Kutapika nyongo

Maelezo ya jumla

Nyongo ni majimaji ya njano hadi kijani yanayotengenezwa na ini na kuhifadhiwa kwenye kibofu cha nyongo. Hutolewa kwenye sehemu ya kwanza ya utumbo mwembamba kusaidia kumeng'enya mafuta.

Ukitapika tumbo likiwa tupu, au ukitapika mara nyingi, nyongo kutoka utumboni hurudi tumboni na kutoka – matapishi huwa ya njano au kijani na chungu. Mara nyingi hili si hatari lenyewe; kinachojalisha ni kwa nini unatapika. Kwa kutapika kwa ujumla soma Kutapika.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Majimaji machache ya njano asubuhi kabla ya kula – tumbo tupu, mimba ya mapema, pombe ya jana.

• Kijani baada ya kutapika chakula mara kadhaa – tumbo limeisha chakula, sasa linatoa nyongo.

• Kijani kingi, kwa nguvu, pamoja na tumbo kuvimba – utumbo umeziba chini ya mahali nyongo inapoingia.

• Ladha chungu mdomoni na kiungulia bila kutapika – nyongo kucheua juu; soma Kucheua nyongo.

Visababishi

Visababishi vya kawaida

• Kutapika ukiwa na njaa au tumbo tupu.

• Mchafuko wa tumbo na sumu ya chakula – baada ya chakula kutoka chote.

• Pombe nyingi.

• Mimba ya mapema – kichefuchefu cha asubuhi.

• Kipandauso.

• Kuchefuka kwa mwendo (safari).

Visababishi vya hatari

• Kuziba kwa utumbo – ngiri iliyokwama, makovu ya upasuaji, utumbo kujisokota.

• Uvimbe wa kongosho.

• Mawe ya nyongo na kibofu cha nyongo kuvimba.

• Kidole tumbo.

• Nyongo kurudi tumboni baada ya upasuaji wa tumbo au wa nyongo.

Dalili zinazoambatana

• Ladha chungu mdomoni.

• Maumivu ya juu ya tumbo na kiungulia.

• Tumbo kuvimba na kushindwa kutoa gesi – utumbo kuziba.

• Maumivu yanayoenda mgongoni – kongosho.

• Homa na manjano – nyongo.

• Kiu na mkojo kidogo – upungufu wa maji.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Kutapika kijani kingi mara kwa mara pamoja na tumbo kuvimba au kushindwa kujisaidia na kutoa gesi.

• Maumivu makali ya tumbo.

• Damu kwenye matapishi.

• Kushindwa kunywa chochote kwa zaidi ya saa 12.

• Homa na manjano.

• Mtoto mchanga anayetapika kijani – dharura hata kama anaonekana mzima.

Vipimo

• Uchunguzi wa tumbo.

• X-ray ya tumbo au CT scan – utumbo kuziba.

• Ultrasound – nyongo, kongosho.

• Amylase au lipase, vipimo vya ini.

• Kipimo cha mimba.

• Endoskopia – kwa nyongo kurudi tumboni kwa muda mrefu.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Kutapika kwa tumbo tupu au pombe – maji kidogo kidogo, ORS, kisha chakula chepesi.

• Mchafuko wa tumbo – maji na ORS.

• Utumbo kuziba, kongosho, nyongo – kulazwa, maji kwa mshipa, bomba la kutoa yaliyomo tumboni, na mara nyingine upasuaji.

• Nyongo kurudi tumboni ya muda mrefu – dawa za kufunga nyongo au kulinda tumbo, mabadiliko ya ulaji, mara chache upasuaji.

Kinga

• Usikae njaa muda mrefu; kula milo midogo ya mara kwa mara.

• Punguza pombe.

• Kunywa maji ya kutosha.

• Usafi wa chakula na maji.

Lini umwone daktari

• Kutapika nyongo kunakorudi mara kwa mara.

• Ladha chungu mdomoni na kiungulia cha kila siku.

• Kutapika nyongo baada ya upasuaji wa tumbo au wa nyongo.

• Kupungua uzito.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara