupe inayong'aa na yenye maji kiasi, inayozunguka mbegu moja kubwa nyeusi. Longani huwa na ladha tamu yenye harufu ya kipekee inayofanana kwa kiasi na miski.

Kwa jina la kisayansi huitwa Nephelium longana na ni la familia ya Sapindaceae. Longani ni chanzo kizuri cha vitamin C, hasa linapoliwa likiwa bichi.

Umuhimu wa longani

Huimarisha mfumo wa kinga

Longani ina kiasi kizuri cha vitamin C, ambayo ni muhimu kwa utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga.

Vitamin C pia huchangia utengenezaji wa collagen na husaidia mwili kufyonza madini chuma kutoka kwenye vyakula vya mimea. Aidha, hufanya kazi kama antioksidanti, inayosaidia kulinda chembechembe dhidi ya uharibifu unaohusishwa na radiko za oksijeni huru.

Huchangia afya ya ngozi

Vitamin C inayopatikana kwenye longani inahitajika katika utengenezaji wa kolajnei. Kolajeni ni protini muhimu inayosaidia kutoa uimara na muundo wa ngozi, mishipa ya damu na tishu mbalimbali zinazounganisha sehemu za mwili.

Kwa hiyo, longani inaweza kuchangia afya ya ngozi inapoliwa kama sehemu ya lishe yenye matunda na mboga mbalimbali.

Hutoa virutubisho kwa mwili

Longani hutoa kabohaidreti ambazo ni chanzo cha nishati mwilini. Pia ina kiasi kidogo cha protini na madini kama potasiamu, magnesiamu na fosforasi.

Ingawa kiasi cha virutubisho hivi katika sehemu moja ya longani si kikubwa sana, tunda hili linaweza kuongeza utofauti wa virutubisho katika lishe.

Husaidia kuongeza ulaji wa matunda

Longani inaweza kuliwa ikiwa mbichi, kukaushwa au kuwekwa kwenye makopo. Kwa kuwa ina ladha tamu, inaweza kutumika kama kitafunwa au kuongezwa kwenye saladi za matunda.

Longani iliyokaushwa huwa na virutubisho na nishati iliyokolea zaidi kwa uzito kwa sababu sehemu kubwa ya maji huondolewa wakati wa ukaushaji. Hivyo, kiasi kinacholiwa kinapaswa kuzingatiwa.

Aina za Longani

Aina mbalimbali za longani hupatikana katika maeneo yanayolimwa tunda hili. Miongoni mwa aina zinazojulikana ni:

• Blackball

• E Bure

• E Dol

• E Haw

• Shek Kip

• Kohala

Aina hizi hutofautiana katika ukubwa, ladha, ubora wa nyama ya tunda na mazingira yanayofaa kwa kilimo.

Asili na sifa za mti wa Longani

Longani asili yake ni kusini mwa China, ambako bado ni tunda linalopendwa sana. Baadaye ilienea katika maeneo mbalimbali ya Asia ya Kusini-Mashariki, Amerika ya Kati na baadhi ya maeneo mengine yenye hali ya hewa ya kitropiki na nusutropiki.

Mti wa longani ni wa kijani muda wote na unaweza kufikia urefu wa takribani mita 10.5, huku matawi yake yakitengeneza mwavuli mpana wenye majani mengi.

Mti huu hutoa maua madogo yenye rangi ya kijani-njano, na matunda hukua katika makundi makubwa yanayoning'inia. Matunda kwa kawaida hukomaa ndani ya kipindi cha takribani miezi minne baada ya kuanza kutengenezwa.

Jinsi ya kutumia Longani

Longani inaweza kutumika kwa njia mbalimbali:

• Kuliwa ikiwa mbichi.

• Kukaushwa.

• Kuwekwa kwenye makopo.

• Kugandishwa.

• Kutumika badala ya lichi katika baadhi ya mapishi.

• Kuongezwa kwenye saladi za matunda na vyakula vingine.

Longani mbichi huwa na vitamin C nyingi zaidi kuliko longani iliyokaushwa.

Viinirishe vinavyopatikana kwenye Longani

Longani ina:

• Maji

• Kabohaidreti

• Nyuzi lishe

• Protini

• Potasiamu

• Magnesiamu

• Fosforasi

• Kalishiamu

• Madini chuma

• Vitamin C

Viinirishe katika takribani longani 10 mbichi (gramu 32)

• Nishati = 19 kcal

• Maji = 83%

• Nyuzi lishe = 0 g

• Mafuta = 0 g

• Kabohaidreti = 5 g

• Protini = 0 g

• Kalishiamu = 0 mg

• Madini chuma = 0 mg

• Potasiamu = 85 mg

• Magnesiamu = 3 mg

• Fosforasi = 7 mg

Vitamini zinazopatikana katika longani 10 mbichi (gramu 32)

• Vitamin C = 27 mg

• Vitamin A = haijaainishwa

• Vitamin B1 (Thiamin) = 0 mg

• Vitamin B2 (Riboflavin) = 0 mg

• Vitamin B3 (Niacin) = 0 mg

• Vitamin B6 = haijaainishwa

• Folate (Vitamin B9) = haijaainishwa

• Vitamin E = haijaainishwa

Longani mbichi dhidi ya longani iliyokaushwa

Kwa kiasi sawa cha uzito, longani iliyokaushwa huwa na nishati na kabohaidreti nyingi zaidi kuliko longani mbichi kwa sababu maji mengi huondolewa wakati wa kukaushwa.

Kwa mfano, gramu 10 za longani iliyokaushwa hutoa takribani 29 kcal na 7 g za kabohaidreti, wakati gramu 32 za longani mbichi hutoa takribani 19 kcal na 5 g za kabohaidreti.

Faida za kiafya zinazoweza kupatikana kwa kula Longani

• Huchangia utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga kupitia vitamin C.

• Huchangia utengenezaji wa kolajeni na afya ya ngozi.

• Hutoa vitamin C yenye shughuli za antioksidanti.

• Hutoa potasiamu, magnesiamu na fosforasi.

• Hutoa kabohaidreti zinazoweza kutumika kama chanzo cha nishati.

• Huongeza utofauti wa matunda katika lishe.

• Inaweza kuliwa mbichi, kukaushwa, kugandishwa au kuhifadhiwa kwenye makopo.

Hitimisho

Longani ni tunda lenye ladha tamu linalotoa hasa vitamin C, pamoja na kabohaidreti, potasiamu, magnesiamu na fosforasi, hivyo linaweza kuchangia lishe yenye virutubisho mbalimbali.Kuliwa likiwa bichi ni njia nzuri ya kupata vitamin C, huku longani iliyokaushwa ikiwa na virutubisho na nishati iliyokolea zaidi kutokana na kuondolewa kwa maji.