Peasi ni nini?

Peasi, pia hujulikana kama pea, ni tunda linalozalishwa na mti unaoitwa mpea. Kwa kawaida lina umbo la kengele, likiwa pana na la mviringo chini na kupungua kuelekea kwenye kikonyo, ingawa baadhi ya aina huwa karibu mviringo kabisa.

Peasi zinaweza kuwa na kipenyo cha chini ya sentimita 2.5 hadi takribani sentimita 7.5. Ngozi yake ni nyembamba na laini, na inaweza kuwa ya kijani, njano, kahawia au nyekundu linapoiva. Nyama yake huwa na maji mengi, tamu na mara nyingi nyeupe yenye manjano hafifu. Baadhi ya aina huwa na umbile lenye chembechembe kidogo. Ndani kuna kiini kigumu kinachoweza kuwa na hadi mbegu 10.

Familia: Rosaceae Jina la kisayansi: Pyrus communis (peasi ya kawaida/Kiulaya), Pyrus pyrifolia (peasi ya Asia) Majina ya kawaida: Peasi, Pear, common pear, European pear, Asian pear, sand pear.

Peasi ni chanzo kizuri cha nyuzi lishe na vitamini C.

Husaidia kuongeza nyuzi lishe

Peasi mbichi inayoliwa pamoja na ngozi ina kiasi kizuri cha nyuzi lishe. Nyuzi husaidia utendaji wa kawaida wa mfumo wa chakula, kuongeza ujazo wa kinyesi na kusaidia mlo kuwa na ushibaji mzuri.

Peasi moja ya wastani yenye ngozi ina takribani gramu 4 za nyuzi lishe.

Huchangia afya ya kinga ya mwili

Peasi ina vitamini C, ambayo ni muhimu kwa utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga. Vitamini C pia hushiriki katika utengenezaji wa kolajeni na husaidia ufyonzwaji wa chuma kutoka kwenye vyakula vya mimea.

Hutoa potasiamu na madini mengine

Peasi ina potasiamu, pamoja na kiasi kidogo cha kalishiamu, magnesiamu na fosforasi. Potasiamu ni muhimu kwa utendaji wa kawaida wa misuli, mfumo wa neva na usawazishaji wa maji mwilini.

Hata hivyo, peasi si chanzo kikuu cha madini haya, hivyo inapaswa kuliwa pamoja na aina mbalimbali za vyakula.

Ina kemikali za mimea na antioksidanti

Peasi ina kemikali mbalimbali za mimea zinazoweza kufanya kazi kama antioksidanti. Misombo hii husaidia kulinda seli dhidi ya uharibifu unaohusishwa na molekuli zisizo imara mwilini.

Kiasi cha kemikali hizi hutofautiana kulingana na aina ya peasi, kiwango cha ukomavu na namna linavyohifadhiwa au kuchakatwa.

Hutoa maji na nishati

Peasi ina takribani 84% ya maji, hivyo huchangia ulaji wa maji kupitia chakula. Peasi moja ya wastani ina karibu 98 kcal na takribani gramu 25 za kabohaidreti, ambazo sehemu kubwa hutokana na sukari za asili za tunda.

Viinirishe vinavyopatikana kwenye Peasi

• Maji

• Kabohaidreti

• Nyuzi lishe

• Protini

• Vitamini C

• Vitamini E

• Folate

• Potasiamu

• Magnesiamu

• Fosforasi

• Kalishiamu

• Kemikali za mimea

• Antioksidanti

Viinirishe vinavyopatikana kwenye Peasi moja ya wastani, mbichi yenye ngozi (gramu 166)

• Nishati = 98 kcal

• Maji = 84%

• Mafuta = 1 g

• Kabohaidreti = 25 g

• Protini = 1 g

• Nyuzi lishe = 4 g

• Kalishiamu = 18 mg

• Chuma = 0 mg

• Zinki = 0 mg

• Manganese = 0 mg

• Potasiamu = 208 mg

• Magnesiamu = 10 mg

• Fosforasi = 18 mg

Vitamini zinazopatikana kwenye Peasi moja ya wastani

• Vitamini A = 3 RE

• Vitamini C = 7 mg

• Vitamini B1 (thiamin) = 0 mg

• Vitamini B2 (riboflavin) = 0.1 mg

• Vitamini B3 (niacin) = 0 mg

• Vitamini B6 = Haijapatikana

• Vitamini B9 (folate) = 12 μg

• Vitamini E = 1 mg

Aina za Peasi

Kuna mamia ya aina za peasi duniani, zinazotofautiana kwa umbo, ukubwa, rangi, umbile, ladha, harufu na muda wa kuiva.

Baadhi ya aina zinazojulikana ni:

• Bartlett: Ni kubwa, tamu, yenye maji mengi na hubadilika kutoka kijani kibichi hadi njano-dhahabu linapoiva.

• Anjou: Lina umbo la mviringo-mrefu, ngozi ya kijani-njano na nyama laini yenye rangi ya krimu.

• Bosc: Lina ngozi ya kahawia yenye rangi nyekundu hafifu na nyama imara, hivyo linafaa kwa kuoka au kupikwa.

• Comice: Kwa kawaida lina umbo fupi na pana, na hujulikana kwa ladha yake tamu.

• Pea ya asia: Kwa kawaida huwa na umbo la mviringo, nyama yenye mkunjo zaidi na rangi inayoweza kuwa kahawia-dhahabu hadi kijani-njano.

Peasi ilitokea wapi?

Peasi asili yake ni maeneo ya kaskazini mwa Asia ya Kati na imekuwa ikilimwa kwa zaidi ya miaka 3,000. Baadaye ilienezwa katika maeneo mengine ya dunia, ikiwemo Ulaya na Amerika Kaskazini.

Peasi ina uhusiano wa karibu na tufaha kwa sababu yote ni matunda ya aina ya pome, yenye kiini cha ndani kinachobeba mbegu, na yote ni ya familia ya Rosaceae.

China, Italia, Urusi na Marekani ni miongoni mwa wazalishaji wakubwa wa peasi duniani.

Jinsi ya kuchagua na kuhifadhi Peasi

Kwa kuwa peasi nyingi huvunwa kabla hazijaiva kabisa, zinapaswa kuachwa zivae kwenye joto la kawaida. Peasi iliyoiva huwa na ulaini kidogo karibu na sehemu ya kikonyo inapobanwa kwa upole.

Baada ya kuiva, ni vizuri kuihifadhi kwenye jokofu ili kuongeza muda wa kukaa kwake.

Peasi iliyokatwa inaweza kunyunyiziwa maji ya limau ili kusaidia kupunguza kubadilika kwa rangi yake kuwa kahawia.

Hitimisho

Peasi ni tunda lenye maji mengi na chanzo kizuri cha nyuzi lishe na vitamini C, pamoja na potasiamu na kemikali za mimea zenye uwezo wa kufanya kazi kama antioxidants.Kulila likiwa mbichi pamoja na ngozi, baada ya kuliosha vizuri, kunaweza kusaidia kuongeza nyuzi na virutubisho katika mlo wenye uwiano.