Magonjwa na saratani mbalimbali

Sepsisi (sepsis) ni hali ya dharura ambapo mwitikio wa mwili dhidi ya maambukizi unaharibu viungo vyake wenyewe. Huanza na maambukizi ya kawaida – kifua, mkojo, tumbo, ngozi – kisha huleta homa au baridi kali, mapigo ya haraka, kupumua haraka, kuchanganyikiwa na shinikizo la damu kushuka. Inahitaji dawa za kuua bakteria ndani ya saa moja.

Mzio mkali (anaphylaxis) ni mwitikio wa ghafla wa mzio unaohatarisha maisha, unaotokea dakika chache baada ya kuguswa na kisababishi kama dawa (hasa penicillin), kuumwa na nyuki au vyakula kama karanga. Huleta vipele vya mizinga, uso na koo kuvimba, kupumua kwa shida na kuzimia. Tiba ya kwanza ni sindano ya adrenaline mara moja.

Kidole tumbo (appendicitis) ni uvimbe wa kifuko kidogo kilichoshikana na utumbo mpana upande wa chini kulia wa tumbo. Maumivu huanza kuzunguka kitovu kisha huhamia chini kulia, pamoja na kukosa hamu ya kula, kichefuchefu na homa. Ni dharura ya upasuaji – kikichelewa hupasuka na kuleta maambukizi ya tumbo zima.

Uvimbe wa kongosho (pancreatitis) ni uvimbe wa tezi inayotengeneza vimeng'enya vya kumeng'enya chakula na homoni ya insulini. Uvimbe wa ghafla huleta maumivu makali juu ya tumbo yanayoenea mgongoni, pamoja na kutapika. Visababishi vikuu ni mawe ya nyongo na pombe. Unahitaji kulazwa hospitali; uvimbe sugu huleta maumivu ya kudumu na kisukari.