Siringoma (syringoma) ni vijivimbe vidogo visivyo vya saratani vinavyotokana na kuongezeka kwa seli za mirija ya tezi za jasho za eccrine kwenye ngozi. Kwa kawaida vina ukubwa wa milimita 1–3, rangi ya ngozi, njano au kahawia, na hutokea kwa makundi.

• Za kawaida – kuzunguka kope za chini na mashavu.

• Zinazoibuka ghafla (eruptive) – nyingi kifuani, tumboni na shingoni, mara nyingi ujanani.

• Za sehemu za siri – kwenye mashavu ya uke au uume; huweza kuwasha.

• Zinazohusiana na magonjwa – mf. Down syndrome, kisukari (aina ya clear cell).

Siringoma si saratani, haziambukizi na hazitokani na uchafu wa ngozi.

Takwimu za ugonjwa

Siringoma ni za kawaida, hasa kwa wanawake na huanza mara nyingi wakati wa kubalehe au utu uzima wa mapema. Huonekana zaidi kwa watu wenye asili ya Asia na Afrika, na kwa wenye Down syndrome.

Watu wengi hawatafuti matibabu kwa sababu hazileti madhara; hutafuta ushauri kwa sababu ya mwonekano.

Visababishi na vihatarishi

Chanzo halisi hakijulikani. Mambo yanayohusishwa:

• Vinasaba – huonekana zaidi katika familia fulani.

• Homoni – huongezeka wakati wa kubalehe, ujauzito na hedhi (sehemu za siri).

• Down syndrome.

• Kisukari – aina ya clear cell.

• Joto na jasho huweza kufanya ziwashe au zionekane zaidi.

Jinsi ugonjwa unavyotokea

Seli za mirija ya tezi za jasho zilizo ndani ya ngozi huongezeka na kutengeneza vimirija vidogo vilivyozungukwa na tishu ngumu. Mkusanyiko huu huinua ngozi juu yake na kuonekana kama kijivimbe kigumu. Havisambai sehemu nyingine za mwili.

Dalili na viashiria

• Vijivimbe vidogo, vigumu, laini juu, vya rangi ya ngozi, njano au kahawia.

• Mara nyingi kwenye kope za chini, kuzunguka macho, mashavu, paji la uso, shingo, kifua au sehemu za siri.

• Huwa kwa makundi, pande zote mbili za uso.

• Mara nyingi haviumi wala kuwasha; huweza kuwasha wakati wa joto, jasho au kwa za sehemu za siri.

• Hukua polepole na kubaki kwa miaka.

Huweza kufanana na vipele vya jasho, vijivimbe vya mafuta (milia), vipele vya mafuta ya lehemu karibu na macho (xanthelasma), chunjua bapa au vinyama vya tezi za mafuta.

Vipimo

• Uchunguzi wa ngozi na daktari wa ngozi – mara nyingi hutosha.

• Dermatoscope – kifaa cha kuangalia ngozi kwa ukubwa.

• Biopsy ndogo – pale kuna shaka au kuthibitisha.

• Kipimo cha sukari kwa siringoma za aina ya clear cell, na lehemu kama kuna shaka ya xanthelasma.

Matibabu

Siringoma hazihitaji matibabu kwa sababu za kiafya. Matibabu hufanywa kwa sababu za mwonekano, na yanaweza kurudi:

• Laser (mf. CO2 laser) – kuondoa tabaka la juu.

• Kuchoma kwa umeme (electrocautery) na kugandisha (cryotherapy).

• Kuondoa kwa upasuaji mdogo – kwa vijivimbe vichache.

• Krimu au dawa za kupaka (mf. retinoids) – hupunguza kidogo tu; haziondoi kabisa.

• Kwa ngozi nyeusi, matibabu ya joto na laser huweza kuacha madoa meusi au mepesi au makovu – yafanywe na daktari wa ngozi mwenye uzoefu.

Usikamue wala kuchoma siringoma kwa sindano au kemikali nyumbani – huacha makovu na maambukizi.

Matatizo yanayoweza kutokea

• Makovu au madoa ya rangi baada ya matibabu, hasa kwenye ngozi nyeusi.

• Kurudi baada ya kuondolewa.

• Wasiwasi kuhusu mwonekano.

• Siringoma hazigeuki saratani; uvimbe wa saratani unaofanana nao ni nadra sana.

Kinga

• Hakuna njia inayojulikana ya kuzuia siringoma.

• Epuka kukamua au kutumia kemikali za kuondoa vijivimbe usoni.

• Tumia mafuta ya kuzuia jua baada ya matibabu ili kuepuka madoa.

Lini umwone daktari

• Una vijivimbe usoni na hujui ni nini – kwa uchunguzi sahihi.

• Vijivimbe vinakua haraka, vinatoa damu au vinabadilika rangi.

• Unataka kuviondoa kwa sababu za mwonekano – tafuta daktari wa ngozi.

• Una vijivimbe vingi vya ghafla pamoja na kiu na kukojoa mara kwa mara – pima sukari.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara