Je, ni vyakula gani au vinywaji havipaswi kutumika na dawa za VVU?

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Meza ARV kila siku saa ile ile; chakula cha kawaida hakina tatizo. Vidonge vya madini au dawa za kiungulia – meza dolutegravir saa 2 kabla au saa 6 baada yake. Soma VVU na UKIMWI.

Maelezo

Dawa na chakula

• TLD / dolutegravir – na au bila chakula.

• Dolutegravir + madini – vidonge vya chuma, kalsiamu, zinki, magnesiamu, antasidi, maziwa ya unga yaliyoongezwa madini kwa wingi: meza DTG saa 2 kabla au saa 6 baada; au chuma/kalsiamu vimezwe pamoja na DTG wakati wa mlo kamili.

• FEFO kwa mjamzito anayetumia TLD – fuata maelekezo ya kliniki ya muda wa kumeza.

• Efavirenz (kwa wachache bado) – tumbo tupu, usiku; mafuta mengi huongeza maudhi.

• Atazanavir/ritonavir, lopinavir/ritonavir – pamoja na chakula.

Vinywaji na vitu vya kuepuka

• Pombe – hukusahaulisha dozi, huathiri ini, na huongeza maudhi.

• Dawa za kienyeji na virutubisho visivyojulikana – baadhi hupunguza ARV; mwambie mtoa huduma kabla.

• Maji yasiyo salama na vyakula vibichi visivyooshwa – hatari ya kuharisha kwa wenye kinga dhaifu.

Chakula bora (vyakula vya Afrika Mashariki)

• Wanga – ugali wa dona, ulezi, mtama, wali, ndizi, viazi vitamu, mihogo.

• Protini – maharagwe, njegere, dengu, karanga, dagaa, samaki, mayai, maziwa, nyama.

• Mboga – mchicha, kisamvu, matembele, mlenda; matunda – papai, embe, machungwa, parachichi, ndizi mbivu.

• Mafuta kidogo – karanga, ufuta, parachichi.

Nini cha kufanya

• Weka kengele ya dozi kila siku.

• Chemsha au tibu maji ya kunywa; osha matunda na mboga.

• Pika nyama, mayai na samaki hadi viive.

• Kula milo 3 na vitafunio; ongeza chakula ukiwa mgonjwa au unapungua uzito.

• Soma ARV na nguvu za kiume na ARV miaka 3 na kuambukiza.

Dalili za hatari

• Macho ya njano, kutapika sana, maumivu ya tumbo upande wa kulia juu – kituo cha afya mara moja.

• Vipele vya mwili mzima, malengelenge au vidonda mdomoni baada ya dawa mpya.

Lini umwone daktari

• Unapungua uzito bila kukusudia.

• Unataka kuanza kidonge cha madini, vitamini au dawa ya kienyeji.

• Unakunywa pombe na unasahau dozi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara