Mwandishi:
Mhariri:
Imeboreshwa:
ULY CLINIC
Dkt. Helen L, M.D
31 Oktoba 2026, 15:23:37

Baadhi ya dawa zilizoisha muda wa matumizi zinaweza kutumika kwa tahadhari
Jibu kwa ufupi
Jibu kwa ufupi: Usitumie dawa zilizoisha muda, hasa za magonjwa makubwa, za maji, insulini, matone ya macho na za watoto. Zirudishe famasia – soma Usitupe chooni dawa zilizoisha muda.
Maelezo
Tafiti zinasema nini
SLEP: dawa nyingi za vidonge zilizohifadhiwa vizuri zilibaki na nguvu kwa wastani wa miaka 5 zaidi.
Hii ilikuwa kwenye maghala yaliyodhibitiwa, si nyumbani.
Dawa ikipoteza nguvu, ugonjwa huweza kutopona na vimelea kuwa sugu.
Dawa zisizopaswa kutumika zikiisha muda
Insulini na dawa za sindano.
Matone ya macho na masikio.
Dawa za maji, hasa antibayotiki za watoto zilizochanganywa.
Adrenaline (EpiPen), nitroglycerin.
Vidonge vya majira, dawa za kifafa, za moyo, za VVU, TB, malaria.
Chanjo.
Hifadhi sahihi
Mahali pakavu, pasipo jua, chini ya 25–30°C.
Kwenye pakiti yake ya asili.
Usihifadhi bafuni au kwenye gari.
Nini cha kufanya
Kagua tarehe kabla ya kununua na kutumia.
Dawa ikibadilika rangi, harufu au kuyeyuka – usitumie hata kama haijaisha muda.
Nunua kiasi unachohitaji tu.
Ripoti duka linalouza dawa zilizoisha kwa TMDA.
Dalili za hatari
Hospitali mara moja ukiwa na:
Dalili zisizopona au kuzidi baada ya kutumia dawa iliyoisha muda – hasa kwa mtoto, mjamzito, au ugonjwa mkubwa.
Lini umwone daktari
Umetumia dawa iliyoisha muda kwa ugonjwa sugu.
Huna uhakika kama dawa yako bado inafaa – mwulize mfamasia.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
1. Dawa iliyoisha muda ni sumu?
Mara nyingi si sumu, lakini huweza kupungua nguvu.
2. Naweza kutumia panadol iliyoisha muda?
Haishauriwi; nunua mpya.
3. Kwa nini dawa za maji ni hatari zaidi?
Huharibika haraka na huweza kuota vijidudu.
4. Nifanye nini na dawa zilizoisha?
Zirudishe famasia au kituo cha afya.
5. Duka likiniuzia dawa iliyoisha?
Ripoti kwa TMDA.
6. Dawa ikibadilika rangi kabla ya tarehe?
Usitumie.
Imeandikwa:
2 Aprili 2026, 19:17:51
ULY CLINIC inashauri usitegemee au kufuata ushauri wowote uliyoona kwenye makala hii bila kuwasiliana kwanza na daktari wako. Kabla ya kuchukua hatua yoyote ya matibabu, hakikisha umepata ushauri rasmi kutoka kwa daktari wako ili kuepuka madhara yoyote yanayoweza kutokea.
Makala hii ni ya kielimu tu na haitumiki kama mbadala wa matibabu ya daktari.
Rejea za mada hii:
Lyon RC, Taylor JS, Porter DA, Prasanna HR, Hussain AS. Stability profiles of drug products extended beyond labeled expiration dates. J Pharm Sci. 2006;95(7):1549–60.
World Health Organization. Annex 10: Stability testing of active pharmaceutical ingredients and finished pharmaceutical products. WHO Technical Report Series 1010. Geneva: WHO; 2018.
NHS. Why do medicines have expiry dates? London: NHS; 2023.
Tanzania Medicines and Medical Devices Authority. Guidelines for safe disposal of unfit medicines. Dodoma: TMDA; 2020.

