top of page

Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Kubana tumbo baada ya kujifungua ni nini?

Kubana tumbo baada ya kujifungua ni kufunga tumbo kwa kitambaa, kanga au mkanda maalumu katika wiki 6 za baada ya kujifungua. Kwa baadhi ya wanawake hutoa msaada, hupunguza maumivu ya mgongo na – baada ya upasuaji – maumivu ya kidonda kidogo. Hata hivyo, tafiti hazijathibitisha kwamba kubana tumbo pekee kunarudisha umbo la tumbo; mazoezi ya misuli ya tumbo na nyonga, lishe bora na muda ndivyo vinavyosaidia zaidi.

Uchafu mweupe ukeni wakati wa ujauzito

Uchafu mweupe mwepesi au wa maziwa usio na harufu ni wa kawaida ujauzitoni na huongezeka kadri mimba inavyokua. Lakini uchafu mzito kama maziwa mgando pamoja na muwasho ni dalili ya fangasi – ambazo hutokea zaidi ujauzitoni. Fangasi hutibiwa kwa dawa ya kuweka ukeni kwa siku 7 kwa maelekezo; fluconazole ya kumeza haitumiki ujauzitoni. Uchafu wa kijivu wenye harufu (bakteria vaginosis) au wa njano-kijani (trikomona) unahitaji uchunguzi kwa sababu unaweza kuchangia kuzaa njiti.

Dowa kama la kuungua na moto sehemu za siri husababishwa na nini?

Doa jeusi, kahawia au kijivu sehemu za siri linaloonekana kama ngozi iliungua, bila kidonda wala maumivu, mara nyingi ni alama ya ngozi kupona (post-inflammatory hyperpigmentation) baada ya muwasho, fangasi, michubuko, msuguano, kunyoa, au vidonda vilivyopona kama vya malengelenge (herpes). Sababu muhimu ya kujua ni mzio wa dawa wa aina ya fixed drug eruption: doa jekundu/zambarau hutokea mahali palepale kila unapotumia dawa fulani (k.m. cotrimoxazole, metronidazole/tinidazole, NSAIDs, tetracycline), huweza kuwa na malengelenge, kisha huacha doa jeusi. Nyingine: kuungua kwa kemikali (kupaka dawa kali, spiriti, ndimu, dawa za kienyeji), joto, lichen sclerosus (ngozi nyeupe nyembamba inayowasha), vitiligo (doa jeupe), na mara chache saratani ya ngozi (doa linalokua, kubadilika rangi au kutoka damu). Madoa ya kupona hufifia taratibu kwa miezi 3–12.

Dawa za kusafisha kizazi na kuzuia maambukizi baada ya kutoa mimba zina utofauti?

Ni vitu viwili tofauti kabisa. "Kusafisha kizazi" kitabibu maana yake kuondoa mabaki ya mimba yaliyobaki ndani ya mfuko wa uzazi, kwa dawa inayofanya kizazi kujikaza kama misoprostol, au kwa kufyonza kwa kifaa maalumu kituoni, na hufanywa tu pale mabaki yamethibitishwa. "Dawa za kuzuia maambukizi" ni antibayotiki, ambazo huua bakteria lakini haziondoi mabaki ya mimba.

Je, kupata tone la damu lenye utelezi wakati wa mimba husababishwa na nini?

Tone la damu lenye ute au utelezi wakati wa ujauzito husababishwa na mambo tofauti kulingana na umri wa mimba. Mwanzoni: damu ya kujipandikiza, mlango wa kizazi kuvuja damu kwa urahisi (hasa baada ya tendo au uchunguzi), maambukizi, mimba inayotishia kutoka, au mimba nje ya kizazi. Miezi ya mwisho: "show" – ute wenye damu kidogo mlango wa kizazi unapoanza kulainika siku chache kabla ya uchungu (wiki 37+) – ni kawaida; lakini kabla ya wiki 37 huweza kuwa uchungu wa mapema. Damu bila maumivu miezi ya mwisho huweza kuwa kondo kukaa chini (placenta previa) – usichunguzwe kwa vidole; damu pamoja na maumivu makali na tumbo kuwa gumu huweza kuwa kondo kujitenga – dharura.

Nawezaje kupima BMI?

BMI (Body Mass Index) = uzito (kg) ÷ urefu (m) × urefu (m). Mfano: kilo 70, mita 1.75 → 70 ÷ (1.75 × 1.75) = 22.9. Kwa watu wazima (WHO): chini ya 18.5 – uzito pungufu; 18.5–24.9 – kawaida; 25–29.9 – uzito uliozidi; 30 au zaidi – unene (obesity). Kwa watoto na vijana chini ya miaka 19 hutumika BMI kwa umri na jinsia (chati za WHO), si viwango vya watu wazima. BMI haitofautishi misuli na mafuta, hivyo kwa wanamichezo, wazee na wajawazito ina mapungufu; ongeza kipimo cha mzunguko wa kiuno – hatari huongezeka kiuno kikizidi sm 94 kwa wanaume na sm 80 kwa wanawake (hatari kubwa zaidi sm 102 / 88).

bottom of page