Aina ya ute ukeni na maana zake

Ute ukeni hubadilika kulingana na mzunguko wa hedhi: baada ya hedhi huwa kidogo au mkavu, kisha mweupe na unaonata; wakati wa yai kutoka huwa mwingi, wazi na unaovutika kama ute wa yai bichi; na kabla ya hedhi huwa mweupe na mzito zaidi. Ute wa kawaida hauna harufu kali, hauwashi wala kuuma. Ute mweupe mzito kama maziwa yaliyoganda pamoja na kuwasha mara nyingi ni fangasi; wa kijivu wenye harufu ya samaki ni bacterial vaginosis (BV); wa njano-kijani wenye povu ni trikomonasi; wa njano wenye usaha au damu baada ya tendo huashiria gono au klamidia.

Ute wa kahawia mwanzoni au mwishoni mwa hedhi ni damu ya zamani na kwa kawaida si hatari, lakini damu nje ya hedhi, baada ya tendo, au baada ya kukoma hedhi inahitaji uchunguzi. Makala hii ni mwongozo wa aina 7 za ute, maana yake, na hatua ya kuchukua kwa kila moja.

Kazi ya ute ukeni

• Husafisha uke kwa kutoa seli zilizokufa na vijidudu.

• Huweka unyevunyevu na kulinda ngozi ya uke.

• Hudumisha bakteria wazuri (lactobacilli) wanaoweka uke kuwa na tindikali kidogo, hivyo kuzuia vijidudu vibaya.

• Wakati wa yai kutoka, husaidia mbegu za kiume kusafiri hadi kwenye yai.

Wingi wa ute hutofautiana kati ya wanawake. Ute huongezeka wakati wa ujauzito, msisimko wa kingono, mazoezi, na kwa wanaotumia baadhi ya njia za uzazi wa mpango – soma Kutokwa na ute mwingi ukeni.

Aina 7 za ute na maana yake

Ute mwepesi wa njano hafifu usio na harufu wala kuwasha huweza kuwa kawaida (ute mweupe ukikauka kwenye chupi huonekana njano kidogo). Ute wa njano wenye harufu kali au kuwasha si wa kawaida.

Ute katika vipindi tofauti

• Mzunguko wa hedhi: soma Ute wa ovulation unatoka kwa siku ngapi?

• Wakati wa tendo: ute mweupe kama krimu wakati au baada ya tendo mara nyingi ni ute wa msisimko uliochanganyika na shahawa – soma Kutokwa ute mweupe kama krimu wakati wa tendo.

• Ujauzito: ute mweupe mwingi ni kawaida; majimaji mengi yanayotiririka baadaye huweza kuwa maji ya mimba.

• Baada ya kujifungua: damu na ute (lochia) huchukua wiki 4 hadi 6, ukibadilika kutoka mwekundu hadi kahawia na mweupe-njano.

• Baada ya kukoma hedhi: ute hupungua na uke huwa mkavu; damu yoyote inahitaji uchunguzi.

Kudumisha afya ya uke

• Osha sehemu za nje kwa maji safi; usioshe ndani ya uke wala kutumia sabuni kali au manukato.

• Vaa chupi za pamba na zibadilishe kila siku.

• Futa kutoka mbele kwenda nyuma.

• Tumia kondomu na punguza idadi ya wapenzi.

• Tumia antibayotiki pale tu zinapohitajika.

• Dhibiti kisukari.

Kwa fangasi soma Fangasi ukeni.

Lini umwone mtoa huduma

• Ute wenye harufu mbaya, au rangi ya kijani, kijivu au njano yenye usaha.

• Kuwasha, kuungua, wekundu au uvimbe.

• Maumivu ya tumbo la chini, homa au maumivu wakati wa tendo.

• Damu nje ya hedhi, baada ya tendo, au baada ya kukoma hedhi.

• Ute usio wa kawaida ukiwa mjamzito.

• Dalili zinazojirudia baada ya matibabu.

Maswali mengine yanayoulizwa na wasomaji

Je, ni kawaida kupata majimaji ya ukeni kila siku?

Ni kawaida kabisa kupata majimaji ya ukeni kila siku.

Majimaji ya uke ni njia ya mwili kujisafisha na kujikinga dhidi ya maambukizi. Mwanamke mwenye afya anaweza kupata majimaji kila siku bila kuwa na tatizo lolote.

Huwa kawaida kama:

• Hayana harufu kali

• Hayasababishi kuwasha

• Hayatoi maumivu

• Ni meupe au angavu

Kiasi hubadilika kulingana na homoni, ovulation, ujauzito, na msisimko wa kingono.

Rangi ipi ya majimaji ya uke ni hatari?

Majimaji ya kijani, kijivu, njano nzito au yenye damu isiyo hedhi si ya kawaida.

Rangi hizi mara nyingi huashiria maambukizi kama:

• Maambukizi ya bakteria

• Fangasi

• Magonjwa ya zinaa

Ikiambatana na harufu mbaya au muwasho → muone daktari.

Majimaji yanayovutika kama yai bichi yanamaanisha nini?

Ni dalili ya siku za kushika mimba (uovuleshaji).

Majimaji haya:

• Huwa angavu

• Huteleza

• Huvutika kama ute wa yai

Husaidia mbegu za kiume kusafiri hadi kwenye yai, hivyo ndio kipindi bora zaidi kutafuta ujauzito.

Kwa nini majimaji ukeni yana harufu ya samaki?

Mara nyingi husababishwa na maambukizi ya bakteria ukeni ugonjwa unaofahamika kama vajinosisi ya bakteria (BV).

Harufu huonekana zaidi baada ya tendo la ndoa kwa sababu shahawa hubadilisha pH ya uke.

Sababu kuu:

• Kuosha uke ndani

• Sabuni kali ukeni

• Kubadilisha wapenzi mara kwa mara

• Kutumia kemikali ukeni

Inahitaji dawa hospitalini, haitibiki kwa tiba za nyumbani.

Fangasi ukeni husababisha majimaji gani?

Majimaji meupe mazito kama maziwa mgando au jibini.

Dalili kuu:

• Kuwasha sana

• Kukereketa

• Maumivu wakati wa kukojoa au tendo la ndoa

• Mara nyingi hayana harufu kali

Hutibiwa kwa dawa maalum za kuua fangasi.

Majimaji ya kahawia kabla au baada ya hedhi ni hatari?

Kwa kawaida si hatari.

Ni damu ya zamani inayotoka polepole mwilini. Hutokea kawaida:

• Kabla ya hedhi

• Baada ya hedhi

• Mwanzoni mwa matumizi ya uzazi wa mpango

Lakini yakitokea katikati ya mzunguko mara kwa mara unapaswa kupata uchunguzi wa kitabibu.

Majimaji mengi ukeni yanaweza kusababisha ugumba?

Majimaji ya kawaida hayasababishi ugumba; kwa kweli husaidia mbegu za kiume kusafiri na hivyo husaidia mimba.

Lakini yakisababishwa na maambukizi makali yanaweza kuharibu mirija ya uzazi na kuleta ugumba.

Hatari hutokana na:

• PID

• Magonjwa ya zinaa yasiyotibiwa

• Maambukizi sugu ya bakteria

Nifanye nini nikiona majimaji yasiyo ya kawaida?

Usijitibu mwenyewe, unapaswa kufanya uchunguzi hospitalini.

Hatua za haraka:

• Epuka sabuni za uke

• Usioshe uke ndani

• Vaa chupi za pamba

• Epuka ngono hadi upimwe

Dawa hutegemea chanzo, si rangi tu.

Je, sabuni za uke zinahitajika?

Sabuni za kusafisha ndani ya uke hazihitajiki, na mara nyingi husababisha maambukizi.

Uke una bakteria wakazi wanaolinda dhidi ya uvamizi wa vijidudu wengine. Sabuni huua bakteria hawa na kusababisha:

• Harufu

• Fangasi

• Maambukizi ya Vajinosisi ya bakteria (BV) ya mara kwa mara

Safisha nje kwa maji safi tu.

Ni lini kutokwa na majimaji ya uke ni hali ya dharura?

Muone daktari haraka ukiona:

• Homa

• Maumivu makali ya tumbo

• Harufu kali sana

• Damu nyingi isiyo hedhi

• Maumivu wakati wa tendo la ndoa

• Kizunguzungu

Hizi zinaweza kuashiria maambukizi ya kizazi au mimba nje ya mfuko wa uzazi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara