Magonjwa na saratani mbalimbali

Saratani ya mapafu (lung cancer) ni ukuaji usiodhibitika wa seli za mapafu, unaohusishwa zaidi na uvutaji sigara, moshi wa kuni na mkaa na vumbi la kazini. Huleta kikohozi kisichoisha, kukohoa damu, maumivu ya kifua na kupungua uzito – dalili zinazofanana na kifua kikuu. Kuacha sigara ndiyo kinga kubwa zaidi.

Saratani ya umio (oesophageal cancer) ni saratani ya mrija unaopeleka chakula kutoka kooni hadi tumboni. Dalili kuu ni kumeza kwa shida kunakoongezeka – kwanza vyakula vigumu, baadaye hata maji – pamoja na kupungua uzito. Pombe, tumbaku na vinywaji vya moto sana huongeza hatari. Ni ya kawaida sana Afrika Mashariki.

Saratani ya ini (liver cancer, hepatocellular carcinoma) huanzia kwenye seli za ini, mara nyingi kwa mtu mwenye homa ya ini B au C ya muda mrefu, ini kusinyaa, pombe nyingi au sumu ya aflatoksini. Huleta maumivu upande wa kulia juu ya tumbo, uvimbe tumboni, manjano na kupungua uzito. Chanjo ya homa ya ini B ndiyo kinga kubwa.

​