Vinyama vya ngozi (skin tags, acrochordons) – vinavyoitwa pia vipele mshikizo – ni vinyama vidogo laini vya rangi ya ngozi au kahawia vinavyoning'inia kwa kishina, mara nyingi shingoni, kwapani, kope na kinena. Si saratani, haviambukizi na mara nyingi haviumi. Huhusiana na msuguano, unene na kisukari. Huondolewa kwa sababu ya usumbufu au mwonekano.

Vinyama vya ngozi (kitaalamu acrochordons au skin tags; hapa huitwa pia vipele mshikizo) ni vinyama vidogo laini vinavyoota kutoka kwenye ngozi na kuning'inia kwa kishina chembamba. Vina tishu za kawaida za ngozi, mishipa midogo ya damu na nyuzinyuzi.

Ni hali isiyo na madhara: si saratani, haviambukizi na haviwi saratani. Watu wengi huviondoa kwa sababu vinanasa kwenye nguo, mikufu au vinapoonekana usoni.

Takwimu za ugonjwa

Vinyama vya ngozi ni vya kawaida sana – takribani nusu ya watu wazima wana angalau kimoja. Huongezeka baada ya miaka 40, kwa wenye unene, kisukari na wakati wa ujauzito.

Visababishi na vihatarishi

• Msuguano wa ngozi na ngozi au nguo – shingo, kwapa, kinena, chini ya matiti, kope.

• Unene uliokithiri.

• Kisukari na usugu wa insulini – vinyama vingi huweza kuwa ishara.

• Ujauzito – homoni.

• Umri – zaidi ya miaka 40.

• Historia ya familia.

• Mara chache: HPV ya aina fulani.

Jinsi ugonjwa unavyotokea

Msuguano wa mara kwa mara na homoni za ukuaji (kama insulini) huchochea seli za ngozi na nyuzinyuzi kukua kupita kiasi mahali pamoja, na kutengeneza kinyama kinachoning'inia. Kinyama kikijisokota kwenye kishina chake, hukosa damu, huwa cheusi na kinaweza kuuma au kudondoka chenyewe.

Dalili na viashiria

• Kinyama kidogo laini (milimita 1 hadi sentimita kadhaa) kinachoning'inia kwa kishina.

• Rangi ya ngozi au kahawia.

• Mara nyingi haviumi.

• Huwasha au kuuma vikinaswa na nguo, mikufu au nyembe.

• Kinyama kilichojisokota: cheusi au chekundu, chenye maumivu.

Vipimo

• Uchunguzi wa ngozi – unatosha mara nyingi.

• Kipimo cha sukari – kwa wenye vinyama vingi.

• Biopsy – kwa kinyama kinachokua haraka, kinachotoa damu au kisicho cha kawaida, kuondoa uvimbe mwingine.

Hali zinazofanana: sunzua, alama za kuzaliwa (moles), neurofibroma, seborrhoeic keratosis.

Matibabu

• Hakuna matibabu yanayohitajika kama havisumbui.

• Kukata kwa mkasi au kisu baada ya ganzi – kituoni.

• Kugandisha (cryotherapy).

• Kuchoma kwa umeme (electrocautery).

• Usifunge kwa uzi wala kukata nyumbani – huleta damu, maambukizi na makovu, hasa karibu na macho.

• Kudhibiti uzito na sukari hupunguza vinyama vipya.

Matatizo yanayoweza kutokea

• Kutokwa damu vikinaswa.

• Maumivu kama kinyama kimejisokota.

• Maambukizi baada ya kujikatia nyumbani.

• Vinyama vipya kuota.

Kinga

• Dumisha uzito unaofaa.

• Dhibiti sukari.

• Punguza msuguano – nguo zisizobana.

Lini umwone daktari

• Kinyama kinatoa damu, kinakua haraka au kinabadilika rangi.

• Kinauma au kinasumbua.

• Kiko karibu na jicho na unataka kuondoa.

• Vinyama vingi vipya – pima sukari.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara