Magonjwa na saratani mbalimbali

Baridi yabisi tendaji (reactive arthritis, zamani Reiter's syndrome) ni uvimbe wa maungio unaotokea wiki 1 hadi 4 baada ya maambukizi ya utumbo (salmonella, shigella, campylobacter) au ya zinaa (klamidia). Huathiri zaidi magoti, vifundo vya miguu na vidole (vidole kuvimba kama soseji), kisigino, pamoja na macho mekundu (conjunctivitis au uveitis) na kuungua wakati wa kukojoa. Huwapata zaidi vijana wanaume. Wengi hupona ndani ya miezi 3 hadi 12; hutibiwa kwa NSAIDs, steroids na kutibu maambukizi.

Yurethraitisi ni uvimbe wa mrija wa mkojo, mara nyingi kutokana na magonjwa ya zinaa: kisonono, klamidia, mycoplasma genitalium na trichomonas. Kwa wanaume huleta kuungua wakati wa kukojoa, kuwasha ndani ya uume na usaha au majimaji kutoka uumeni; kwa wanawake mara nyingi haina dalili au huleta kukojoa kwa maumivu na mara kwa mara. Hutibiwa kwa antibiotiki kulingana na mwongozo wa kitaifa, kwa mgonjwa na mwenzi wake kwa wakati mmoja.

Mrija wa mkojo kusinyaa (urethral stricture) ni sehemu ya mrija wa mkojo kubana kwa sababu ya kovu, mara nyingi kwa wanaume. Visababishi vikuu Tanzania ni kisonono kisichotibiwa vizuri, majeraha ya nyonga au msamba, na katheta au upasuaji wa njia ya mkojo. Dalili ni mkojo mwembamba na dhaifu unaojigawanya, kutumia nguvu kukojoa, mkojo kutoisha, UTI zinazorudi na hatimaye kushindwa kukojoa. Hutibiwa kwa kupanua mrija, kukata kovu kwa kamera au upasuaji wa kurekebisha mrija.

Ugonjwa wa neva za mwendo (motor neurone disease – MND), aina kuu ikiwa amyotrophic lateral sclerosis (ALS), ni ugonjwa unaoharibu taratibu seli za neva zinazodhibiti misuli. Huleta misuli kulegea na kusinyaa, mtetemo mdogo wa misuli (fasciculations), mikono kushindwa kushika, kuchechemea, kutamka kwa shida, kumeza kwa shida, udenda na hatimaye kupumua kwa shida. Hisia na akili mara nyingi hubaki. Hauponi; riluzole huongeza maisha kidogo, na huduma ya timu (lishe, kupumua, mazoezi, huduma shufaa) huboresha maisha.