Dawa za fangasi za kupachika Ukeni: Mwongozo kwa wagonjwa

Dawa za fangasi za kupachika au kuweka ukeni (vidonge maalumu vya ukeni, ovule au krimu) hutibu fangasi wa uke wanaosababishwa na Candida albicans moja kwa moja mahali penye tatizo. Dawa zinazotumika zaidi ni clotrimazole, miconazole na nystatin. Kwa fangasi wa kawaida, dawa hizi hufanya kazi sawa na fluconazole ya kumeza, na ndizo zinazopendekezwa kwa mjamzito, kwa sababu fluconazole ya kumeza huepukwa wakati wa ujauzito.

Dalili za fangasi wa uke ni kuwasha, kuungua, uke na mashavu ya uke kuvimba, maumivu wakati wa tendo au kukojoa, na uchafu mweupe mzito kama maziwa ya mgando bila harufu kali. Kabla ya kutumia dawa, hakikisha ni fangasi: maambukizi ya bakteria (BV), trichomonas na magonjwa ya zinaa yana dalili zinazofanana na hayatibiwi na dawa za fangasi.

Aina za dawa za kupachika ukeni

Dozi na idadi ya siku hufuata maelekezo ya mtoa huduma au ya dawa husika. Krimu pia hupakwa nje kwenye mashavu ya uke kupunguza kuwasha.

Jinsi ya kuweka dawa ukeni

• Nawa mikono kwa sabuni na maji kabla na baada.

• Weka dawa usiku kabla ya kulala, ili ibaki ndani muda mrefu.

• Lala chali magoti yakiwa juu, au simama mguu mmoja ukiwa juu ya kiti.

• Ingiza kidonge au ovule taratibu kwa kidole au kifaa maalumu (applicator) kadiri kinavyoweza kwenda bila maumivu.

• Baki umelala kwa muda; tumia pedi nyembamba kwa sababu sehemu ya dawa huweza kutoka.

• Endelea kwa siku zote ulizoelekezwa, hata ukipata nafuu mapema.

• Unaweza kuendelea kutumia dawa wakati wa hedhi; usitumie tamponi.

Wakati wa matibabu

• Epuka tendo la ndoa hadi umalize dawa na dalili kuisha; krimu na vidonge vya ukeni vyenye mafuta huweza kudhoofisha kondomu za mpira na diaphragm.

• Osha sehemu za siri kwa maji safi bila sabuni kali, marashi wala kusafisha ndani ya uke (douching).

• Vaa nguo za ndani za pamba zisizobana, na zibadilishe kila siku.

• Kwa wenye kisukari, dhibiti sukari – sukari ikiwa juu fangasi hurudi mara kwa mara.

Mwenza wa kiume hahitaji kutibiwa kama hana dalili; akiwa na kuwasha au upele kwenye uume, atibiwe pia.

Madhara ya dawa za kupachika ukeni

• Kuwasha au kuungua kidogo kwa muda mfupi baada ya kuweka dawa.

• Kutoka kidogo kwa dawa au uchafu mweupe wa dawa yenyewe.

• Uwekundu kidogo wa ngozi ya nje.

• Nadra: mzio – vipele, uvimbe au kuwasha zaidi; acha dawa na mwone mtoa huduma.

Wakati wa ujauzito

Mjamzito mwenye fangasi hutibiwa kwa dawa za ukeni za kundi la imidazole kama clotrimazole au miconazole kwa siku 7, kwa ushauri wa mtoa huduma. Fluconazole ya kumeza huepukwa kwa sababu tafiti zimehusisha matumizi yake ujauzitoni na hatari ya kuharibika kwa mimba. Kuweka dawa kwa kidole badala ya kifaa maalumu kunashauriwa katika miezi ya mwisho.

Lini umwone mtoa huduma

• Ni mara ya kwanza kupata dalili hizi, au huna uhakika kama ni fangasi.

• Dalili haziishi baada ya kumaliza dawa, au zinarudi ndani ya miezi 2.

• Fangasi inarudi mara 4 au zaidi kwa mwaka – inahitaji kipimo cha kuotesha na matibabu ya muda mrefu.

• Uchafu wenye harufu mbaya, rangi ya kijivu, njano au kijani, au damu.

• Homa, maumivu ya tumbo la chini au vidonda sehemu za siri.

• Mjamzito, mwenye kisukari au mwenye VVU.

Soma pia Fangasi ukeni, Madhara ya fangasi ukeni na Kuchubuka kwenye tendo, maumivu na uchafu mweupe ukeni.

Maswali mengine yanayoulizwa na wasomaji

Je, Clotrimazole inatakiwa kutumika kila siku kama daktari alivyopendekeza?

Dawa ya fangasi lazima itumike kwa wakati ulioainishwa na daktari (kila siku au kila usiku) ili kuhakikisha fangasi inauawa kikamilifu na kuzuia kurudia kwa maambukizi. Kukosa dozi yoyote kunaweza kuzuia dawa kufanya kazi kikamilifu.

Nikitumia Clotrimazole, ni kwa muda gani nitatakiwa kuona nafuu ya dalili?

Dalili kama kuwasha, kuungua na uchafu mweupe mzito kwa kawaida hupungua ndani ya siku 2 hadi 3. Hata hivyo, dawa lazima iendelee kama ilivyoagizwa ili kuondoa fangasi kikamilifu.

Je, Clotrimazole inaweza kusababisha kuwasha au kuwasha zaidi mwanzoni?

Mara chache, uke unaweza kuwa na kuwasha kidogo au kuungua mara baada ya kutumia dawa. Hii ni dalili ya kawaida ya mwili kujibu dawa na huisha kadiri matibabu yanaendelea. Ikiwa kuwasha kunazidi au kusababisha maumivu makali, wasiliana na daktari.

Je, nifanye chochote maalum baada ya kuweka Clotrimazole?

Epuka kuoga, kutumia sabuni kali, au kuosha uke mara moja baada ya kutumia dawa. Wacha dawa iendelee kufanya kazi. Pia, tumia nguo safi isiyo na unyevunyevu ili kuepuka kuzalisha mazingira ya fangasi.

Ninaweza kujamiana wakati wa matibabu?

Epuka hadi dalili zimepungua na tiba imekamilika. Tendo la ndoa wakati wa matibabu huongeza muwasho na michubuko, na krimu au vidonge vya ukeni vyenye mafuta huweza kudhoofisha kondomu za mpira.

Ni muhimu kumaliza dozi yote?

Hata kama dalili zimeisha. Kuacha mapema kunawaacha fangasi ndani ya uke na kunaweza kusababisha maambukizi kurudi.

Je, dawa inaweza kuonekana kutoka uke wakati wa kujisafisha asubuhi?

Hii ni kawaida. Clotrimazole inaweza kuonekana wakati wa kuoga au kujisafisha, hasa ikiwa imetumika usiku. Muhimu ni kwamba dawa yote imewekwa kama ilivyoagizwa na kuacha iendelee kufanya kazi bila kuosha mara moja.

Nikitumia dawa na bado nina dalili baada ya kumaliza dozi, nifanye nini?

Wasiliana na daktari. Huenda ukahitaji muda mrefu wa matibabu au dawa tofauti. Pia, kuna uwezekano wa kuwa na aina nyingine ya fangasi isiyojibu Clotrimazole.

Je, watoto wanaweza kutumia Clotrimazole ya ukeni?

Kwa kawaida haipendekezwi kwa watoto bila ushauri wa daktari. Dawa ya ukeni ya Clotrimazole yameundwa kwa wanawake wa umri wa uzazi. Daktari anaweza kupendekeza mbadala salama kwa watoto ikiwa ni lazima.

Je, kuna njia ya kuzuia maambukizi ya fangasi baada ya matibabu?

Shika usafi wa uke, tumia sabuni laini, kavu uke vizuri, epuka kuvaa nguo unyevunyevu kwa muda mrefu, na epuka kutumia dawa au sabuni kali. Pia, maliza dozi zote za matibabu na zingatia ushauri wa daktari ili kupunguza uwezekano wa kurudia kwa maambukizi.

Je, dawa ya kupachika ukeni pia inaweza isionekane asubuhi ukeni?

Hiyo ni kawaida pia.

Clotrimazole imeundwa ili iendelee kufanya kazi ndani ya uke hata ikiwa hainaonekana wazi. Hii inamaanisha:

• Wakati unapoamka asubuhi na kuoga au kujisafisha, huenda huoni mabaki yoyote ya dawa, lakini dawa bado imefanya kazi kikamilifu ndani ya uke.

• Muhimu ni usioge au kuosha eneo mara moja baada ya kutumia dawa, kwani hiyo inaweza kuondoa sehemu ya dawa kabla haijaingiliana na fangasi.

• Dalili huanza kupungua ndani ya siku chache, lakini dawa lazima iendelee kama ilivyoagizwa hadi kumalizika dozi yote.

Kwa ufupi: kutoonekana kwa dawa asubuhi si dalili ya shida; dawa bado inafanya kazi.

Je, kwa kawaida clotril kidonge kinayeyuka na kutoonekana baada ya masaa mangapi?

Kidonge cha ukeni cha clotrimazole huanza kuyeyuka muda mfupi baada ya kuwekwa, na kwa kawaida hakionekani tena baada ya saa kadhaa; muda halisi hutegemea aina ya kidonge na unyevu wa uke. Kutokiona asubuhi ni kawaida na hakumaanishi dawa haikufanya kazi. Wakati mwingine sehemu ya kidonge ambacho hakijayeyuka hutoka asubuhi, hasa uke ukiwa mkavu; kama hilo linatokea mara kwa mara, muulize mfamasia au mtoa huduma, kwani krimu ya ukeni inaweza kufaa zaidi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara