Kujikinga na COVID-19

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Hakuna kinga moja inayotosha – mchanganyiko ndio unaosaidia: chanjo kwa walio hatarini, hewa safi, barakoa sahihi wakati wa hatari, usafi wa mikono na kukaa nyumbani ukiwa mgonjwa.

Maelezo

Barakoa

• Huzuia matone na hewa yenye kirusi – inalinda wewe na wengine.

• Vaa wakati wa msongamano ndani ya vyumba, ukiwa na dalili, ukimhudumia mgonjwa, au ukiwa hatarini (mzee, magonjwa sugu).

• Ifunike pua na mdomo kikamilifu; ibadilishe ikilowa au kuchafuka; usiiguse sehemu ya mbele.

• Si kwa chafya tu – mtu anaweza kuambukiza hata kabla ya dalili kuanza.

• Watoto chini ya miaka 5 hawahitaji barakoa.

Hewa safi

• Fungua madirisha na milango, hasa kwenye magari ya umma, madarasa na vikao.

• Mikutano nje ni salama zaidi kuliko ndani.

Mikono na nyuso

• Nawa mikono kwa maji safi na sabuni sekunde 20, au tumia sanitizer yenye pombe.

• Funika mdomo kwa kiwiko ukikohoa au kupiga chafya.

Kinga zisizothibitishwa

• Miwani ya kawaida – kinga ndogo; si mbadala wa barakoa.

• Damu au plasma ya waliopona – haitumiki kama kinga kwa watu wenye afya.

• Kupima kila mtu kwenye mikusanyiko – hutumika wakati wa milipuko tu kwa uamuzi wa mamlaka.

Nini cha kufanya

• Pata chanjo kama uko kundi la hatari.

• Kaa nyumbani ukiwa na homa au kikohozi.

• Mlinde mzee au mgonjwa nyumbani – vaa barakoa ukiwa mgonjwa.

• Fuata maelekezo ya Wizara ya Afya wakati wa milipuko.

• Dhibiti magonjwa sugu (kisukari, presha, VVU) – kinga imara hupunguza hatari ya kuugua vibaya.

Dalili za hatari

• Kupumua kwa shida, maumivu ya kifua, kuchanganyikiwa – hospitali mara moja.

• Mzee au mwenye kinga dhaifu mwenye dalili – mapema.

• Soma COVID-19: dalili, vipimo na huduma ya nyumbani.

Lini umwone daktari

• Unahitaji ushauri wa chanjo.

• Una kinga dhaifu na unataka mpango wa kujikinga.

• Umekaa karibu na mgonjwa na una dalili.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara