Aflatoksini: Hatari, Dalili, Vyanzo na Jinsi ya Kujikinga

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Usile wala usiwape mifugo mahindi au karanga zenye ukungu, zilizobadilika rangi au zilizooza. Kausha vizuri na hifadhi pakavu. Soma Saratani ya ini.

Maelezo

Vyanzo

• Mahindi, karanga, mtama, mchele, ngano, mbegu za alizeti, ufuta, korosho.

• Unga uliotengenezwa kwa punje zenye ukungu.

• Maziwa ya ng'ombe aliyelishwa chakula chenye sumu (aflatoksini M1).

• Viungo vilivyosagwa vilivyohifadhiwa vibaya.

Madhara

• Sumu kali: manjano, kutapika, maumivu ya tumbo, tumbo kujaa maji, kuchanganyikiwa – huweza kuua.

• Sumu ya muda mrefu: saratani ya ini (hatari kubwa zaidi kwa wenye homa ya ini B), udumavu kwa watoto, kinga kupungua.

• Haionekani kwa macho wala kuondoka kwa kupika.

Kujikinga

• Shambani: vuna kwa wakati; usiache mahindi yaloe shambani.

• Kukausha: juani juu ya turubai, si ardhini, hadi punje zigongane kwa sauti kavu.

• Kuhifadhi: magunia au mifuko maalumu, juu ya chaga, mahali pakavu penye hewa.

• Nyumbani: chambua punje zilizooza, zilizobadilika rangi au zenye ukungu kabla ya kusaga; nunua unga na karanga zilizohifadhiwa vizuri.

• Chanjo ya homa ya ini B – soma Homa ya ini.

Nini cha kufanya

• Kula vyakula mchanganyiko – usitegemee chakula kimoja.

• Kwa watoto, tumia unga uliochambuliwa vizuri – soma Unga wa uji wa kusaga nyumbani.

• Ripoti mlipuko wa wagonjwa wa manjano kwenye kijiji kwa mamlaka ya afya.

Dalili za hatari

Hospitali mara moja ukiwa na:

• Macho kuwa njano, kutapika, tumbo kuvimba, kuchanganyikiwa – hasa watu kadhaa wa familia moja waliokula chakula kimoja.

Lini umwone daktari

• Una homa ya ini B – pima ini mara kwa mara.

• Mtoto hakui vizuri.

• Kupungua uzito na maumivu chini ya mbavu kulia.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara