Je, kuwashwa mwili ni dalili ya ukimwi?

Kuwashwa mwili peke yake si dalili ya kuambukizwa VVU. Visababishi vya kawaida zaidi ni ngozi kavu, mzio wa sabuni, chakula au dawa, fangasi, upele wa kuambukiza (skabizi), kuumwa na wadudu, ukurutu, na magonjwa ya ini, figo au tezi ya shingo. Hata hivyo, watu wanaoishi na VVU, hasa wenye kinga ndogo, hupata mara nyingi zaidi vipele vya muwasho vya VVU (PPE), seborrheic dermatitis, eosinophilic folliculitis, skabizi kali, fangasi wa ngozi na mzio wa dawa kama nevirapine na cotrimoxazole.

Wiki 2 hadi 4 baada ya maambukizi mapya, baadhi ya watu hupata vipele visivyowasha sana pamoja na homa, koo kuuma na tezi kuvimba. Njia pekee ya kujua hali yako ni kupima VVU. Makala hii inaeleza visababishi vya kuwashwa kwa wenye VVU na wasio nacho, jinsi ya kuvitofautisha, matibabu, na dalili za hatari za mzio mkali wa dawa.

Visababishi vya kawaida vya kuwashwa mwili

Soma pia Kuwashwa mwili na Upele wa kuambukiza (skabizi).

Kuwashwa na vipele kwa watu wanaoishi na VVU

Vipele vya maambukizi mapya

Wiki 2 hadi 4 baada ya kuambukizwa, baadhi ya watu hupata vipele vidogo vyekundu kifuani, mgongoni na usoni, mara nyingi visivyowasha sana, pamoja na homa, koo kuuma, tezi kuvimba na uchovu. Hupotea ndani ya wiki 1 hadi 2. Soma Dalili za awali za UKIMWI.

Vipele vya muwasho vya VVU (PPE)

Ni vipele vidogo vigumu vinavyowasha sana, hasa mikononi na miguuni, vinavyoacha madoa meusi baada ya kujikuna. Hutokea zaidi kinga ikiwa ndogo, na hupungua baada ya kuanza ARV – soma Vipele vya muwasho vya VVU.

Hali nyingine za ngozi zinazoongezeka kwa wenye VVU

• Seborrheic dermatitis – magamba na wekundu usoni, nyusi, pembeni mwa pua na kichwani.

• Eosinophilic folliculitis – vipele vinavyowasha sana usoni, shingoni na kifuani.

• Skabizi kali (crusted scabies) – magamba mazito yanayoambukiza sana.

• Fangasi wa ngozi na kucha, pamoja na fangasi mdomoni.

• Mkanda wa jeshi kwa kijana – maumivu na malengelenge upande mmoja wa mwili.

• Soriasis inayoweza kuwa kali zaidi.

Soma Muwasho wa ngozi kwa mwenye VVU.

Mzio wa dawa kwa wanaotumia dawa za VVU

Baadhi ya dawa zinazotumiwa na watu wenye VVU huweza kusababisha vipele na kuwashwa, hasa katika wiki 2 hadi 6 za mwanzo. Mifano ni nevirapine, efavirenz, abacavir na cotrimoxazole (septrin). Dawa za kisasa kama dolutegravir husababisha mzio mara chache. Usiache dawa za ARV kwa kujiamulia; mwambie mtoa huduma mara moja.

Dalili za mzio mkali (dharura): vipele vinavyoenea haraka, malengelenge au ngozi kubanduka, vidonda mdomoni, macho kuwa mekundu au kuuma, homa, uvimbe wa uso au kupumua kwa shida. Hizi zinaweza kuwa Stevens-Johnson syndrome – nenda hospitali mara moja.

Nipime VVU lini?

• Una vipele au kuwashwa pamoja na homa, koo kuuma, tezi kuvimba au uchovu wiki 2 hadi 4 baada ya tendo la hatari.

• Una fangasi wanaojirudia, mkanda wa jeshi ukiwa kijana, au vipele vya muwasho visivyoisha.

• Umepungua uzito, una kuharisha au homa za muda mrefu.

• Umewahi kuwa na tendo la hatari na hujui hali yako – kila mtu anashauriwa kupima angalau mara moja.

Ukiwa na hofu kubwa kuhusu kuambukizwa, soma Hofu ya kuambukizwa VVU: nini cha kufanya. Kama tendo la hatari lilikuwa ndani ya saa 72, nenda haraka kuomba PEP.

Nini cha kufanya ukiwashwa

• Oga kwa maji ya uvuguvugu, si moto sana, na tumia sabuni isiyo kali.

• Paka mafuta ya kulainisha ngozi baada ya kuoga.

• Vaa nguo za pamba zisizobana; fua kwa sabuni isiyo na manukato makali.

• Kata kucha fupi ili kupunguza michubuko na maambukizi ya kujikuna.

• Kama wengine nyumbani nao wanawasha usiku, tafuteni matibabu ya skabizi wote pamoja.

• Kama unaishi na VVU, tumia ARV kila siku – kinga ikiimarika, vipele vingi hupungua.

• Usitumie krimu za kuchubua ngozi au za steroid kali bila ushauri.

Dalili za hatari: nenda hospitali mara moja

• Vipele vyenye malengelenge, ngozi kubanduka, vidonda mdomoni au macho mekundu.

• Uvimbe wa uso, midomo au koo, au kupumua kwa shida.

• Homa kali pamoja na vipele vinavyoenea.

• Macho au ngozi kuwa manjano pamoja na kuwashwa.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara