Muda wa Kuanza Kufanya Kazi kwa Njia za Uzazi wa Mpango

Kila njia ya uzazi wa mpango ina muda wake kabla ya kuanza kukulinda dhidi ya mimba. Kondomu na kitanzi cha shaba hulinda mara moja. Vidonge vya mchanganyiko hulinda mara moja ukianza ndani ya siku 5 za mwanzo wa hedhi; vinginevyo tumia kondomu kwa siku 7. Vidonge vya projestini pekee hulinda mara moja ukianza ndani ya siku 5 za hedhi; vinginevyo kinga ya ziada kwa siku 2.

Sindano, kipandikizi (njiti) na kitanzi cha homoni hulinda mara moja ukianza ndani ya siku 7 za mwanzo wa hedhi; vinginevyo tumia kinga ya ziada kwa siku 7. Baada ya mimba kutoka au kutolewa, njia nyingi zinaweza kuanzishwa siku hiyo hiyo na hulinda mara moja. Kitanzi cha shaba pia ndiyo njia yenye ufanisi zaidi ya dharura, kikiwekwa hadi siku 5 baada ya tendo bila kinga.

Kwa nini muda huu ni muhimu?

Mimba nyingi zisizopangwa hutokea katika siku za mwanzo za kutumia njia mpya, kwa sababu mtu anaamini tayari analindwa kumbe bado. Njia za homoni hufanya kazi hasa kwa kuzuia yai kutoka na kufanya ute wa shingo ya kizazi kuwa mzito. Ukianza siku za mwanzo za hedhi, yai bado halijakomaa, kwa hiyo ulinzi huanza mara moja. Ukianza siku nyingine, yai linaweza kuwa karibu kutoka, na homoni huhitaji siku kadhaa kulizuia.

Kinga ya ziada maana yake ni kutumia kondomu kila tendo, au kuacha tendo la ndoa, kwa siku zilizotajwa.

Jedwali: lini kila njia inaanza kukulinda

Kabla ya kuanza njia yoyote siku isiyo ya hedhi, mtoa huduma atahakikisha kwamba huna mimba, kwa maswali au kipimo cha mimba.

1. Vidonge vya mchanganyiko

Vidonge hivi vina homoni mbili, estrojeni na projestini. Ukianza ndani ya siku 5 za kwanza za hedhi, unalindwa mara moja. Ukianza siku nyingine, tumia kondomu kwa siku 7 za mwanzo, kwa sababu ndio muda ambao vidonge huhitaji kuzuia kabisa yai kutoka.

Vidonge hivi havishauriwi kwa mama anayenyonyesha katika miezi 6 ya kwanza, wala kwa wenye magonjwa fulani kama shinikizo la damu lisilodhibitiwa au kipandauso chenye dalili za kuona mwanga. Soma Je, ni nani hapaswi kutumia vidonge vya majira? na Jinsi ya kutumia vidonge vya majira kuzuia mimba.

2. Vidonge vya projestini pekee

Hutumika sana kwa mama anayenyonyesha na kwa wasioweza kutumia estrojeni. Ukianza ndani ya siku 5 za hedhi unalindwa mara moja; vinginevyo tumia kondomu kwa siku 2 (saa 48), muda unaohitajika ute wa shingo ya kizazi kuwa mzito.

Vidonge hivi lazima vimezwe kila siku saa ileile. Kwa aina za zamani, ukichelewa zaidi ya saa 3 ulinzi hupungua, na unatakiwa kutumia kondomu kwa siku 2 zinazofuata. Mama anayenyonyesha mtoto peke yake kwa maziwa ya mama, ambaye hedhi bado haijarudi, anaweza kuanza wakati wowote.

3. Sindano ya uzazi wa mpango (Depo)

Sindano hii hutolewa kila wiki 13 (miezi 3). Ukichomwa ndani ya siku 7 za kwanza za hedhi unalindwa mara moja; vinginevyo tumia kinga ya ziada kwa siku 7. Unaweza kuchomwa mapema hadi wiki 2 kabla ya tarehe yako, au kuchelewa hadi wiki 4 baada ya tarehe yako, na bado ukalindwa bila kinga ya ziada.

Baada ya kuacha sindano, uwezo wa kushika mimba hurudi, lakini kwa wastani huchelewa miezi michache zaidi ukilinganisha na njia nyingine. Kwa hiyo si chaguo zuri kwa anayetaka mimba hivi karibuni. Soma Ukweli kuhusu uzazi wa mpango na ugumba wa muda.

4. Kitanzi cha shaba

Kitanzi cha shaba hakina homoni na hulinda mara moja baada ya kuwekwa, siku yoyote ya mzunguko ilimradi una uhakika huna mimba. Hudumu hadi miaka 10 au zaidi kutegemea aina, na uwezo wa kushika mimba hurudi mara tu kinapotolewa.

Kikiwekwa ndani ya siku 5 baada ya tendo bila kinga, ndiyo njia ya dharura yenye ufanisi mkubwa zaidi, na kinaendelea kukulinda baadaye kama njia ya kudumu.

5. Kitanzi cha homoni

Kitanzi hiki hutoa projestini kidogo ndani ya kizazi. Kikiwekwa ndani ya siku 7 za kwanza za hedhi hulinda mara moja; vinginevyo kinga ya ziada kwa siku 7. Hudumu miaka 3 hadi 8 kutegemea aina, na mara nyingi hupunguza damu ya hedhi.

6. Kipandikizi (njiti)

Kipandikizi ni kijiti kidogo kinachowekwa chini ya ngozi ya mkono. Kikiwekwa ndani ya siku 7 za kwanza za hedhi hulinda mara moja; vinginevyo kinga ya ziada kwa siku 7. Hudumu miaka 3 hadi 5 kutegemea aina, na uwezo wa kushika mimba hurudi haraka kikitolewa.

7. Kondomu

Kondomu ya kiume au ya kike hulinda mara moja, ikitumika vizuri tangu mwanzo hadi mwisho wa kila tendo. Ndiyo njia pekee inayolinda pia dhidi ya magonjwa ya zinaa na VVU, kwa hiyo inaweza kutumika pamoja na njia nyingine. Soma Namna sahihi ya kuvaa kondomu.

8. Vidonge vya dharura

Vidonge vya dharura si njia ya kudumu. Hufanya kazi kwa tendo lililokwisha kutokea tu, kwa kuchelewesha yai kutoka. Havikulindi kwa matendo yanayofuata, kwa hiyo baada ya kuvitumia tumia kondomu au anza njia ya kudumu mara moja.

• Levonorgestrel (P2): hufanya kazi vizuri zaidi kikimezwa mapema, ndani ya saa 72 baada ya tendo.

• Ulipristal: hufanya kazi hadi siku 5 (saa 120) baada ya tendo.

• Kitanzi cha shaba: hadi siku 5 baada ya tendo, na ndiyo chenye ufanisi mkubwa zaidi.

9. Njia za asili

Njia za asili kama kalenda, kuangalia ute wa shingo ya kizazi au joto la mwili hazina ulinzi wa mara moja. Mara nyingi zinahitaji kufuatilia mzunguko kwa miezi kadhaa kabla ya kuzitegemea, na hazifai kwa mwanamke mwenye mzunguko usio na mpangilio. Hata zikitumika vizuri, mimba hutokea kwa wanawake wengi zaidi kuliko njia za kisasa. Kumwaga nje si njia ya kuaminika.

Kuanza baada ya kujifungua au mimba kutoka

Kubadilisha njia moja kwenda nyingine

Ukibadilisha kutoka njia ya homoni ambayo umeitumia vizuri bila kukosa, unaweza kuanza njia mpya mara moja bila kinga ya ziada. Ukibadilisha kutoka sindano, anza njia mpya kabla ya muda wa sindano inayofuata kufika. Kama ulikosa vidonge au ulichelewa sindano, mweleze mtoa huduma ili akushauri kama unahitaji kinga ya ziada au kinga ya dharura.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara