Muhogo ni nini?

Muhogo ni mzizi wa chakula wenye wanga mwingi unaotumika kama chanzo muhimu cha nishati katika maeneo mengi ya Afrika na sehemu nyingine za dunia. Mzizi wake una ngozi ya kahawia yenye ukakasi isiyoliwa na ndani yake kuna nyama nyeupe yenye umbile linalofanana na viazi.

Familia: Euphorbiaceae

Jina la kisayansi: Manihot esculenta Crantz

Majina ya kawaida: Muhogo, cassava, manioc, yuca, tapioca

Muhogo una wanga mwingi, pamoja na kiasi cha nyuzi lishe, vitamini C, potasiamu, magnesiamu na vitamini B6. Kwa sababu una wanga mwingi, ni chanzo kizuri cha nishati lakini una kiasi kidogo cha protini na mafuta.

Hutoa nishati kwa mwili

Muhogo una kiasi kikubwa cha kabohaidreti, hasa wanga, ambao huvunjwa na mwili na kutumika kutoa nishati.

Kwa hiyo, muhogo unaweza kuwa sehemu muhimu ya mlo kwa watu wanaohitaji chanzo cha nishati, hasa unapoliwa pamoja na vyakula vyenye protini, mboga na vyanzo vingine vya virutubisho.

Huchangia afya ya mfumo wa chakula

Muhogo una nyuzi lishe, ambazo husaidia kuongeza ujazo wa kinyesi na kuchangia utendaji wa kawaida wa mfumo wa chakula.

Hata hivyo, kiasi cha nyuzi kwenye muhogo si kikubwa sana, hivyo ni muhimu kula pia mboga, matunda, kunde na nafaka zisizokobolewa.

Hutoa vitamini C

Muhogo una vitamini C, ambayo ni muhimu kwa utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga, utengenezaji wa kolajeni na kusaidia mwili kufyonza chuma kutoka kwenye vyakula vya mimea.

Kiasi cha vitamini C kinaweza kupungua wakati wa usindikaji na upishi, hivyo namna ya kuandaa muhogo inaweza kuathiri thamani yake ya lishe.

Hutoa potasiamu

Muhogo una potasiamu, madini muhimu yanayohusika katika utendaji wa kawaida wa misuli, mfumo wa neva na udhibiti wa uwiano wa maji mwilini.

Hata hivyo, muhogo haupaswi kuchukuliwa kama chanzo pekee cha potasiamu; matunda, mboga, kunde na vyakula vingine pia vina mchango muhimu.

Hutoa magnesiamu na vitamini B6

Muhogo una kiasi cha magnesiamu na vitamini B6. Magnesiamu hushiriki katika michakato mbalimbali ya mwili, ikiwemo utendaji wa misuli na mfumo wa neva, wakati vitamini B6 hushiriki katika kimetaboliki na utendaji wa kawaida wa mfumo wa neva na kinga.

Unaweza kuwa sehemu ya mlo wa kuongeza uzito au nishati

Kwa kuwa muhogo una wanga na nishati nyingi, unaweza kusaidia kuongeza nishati katika mlo. Hii ni muhimu hasa unapoliwa pamoja na chanzo cha protini kama maharagwe, dengu, mayai, samaki, nyama au maziwa, pamoja na mboga.

Kwa upande mwingine, kwa watu wanaodhibiti ulaji wa nishati au sukari ya damu, kiasi cha muhogo kinapaswa kuzingatiwa kwa sababu una kabohaidreti nyingi.

Viinirishe vinavyopatikana kwenye Muhogo

• Wanga

• Kabohaidreti

• Nyuzi lishe

• Vitamini C

• Vitamini B6

• Folate

• Potasiamu

• Magnesiamu

• Fosforasi

• Kalisiamu

• Chuma

• Protini kidogo

Viinirishe vinavyopatikana kwenye robo kikombe cha Muhogo mbichi (gramu 51)

• Nishati = 83 kcal

• Nyuzi lishe = 1 g

• Mafuta = 0 g

• Kabohaidreti = 20 g

• Protini = 1 g

• Kalisiamu = 8 mg

• Chuma = 0 mg

• Zinki = 0 mg

• Manganese = 0 mg

• Potasiamu = 140 mg

• Magnesiamu = 11 mg

• Fosforasi = 14 mg

• Vitamini A = 1 RE

• Vitamini C = 11 mg

• Vitamini B6 = 0 mg

• Folate = 14 μg

Aina za Muhogo

Kwa matumizi ya jadi, mihogo imekuwa ikigawanywa kwa ujumla katika makundi mawili:

• Muhogo mchungu: Una viwango vya juu zaidi vya misombo ya cyanogenic na haupaswi kuliwa mbichi. Unahitaji usindikaji na upishi sahihi ili kupunguza sumu.

• Muhogo mtamu: Kwa kawaida huwa na viwango vya chini vya misombo hiyo, lakini ladha pekee haiwezi kutumika kutambua kiwango cha sumu.

Kwa sababu hiyo, muhogo wote unapendekezwa kupikwa vizuri kabla ya kuliwa.

Muhogo ulitokea wapi?

Muhogo unaaminika kuwa na asili ya Amerika Kusini, hasa maeneo ya Brazil na Paraguay, na baadaye ulienezwa katika Afrika na Asia.

Leo, muhogo ni zao muhimu sana katika maeneo mengi ya Afrika na hutumika kama chakula kikuu katika jamii mbalimbali. Mizizi yake inaweza pia kusindikwa kuwa unga, wanga na bidhaa nyingine za chakula.

Muhogo huandaliwaje?

Muhogo unaweza:

• Kuchemshwa na kuliwa

• Kupondwa kama viazi

• Kuokwa

• Kukatwa vipande na kukaangwa

• Kusagwa na kutengeneza unga

• Kusindikwa kuwa wanga

• Kutumika kutengeneza tapioka

• Kuchachushwa na kutengenezwa bidhaa mbalimbali za chakula

Muhogo uliokaushwa au uliosindikwa pia hutumika katika baadhi ya vyakula vya jadi, supu na mchuzi.

Muhogo unaweza kuliwa mbichi?

Baadhi ya mihogo mitamu yenye kiwango kidogo cha sayanaidi imekuwa ikiliwa mbichi katika baadhi ya jamii, ikiwemo maeneo ya Afrika. Hata hivyo, si salama kudhani kwamba kila muhogo mtamu una kiwango salama cha sayanaidi kwa sababu kiwango hicho hutofautiana kulingana na aina na mazingira ya kilimo.

Muhogo mchungu una kiwango kikubwa zaidi cha kampaundi za sayanogeniki na unapaswa kusindikwa na kupikwa vizuri kabla ya kuliwa. Pia, kutegemea tu ladha ya uchungu kutambua usalama si njia ya kuaminika.

Kwa ushauri wa jumla wa usalama, ni salama zaidi kuuchuna na kuupika muhogo vizuri, hasa ikiwa hujui aina yake au kiwango chake cha sayanaidi. WHO pia inaonya kwamba glaikosaidi ya sayanaidi katika muhogo zinaweza kutoa sayanaidi na kusababisha sumu ya sayanaidi inapoliwa kwa kiwango hatari.

Muhogo na sukari ya damu

Kwa sababu muhogo una kabohaidreti nyingi, kula kiasi kikubwa kunaweza kuongeza sukari ya damu, hasa unapoliwa peke yake au ukiwa umesindikwa kuwa unga uliosafishwa.

Hii haimaanishi kuwa mtu mwenye kisukari hawezi kula muhogo; kiasi, namna ya maandalizi na vyakula vinavyoliwa pamoja nao ni muhimu. Kuuchanganya na mboga, kunde au chanzo cha protini kunaweza kufanya mlo uwe na uwiano mzuri zaidi.

Hitimisho

Muhogo ni chakula chenye wanga mwingi na chanzo muhimu cha nishati, pamoja na vitamini C, potasiamu, magnesiamu na kiasi cha nyuzi lishe. Faida zake hutegemea maandalizi sahihi; muhogo mbichi au uliosindikwa vibaya unaweza kuwa hatari kutokana na misombo inayoweza kutoa sianidi, hivyo unapaswa kupikwa vizuri kabla ya kuliwa.