Tezi za Tyson (Tyson glands) ni tezi ndogo za kawaida za mafuta zinazoonekana kama vipele vidogo vyeupe au vya njano, mara nyingi viwili au vichache, pembeni mwa kamba ndogo iliyo chini ya kichwa cha uume (frenulum). Si ugonjwa wa zinaa, haziambukizi wala si saratani, na hazihitaji matibabu.

Tezi za Tyson ni tezi ndogo za mafuta (sebaceous glands) zinazopatikana kwenye shingo ya uume, mara nyingi pande mbili za frenulum – kamba ndogo ya ngozi chini ya kichwa cha uume. Hutoa mafuta yanayosaidia kulainisha eneo hilo.

Ni sehemu ya kawaida ya mwili. Huwa tofauti na vipele vya Fordyce (vilivyosambaa kwenye mpini na kichwa) na vipele lulu vya uume (vinavyozunguka ukingo wa kichwa kwa mistari).

Takwimu za ugonjwa

Tezi za Tyson zipo kwa wanaume wengi, ingawa si kila mtu huziona. Huonekana zaidi kwa wanaume wasiotahiriwa na baada ya kubalehe.

Kama ilivyo kwa vipele vingine vya kawaida vya uume, hugunduliwa mara nyingi ujanani na kuleta hofu ya magonjwa ya zinaa.

Visababishi na vihatarishi

• Ni sehemu ya kawaida ya mwili.

• Homoni za kubalehe huzifanya kuonekana zaidi.

• Hazisababishwi na ngono, uchafu wala maambukizi.

Jinsi ugonjwa unavyotokea

Tezi hizi hutoa mafuta (smegma ni mchanganyiko wa mafuta haya na seli za ngozi). Mafuta yakijikusanya bila kusafishwa, hasa kwa wasiotahiriwa, huweza kuleta harufu au muwasho, lakini hili ni suala la usafi, si ugonjwa wa tezi.

Dalili na viashiria

• Vipele vidogo vyeupe au vya njano, milimita 1–2, mara nyingi viwili pande za frenulum, au vichache.

• Haviumi wala kuwasha.

• Havibadiliki kwa haraka.

• Mafuta meupe huweza kujikusanya eneo hilo bila kusafishwa.

Vipimo

• Uchunguzi wa mtaalamu – unatosha.

• Vipimo vya magonjwa ya zinaa – kama kuna dalili nyingine au kwa amani ya moyo.

Matibabu

• Hakuna matibabu yanayohitajika.

• Usafi wa kawaida: osha kwa maji ya uvuguvugu, ukivuta ngozi ya mbele nyuma (kwa wasiotahiriwa), kila siku.

• Usibane, usikamue, usichome kwa dawa.

Matatizo yanayoweza kutokea

• Hakuna madhara ya kiafya.

• Wasiwasi na hofu.

• Maambukizi na makovu kwa kujaribu kuziondoa.

Kinga

• Hazihitaji kuzuiwa.

• Usafi wa kila siku huzuia mafuta kujikusanya na harufu.

Lini umwone daktari

• Vipele vinakua, vinabadilika rangi, vinauma au vinatoa damu.

• Kuna vidonda, malengelenge, usaha au vinyama kama koliflawa.

• Unahitaji uhakika na amani ya moyo.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara