Njiti ya uzazi wa mpango: Mwongozo kamili

Kipandikizi chini ya ngozi cha uzazi wa mpango, kinachojulikana pia kama Njiti, kijiti cha uzazi wa mpango au Implant, ni mojawapo ya njia za uzazi wa mpango zenye ufanisi mkubwa zaidi na wa muda mrefu. Ni chaguo linalofaa kwa wanawake wanaotaka kuzuia mimba kwa miaka kadhaa bila usumbufu wa kukumbuka kutumia dawa kila siku.

Kipandikizi cha uzazi wa mpango ni nini?

Kipandikizi ni kifaa kidogo chembamba kama njiti ya kiberiti, hutengenezwa kwa plastiki maalum na huwekwa chini ya ngozi ya mkono wa juu (mara nyingi mkono wa kushoto) na mtoa huduma wa afya aliyepata mafunzo.

Kwa kawaida:

• Kina kijiti 1 (Implanon NXT) au vijiti 2 (Jadelle)

• Hakiwezi kuonekana wazi, bali hugusika chini ya ngozi

Kipandikizi hufanya kazi vipi?

Kipandikizi hutoa homoni ya projesterone pekee (projestin) kwa kiwango kidogo kila siku.

Homoni hii:

1. Huzuia utoaji wa yai kutoka kwenye ovari (uovuleshaji)

2. Hufanya ute wa mlango wa kizazi kuwa mzito, hivyo mbegu za kiume hushindwa kupita

3. Hubadilisha ukuta wa mfuko wa mimba, hivyo hata kama yai litarutubishwa haliwezi kujipandikiza

Matokeo: Mimba huzuiwa kabla haijatokea

Kipandikizi huwekwa wapi?

Kipandikizi:

• Huwa kinawekwa chini ya ngozi ya mkono wa juu

• Si kawaida kuwekwa makalioni au tumboni (hiyo si sehemu salama kitabibu)

Uwekaji hufanywa hospitalini au kituo cha afya kwa kutumia dawa ya ganzi ya eneo husika.

Huanzia lini kufanya kazi?

• Kikiwekwa siku 1–5 za mwanzo wa hedhi:- Huanza kufanya kazi mara moja

• Kikiwekwa siku nyingine za mzunguko:- Inashauriwa kutumia kondomu kwa siku 7 za mwanzo

Hudumu kwa muda gani?

Inategemea aina:

• Implanon NXT: hadi miaka 3

• Jadelle: hadi miaka 5

Baada ya muda huo, lazima kiondolewe au kubadilishwa.

Kina ufanisi kiasi gani?

Kipandikizi ni miongoni mwa njia zenye ufanisi mkubwa zaidi:

• Zaidi ya 99% ya ufanisi

• Chini ya mimba 1 kwa wanawake 100 wanaotumia kwa mwaka

Hata hivyo, kitabibu hakuna njia yenye ufanisi wa 100%.

Faida za kipandikizi

• Hakihitaji kumbukumbu ya kila siku

• Hakina estrogen (salama kwa wengi)

• Kinafaa kwa wanawake wanaonyonyesha

• Uwezo wa kushika mimba hurudi haraka baada ya kuondoa

• Hupunguza maumivu ya hedhi kwa baadhi ya wanawake

Madhara yanayoweza kutokea

Kwa baadhi ya watumiaji:

• Mabadiliko ya hedhi (kutokuwepo, kutoka damu kidogo kidogo, au kutopangika)

• Maumivu ya kichwa

• Kichefuchefu

• Maumivu ya matiti

• Mabadiliko ya hisia

Mara nyingi hupungua baada ya miezi ya mwanzo.

Je, kipandikizi husababisha damu kuganda?

Hapana kwa kawaida

Kwa kuwa:

• Hakina estrojen

• Hakiweki wanawake wengi kwenye hatari ya kuganda kwa damu

Ndiyo maana kinafaa hata kwa wanawake waliokatazwa kutumia njia zenye estrogen.

Nani anafaa kutumia kipandikizi?

Kinafaa kwa wanawake wengi, wakiwemo:

• Waliowahi au wasio wahi kuzaa

• Vijana na watu wazima

• Wanawake wanaonyonyesha

• Wenye shinikizo la damu lililodhibitiwa

• Waliopata mimba nje ya kizazi hapo awali

Nani hatashauriwa kutumia kipandikizi?

Kwa tahadhari au ushauri wa kitaalamu zaidi:

• Wenye saratani ya matiti inayotumika sasa

• Wenye damu isiyoeleweka chanzo chake

• Wenye magonjwa makubwa ya ini

Je, kipandikizi hulinda dhidi ya magonjwa ya zinaa?

Hapana

• Kondomu bado inahitajika kwa kinga dhidi ya VVU na magonjwa mengine ya zinaa.

Hitimisho

Kipandikizi chini ya ngozi (Njiti) ni njia salama, yenye ufanisi mkubwa na ya muda mrefu ya uzazi wa mpango. Kwa kuwa hakina estrogen, ni chaguo bora kwa wanawake wengi wasioweza kutumia njia mchanganyiko. Ushauri wa mtoa huduma ya afya ni muhimu kabla ya kuanza matumizi.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara na majibu yake