Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Kuyeyusha mawe kwenye njia ya mkojo
Juisi ya chungwa na limao huongeza citrate kwenye mkojo, kitu kinachoweza kusaidia KUZUIA mawe mapya ya kalsiamu – lakini hazijathibitishwa kuyeyusha mawe ambayo tayari yapo. Mawe pekee yanayoweza kuyeyushwa kwa matibabu ni ya uric acid, kwa dawa ya kufanya mkojo usiwe na tindikali (potassium citrate) chini ya daktari. Mawe madogo (chini ya milimita 5) mara nyingi hutoka yenyewe kwa kunywa maji mengi; makubwa yanahitaji matibabu ya daktari wa mfumo wa mkojo. Hakuna ushahidi kwamba boga husaidia.
Unapima mara ngapi VVU baada ya kuanza PEP?
Kabla ya kuanza PEP utapimwa VVU (kipimo cha msingi). Baada ya hapo, kwa mujibu wa WHO (2024), kipimo kikuu cha mwisho ni wiki 12 (miezi 3) baada ya tukio la hatari; pale kipimo cha maabara cha antijeni na antibodi kinapatikana, kipimo cha ziada wiki 4 hadi 6 hufanywa na baadhi ya vituo. Kipimo cha miezi 6 si lazima kwa kawaida, isipokuwa kwa ufuatiliaji wa homa ya ini C au hali maalumu. Pia unashauriwa kurudi kliniki WAKATI wa PEP kama una maudhi au ugumu wa kumeza dawa – usisubiri siku 28.
Maji ya bamia huchochea uponyaji wa vidonda vya tumbo
Bamia ina ute (mucilage) mwingi, na tafiti za wanyama zimeonyesha ute huo unaweza kufunika ukuta wa tumbo na kupunguza vidonda vinavyosababishwa na pombe. Hakuna bado majaribio ya binadamu yanayothibitisha kuwa maji ya bamia huponya vidonda vya tumbo. Unaweza kutumia kama nyongeza ya chakula, lakini vidonda vinahitaji uchunguzi na matibabu – hasa dawa za H. pylori na za kupunguza tindikali.
Ke, unaongezaje hisia zako za ngono?
Hamu ya ngono kwa mwanamke huathiriwa na mwili (homoni, usingizi, maumivu, magonjwa, dawa), akili (msongo, sonona, picha ya mwili) na uhusiano (mawasiliano, migogoro, kuaminiana). Njia zenye ushahidi ni mazoezi ya mara kwa mara, usingizi wa kutosha, kupunguza msongo, kuongea wazi na mwenza kuhusu kinachopendeza, muda wa maandalizi wa kutosha, kutibu maumivu au ukavu (kilainishi), na kuacha pombe nyingi na sigara. Vyakula vinavyotangazwa kuongeza hamu (aphrodisiacs) na virutubisho vya mitishamba havina ushahidi wa kutosha, na baadhi vina dawa zisizoandikwa. Hamu ndogo inayokusumbua kwa muda mrefu inahitaji mtoa huduma kutafuta chanzo.
Shinikizo la juu la damu ni muuaji wa siri
Presha (shinikizo la juu la damu) huitwa muuaji wa siri kwa sababu watu wengi hawana dalili hadi inaposababisha kiharusi, shambulio la moyo, figo kushindwa au upofu. WHO (2023) inakadiria watu wazima karibu bilioni 1.3 duniani wana presha, na karibu nusu hawajui. Njia pekee ya kujua ni kupima: angalau mara moja kwa mwaka kuanzia miaka 18, na mara nyingi zaidi ukiwa na hatari. Presha ya 140/90 au zaidi kwa vipimo vya siku tofauti inahitaji matibabu.
Kipindi cha kwanza cha ujauzito
Kipindi cha kwanza cha ujauzito ni wiki 1 hadi 13 (kwa kuhesabu kuanzia siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho). Ndani yake viungo vyote vikuu vya mtoto huumbwa: moyo huanza kupiga karibu wiki ya 6, na kufikia wiki 10 (wiki 8 baada ya utungisho) kijusi kina urefu wa karibu sentimita 3 na viungo vyote vikuu vimeshaanza. Kwa sababu hii, pombe, sigara, baadhi ya dawa na maambukizi huweza kuleta ulemavu. Mama huhisi kichefuchefu, uchovu, matiti kuuma na kukojoa mara kwa mara. Anza kliniki kabla ya wiki 12 na folic acid mapema.