Je, kutokwa na usaha kwenye nyuzi baada ya tohara kwa mwanaume shida ni nini?

Kutokwa na usaha kwenye nyuzi baada ya tohara mara nyingi ni dalili ya maambukizi ya kidonda, hasa ukiwa na maumivu yanayoongezeka, uvimbe, wekundu unaoenea, harufu mbaya au homa. Hali hii si ya kawaida na inahitaji kuchunguzwa na mtoa huduma mapema, kwa sababu kidonda kinaweza kuhitaji kusafishwa na antibayotiki inayofaa.

Bakteria wa ngozi ndio chanzo cha kawaida. Cotrimoxazole si chaguo la kwanza kwa maambukizi haya, na paracetamol hupunguza maumivu tu. Rudi kituo cha afya ulikofanyiwa tohara au kituo kilicho karibu nawe. Wakati unasubiri, weka kidonda safi na kikavu, usikipake mitishamba au dawa kali, na usivute nyuzi. Homa, baridi kali, kushindwa kukojoa, au ngozi kuwa nyeusi ni dharura.

Swali la msomaji

"Habari daktari, mimi ni mwanaume niliyefanyiwa tohara hivi karibuni. Kwa sasa, sehemu ya mshono inatoa usaha na kuna maumivu. Awali nilipewa dawa ya T. CTX pamoja na PCM tu. Naomba kufahamu chanzo cha hali hii na nini naweza kufanya kwa ajili ya matibabu sahihi."

Tohara ni upasuaji unaofanyika kwa sababu za kiafya, kitamaduni au kidini, na hupunguza hatari ya mwanaume kupata VVU kutoka kwa mwanamke. Wengi hupona bila tatizo ndani ya wiki chache. Baadhi hupata maambukizi kwenye eneo lililoshonwa, na hili ndilo tunaloeleza hapa.

Kupona kwa kawaida na maambukizi: tofauti ni nini?

Kama huna uhakika, rudi kituoni. Ni bora kuchunguzwa bila sababu kuliko kuchelewa. Soma pia Kidonda kutoa usaha.

Sababu zinazosababisha usaha na maambukizi

• Bakteria wanaoishi kwenye ngozi kuingia kwenye kidonda kilicho wazi.

• Usafi hafifu wa kidonda, au kukigusa kwa mikono michafu.

• Kushindwa kufuata maelekezo ya utunzaji wa nyuzi na kidonda baada ya tohara.

• Mazingira machafu wakati wa au baada ya upasuaji, hasa tohara inayofanywa nje ya kituo cha afya.

• Kuumiza kidonda kwa nguo zinazobana, msuguano, au tendo la ndoa la mapema.

• Kupaka mitishamba, majivu, mafuta au dawa zisizo salama kwenye kidonda.

• Hali zinazochelewesha kupona, kama kisukari kisichodhibitiwa, VVU, lishe duni au uvutaji sigara.

• Bakteria wasioitikia dawa uliyopewa, yaani usugu wa dawa.

Je, tiba ya awali inatosha?

Cotrimoxazole (CTX) na paracetamol (PCM) mara nyingi hutolewa, lakini ikiwa tayari kuna usaha, hazitoshi. Paracetamol haiui bakteria, na bakteria wengi wa ngozi hawatibiwi vizuri na cotrimoxazole. Kilicho muhimu ni mtoa huduma aone kidonda, kwa sababu usaha uliokusanyika unahitaji kutolewa, si kumeza dawa tu.

Hatua sahihi za kuchukua kwa matibabu

1. Nenda kituo cha afya mapema

• Mtoa huduma ataangalia kina cha maambukizi, na kama kuna haja ya kuondoa nyuzi zilizoathirika au kufungua usaha.

• Vipimo kama kipimo cha kuotesha majimaji ya kidonda na kipimo cha damu vinaweza kusaidia kuchagua dawa sahihi.

• Anaweza kupima sukari na VVU kama kidonda hakiponi, na kuangalia kama umepata chanjo ya pepopunda.

2. Antibayotiki inayofaa

Mwongozo wa taifa unataja dawa kama flucloxacillin au amoxicillin na clavulanic acid kwa maambukizi ya ngozi na tishu laini. Metronidazole inaweza kuongezwa pale mtoa huduma anapoona inahitajika. Dawa, dozi na muda hupangwa baada ya uchunguzi. Usianze wala kubadilisha antibayotiki peke yako, na ukipewa, maliza dozi yote.

3. Utunzaji wa kidonda nyumbani

• Nawa mikono kwa sabuni kabla na baada ya kugusa kidonda.

• Osha taratibu kwa maji safi na sabuni laini, au kwa dawa uliyopewa kituoni, kama ulivyoelekezwa.

• Kausha kwa kugusa taratibu na kitambaa safi, bila kusugua.

• Funika kwa shashi safi kama mtoa huduma ameelekeza, na ibadilishe ikilowa au ikichafuka.

• Vaa chupi safi za pamba zinazoshikilia uume bila kubana, na uzibadilishe kila siku.

• Paka dawa ya kupaka tu kama umeandikiwa na mtoa huduma; usitumie krimu zozote za dukani.

Mambo ya kuepuka

• Kugusa kidonda kwa mikono michafu, au kuondoa ganda kwa kucha.

• Kuvuta au kukata nyuzi mwenyewe.

• Kuvaa nguo za kubana au chafu.

• Kuacha kidonda bila usafi kwa siku kadhaa.

• Kutumia Dettol, spirit, mafuta ya taa, chumvi kali, majivu au mitishamba kwenye kidonda.

• Kufanya tendo la ndoa au kujichua kabla kidonda hakijapona kabisa.

• Kazi nzito au michezo kwa siku 7 hadi 10 za mwanzo, au kama ulivyoelekezwa.

Hatari zinazoweza kutokea bila matibabu

• Maambukizi kuenea kwenye uume na sehemu za ndani zaidi.

• Kidonda kuchelewa kupona au kufunguka.

• Mabadiliko ya umbo la uume, au kovu linalobana.

• Sepsisi, hali hatari ya maambukizi kuenea mwili mzima.

• Ngozi na tishu kufa, jambo linalohitaji upasuaji wa haraka.

• Haja ya upasuaji mwingine wa kurekebisha eneo lililoathirika.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na mojawapo ya hizi:

• Homa, baridi kali au kutetemeka.

• Usaha mwingi wenye harufu mbaya, au uvimbe unaoongezeka haraka.

• Wekundu unaosambaa kutoka kwenye uume kwenda kwenye tumbo la chini au mapaja.

• Ngozi kuwa nyeusi au ya kijivu.

• Kushindwa kukojoa, au kukojoa kwa maumivu makali.

• Damu isiyoisha, au damu inayoanza tena baada ya kuacha.

• Kushindwa kukaa au kutembea kwa sababu ya maumivu makali.

• Taya kukakamaa au misuli kukaza, ambayo inaweza kuwa dalili ya pepopunda.

Mwongozo wa kinga baada ya tohara

• Fanya tohara kwenye kituo cha afya kinachotumia vifaa safi.

• Weka kidonda safi kila siku kwa sabuni laini na maji safi, kufuata maelekezo.

• Vaa nguo za ndani za pamba zisizobana.

• Hudhuria miadi ya kukaguliwa baada ya tohara.

• Wasiliana na mtoa huduma mara moja ukiona usaha au uvimbe.

• Maliza dawa ulizopewa na usikate kabla ya muda.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara