Zuia kusafirisha vimelea vya maradhi unapokohoa

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Kohoa kwenye kiwiko au tishu, si mkononi. Ukiwa na kikohozi, vaa barakoa ukiwa karibu na watu na kaa mbali na wazee, wajawazito na watoto wachanga.

Maelezo

Adabu ya kukohoa

Funika mdomo na pua kwa tishu au kitambaa; tupa tishu mara moja kwenye pipa.
Kama huna tishu – kohoa kwenye kiwiko, si kiganja.
Nawa mikono kwa sabuni na maji tiririka au tumia kitakasa mikono.
Vaa barakoa ukiwa na kikohozi, hasa sehemu za watu wengi au kituo cha afya.
Kaa umbali wa angalau mita 1 na watu.
Fungua madirisha – hewa safi hupunguza vimelea.

Magonjwa yanayoenea hivi

Kifua kikuu (TB).
Mafua, COVID-19.
Nimonia, kifaduro, surua.
Soma Chafya na UKIMWI.

Nini cha kufanya

Kaa nyumbani ukiwa na homa na kikohozi kikali.
Usitemee mate ovyo.
Pata chanjo zinazopendekezwa.
Wanaoishi na mgonjwa wa TB – pimwa na fuata ushauri wa kinga.

Dalili za hatari

Kukohoa damu.
Kupumua kwa shida.
Homa kali ya siku 3 au zaidi.

Lini umwone daktari

Kikohozi zaidi ya wiki 2 – pima TB.
Jasho usiku, kupungua uzito.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

1. Nikohoe kwenye kiganja au kiwiko?

Kiwiko – mikono hugusa vitu na watu.

2. Barakoa inasaidia kwa kikohozi?

Ndiyo, hupunguza matone yanayotoka.

3. TB inaambukizwa kwa kukohoa?

Ndiyo, kupitia hewa – hasa vyumba vilivyofungwa.

4. Kunawa mikono kunasaidia magonjwa ya hewa?

Ndiyo, hupunguza kusambaza vimelea kwa kugusa.

5. Kikohozi cha wiki 3 nifanyeje?

Pima TB kituo cha afya.

Imeandikwa:

2 Aprili 2026, 19:17:51

ULY CLINIC inashauri usitegemee au kufuata ushauri wowote uliyoona kwenye makala hii bila kuwasiliana kwanza na daktari wako. Kabla ya kuchukua hatua yoyote ya matibabu, hakikisha umepata ushauri rasmi kutoka kwa daktari wako ili kuepuka madhara yoyote yanayoweza kutokea.

Makala hii ni ya kielimu tu na haitumiki kama mbadala wa matibabu ya daktari.

Rejea za mada hii:

World Health Organization. Infection prevention and control of epidemic- and pandemic-prone acute respiratory infections in health care. Geneva: WHO; 2014.
World Health Organization. WHO guidelines on tuberculosis infection prevention and control. Geneva: WHO; 2019.