Matapishi ya kijani

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Kutapika nyongo mara chache ukiwa na tumbo tupu – kunywa maji kidogo kidogo na ORS. Matapishi ya kijani kwa kichanga au mtoto mdogo, au pamoja na tumbo kuvimba na kukosa choo, ni dharura.

Maelezo

Kwa nini matapishi huwa ya kijani

• Nyongo hutoka kwenye ini kwenda utumbo mdogo.

• Ukitapika mara nyingi tumbo likiwa tupu, nyongo hupanda na kutapikwa.

• Visababishi vya kawaida: maambukizi ya tumbo, pombe nyingi, kichefuchefu cha ujauzito – soma Kutapika nyongo ujauzitoni, safari, kipandauso.

Visababishi vya hatari

• Utumbo kuziba – kutapika nyongo, tumbo kujaa, kushindwa kutoa choo na hewa.

• Utumbo kujisokota kwa kichanga – matapishi ya kijani ghafla ni dharura ya upasuaji.

• Vidonda vya tumbo vinavyovuja damu – matapishi meusi au kama unga wa kahawa; soma Kutapika nyongo nyeusi.

• Kongosho kuvimba, kibofu cha nyongo, homa ya uti wa mgongo, kisukari kisichodhibitiwa.

Nini cha kufanya

• Kunywa maji kidogo kidogo lakini mara kwa mara – vijiko au funda ndogo.

• Tumia ORS kurudisha maji na madini – soma Upungufu wa maji.

• Epuka vinywaji vyenye mafuta, sukari nyingi au viungo vikali hadi kichefuchefu kipungue.

• Anza vyakula laini (uji, wali, ndizi) ukiacha kutapika.

• Usimeze dawa za kuzuia kutapika bila ushauri, hasa kwa watoto.

• Soma Kichefuchefu na kutapika.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Kichanga au mtoto mdogo anatapika matapishi ya kijani.

• Tumbo kujaa na kushindwa kutoa choo au hewa.

• Damu kwenye matapishi, matapishi meusi au kama kahawa.

• Maumivu makali ya ghafla ya tumbo au ya kifua.

• Kizunguzungu, kuzimia, kutokojoa saa 8 au zaidi.

• Homa kali na kichwa kuuma sana, shingo kukakamaa.

• Una kisukari na unatapika.

Lini umwone daktari

• Kutapika zaidi ya saa 24 hadi 48 bila nafuu.

• Huwezi kubakiza maji tumboni.

• Kutapika kunajirudia mara nyingi kwa mwaka.

• Dalili za vidonda vya tumbo – kiungulia, maumivu ya chembe.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara