Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Mambo ya kutegemea baada ya kutumia misoprostol kutoa mimba ya wiki 3
Makala hii ni ya maelezo tu kwa aliyekwisha kupata huduma; haitoi maelekezo ya kutumia dawa. Baada ya dawa za kutoa mimba ya mapema, kwa kawaida damu huanza ndani ya saa chache, ikiwa nzito kuliko hedhi na mabonge, pamoja na maumivu ya tumbo ya kubana; hupungua ndani ya siku chache na damu kidogo huweza kuendelea hadi wiki 2. Kichefuchefu, kuharisha, kutetemeka na joto kidogo siku hiyo ni kawaida. Mimba ya "wiki 3" ni changa mno kuonekana kwenye ultrasound, hivyo haiwezekani kuthibitisha kama iko ndani ya kizazi – ufuatiliaji kwa hCG au ultrasound ni lazima ili kuthibitisha imetoka na kuondoa mimba nje ya kizazi. Huduma ya baada ya kutoa mimba (PAC) ni halali na salama Tanzania.
Dawa ya kuondoa vipele sehemu za siri
Hakuna dawa moja inayoondoa vipele vyote vya sehemu za siri, kwa sababu vipele hivi husababishwa na vitu tofauti: fangasi, bakteria kwenye vinyweleo (folikulaitisi na majipu), vipele vya kunyoa, virusi kama herpes, viungo (warts) na molluscum, skabizi, kaswende, mzio wa sabuni au nguo, na magonjwa sugu ya ngozi kama hidradenitis suppurativa. Dawa sahihi hutegemea chanzo, hivyo kutambua chanzo kwanza ndiyo hatua muhimu zaidi.
VVU huathiri kinga ya mwili baada ya muda gani?
VVU huanza kushambulia chembe za kinga za CD4 ndani ya wiki 2 hadi 6 baada ya maambukizi, lakini uharibifu hutokea taratibu kwa miaka. Bila ARV, wengi hufikia hatua ya UKIMWI (CD4 chini ya 200 au magonjwa nyemelezi) baada ya miaka 8 hadi 10; wengine mapema (miaka 2 hadi 5) na wengine baadaye. Ukianza ARV mapema, kinga hurudi na hufikii UKIMWI.
Je, kuwashwa mwili ni dalili ya ukimwi?
Kuwashwa mwili peke yake si dalili ya kuambukizwa VVU. Visababishi vya kawaida zaidi ni ngozi kavu, mzio wa sabuni, chakula au dawa, fangasi, upele wa kuambukiza (skabizi), kuumwa na wadudu, ukurutu, na magonjwa ya ini, figo au tezi ya shingo. Hata hivyo, watu wanaoishi na VVU, hasa wenye kinga ndogo, hupata mara nyingi zaidi vipele vya muwasho vya VVU (PPE), seborrheic dermatitis, eosinophilic folliculitis, skabizi kali, fangasi wa ngozi na mzio wa dawa kama nevirapine na cotrimoxazole.
Je ni vyakula gani vya asilia vya kuongeza nguvu za kiume?
Baadhi ya vyakula vya asili husaidia afya ya uzazi na nguvu za kiume kwa kuboresha mzunguko wa damu, homoni na nguvu za mwili: tangawizi, kitunguu saumu, asali, mdalasini, karanga na mbegu za maboga (zinki), ndizi (potasiamu) na samaki wenye mafuta (omega-3). Pamoja na mazoezi, usingizi, kuacha sigara na pombe nyingi na kupunguza msongo, husaidia afya kwa ujumla – lakini si dawa ya moja kwa moja ya upungufu wa nguvu za kiume.
Ni nini husababisha maumivu ya jicho?
Maumivu ya jicho yanaweza kutoka juu (konea, kope) au ndani ya jicho. Visababishi vya juu ni kitu kigeni (vumbi, mchanga), jeraha la konea, mzio, conjunctivitis, kope kuvimba (stye), na kukauka kwa macho. Visababishi vya ndani – vinavyohitaji daktari wa macho haraka – ni glaucoma ya ghafla, uvimbe wa ndani ya jicho (uveitis), mshipa wa fahamu wa macho kuvimba, na maambukizi makali. Maumivu yanayotoka nje ya jicho ni kama sinusitis, kipandauso na mkanda wa jeshi.