Keratosisi pilarisi (keratosis pilaris) ni hali ya kawaida ya ngozi inayoleta vijipele vidogo vigumu vya rangi ya ngozi, nyekundu au kahawia kwenye mikono ya juu, mapaja na makalio – ngozi kuwa kama ya kuku aliyenyonyolewa. Si hatari wala haiambukizi. Hutokana na keratini kuziba vinyweleo. Hudhibitiwa kwa mafuta laini na krimu za kulainisha.

Keratosisi pilarisi ni hali ambapo protini ya keratini hujikusanya na kuziba matundu ya vinyweleo, na kutengeneza vijipele vidogo vigumu kama mchanga. Watu wengi huiita "ngozi ya kuku".

Si ugonjwa hatari, haiambukizi na haina uhusiano na uchafu. Huanza mara nyingi utotoni, huzidi wakati wa kubalehe na mara nyingi hupungua utu uzima.

Takwimu za ugonjwa

Ni mojawapo ya hali za ngozi zinazotokea zaidi – huwapata hadi nusu ya watoto na vijana na takribani asilimia 40 ya watu wazima kwa kiwango fulani. Huonekana zaidi kwa wenye ngozi kavu, ukurutu na pumu.

Visababishi na vihatarishi

• Vinasaba – mara nyingi hurithiwa.

• Ngozi kavu na hewa kavu.

• Ukurutu wa atopiki na pumu.

• Unene na kubalehe.

• Mara chache: upungufu wa vitamini A, baadhi ya dawa.

Jinsi ugonjwa unavyotokea

Seli za ngozi zinazokufa hazibanduki kawaida ndani ya kinyweleo; keratini hujikusanya, huziba tundu na kutengeneza kifuniko kigumu. Wakati mwingine nywele ndogo hujikunja ndani yake, na uvimbe mdogo huleta wekundu kuzunguka kijipele.

Dalili na viashiria

• Vijipele vidogo vingi, vigumu, kama mchanga ukipapasa.

• Rangi ya ngozi, nyeupe, nyekundu au kahawia.

• Mahali: mikono ya juu (nje), mapaja, makalio, na kwa watoto mashavu.

• Kwa kawaida haviumi; huweza kuwasha kidogo.

• Huzidi wakati wa baridi na hewa kavu.

• Madoa meusi kuzunguka vijipele kwa ngozi nyeusi.

Vipimo

• Uchunguzi wa ngozi – unatosha.

• Mara chache: biopsy kwa hali isiyo ya kawaida.

Matibabu

• Mafuta laini kila siku.

• Krimu zenye urea, lactic acid au salicylic acid – kulainisha na kuondoa keratini.

• Krimu za retinoid – kwa baadhi, kwa ushauri.

• Kusugua kwa upole – si kwa nguvu.

• Laser au tiba ya mwanga – kwa wekundu au madoa, kwa daktari wa ngozi.

• Matibabu hudhibiti, hayaponyi; yasimamishwa, vijipele hurudi.

Matatizo yanayoweza kutokea

• Kuwasha kidogo.

• Madoa meusi au mekundu, makovu kwa kubana.

• Kuona aibu kuhusu mwonekano.

Kinga

• Haiwezi kuzuilika kabisa.

• Mafuta laini kila siku, hasa wakati wa ukavu.

• Oga kwa maji ya uvuguvugu, sabuni laini.

• Usibane wala kukwangua vijipele.

Lini umwone daktari

• Vijipele vinauma, vina usaha au vimeenea sana.

• Huna uhakika wa utambuzi.

• Mwonekano unakusumbua sana – kwa ushauri wa matibabu ya urembo.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara