Namna ya kuchunguza titi nyumbani

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Jichunguze kila mwezi kwa hatua 3: kutazama, kupapasa ukiwa umesimama na umelala, na kukagua kwapa na chuchu. Uchunguzi huu hausemi kama una saratani – unakuonyesha mabadiliko yanayohitaji kuchunguzwa na mtoa huduma.

Maelezo

Hatua 1: Tazama kwenye kioo

• Simama bila nguo ya juu, mikono pembeni.

• Angalia ukubwa, umbo, rangi na ngozi ya matiti yote mawili.

• Rudia ukiwa umeinua mikono juu, kisha ukiwa umeweka mikono kiunoni na kukaza kifua.

• Tafuta: ngozi kubonyea au kukunjamana, wekundu, ngozi kama ganda la chungwa, chuchu kuingia ndani au kubadilika upande.

Hatua 2: Papasa

• Tumia sehemu laini ya vidole vitatu vya katikati, si ncha za kucha.

• Ukiwa umelala: weka mto chini ya bega la upande unaochunguza, inua mkono huo juu ya kichwa.

• Papasa kwa miduara midogo, kwa mgandamizo mwepesi, wa kati na mkubwa.

• Funika titi zima: kutoka kola-bone hadi chini ya titi, na kutoka katikati ya kifua hadi kwapani – kwa mistari ya juu-chini.

• Rudia ukiwa umesimama, kwa mfano wakati wa kuoga.

Hatua 3: Kwapa na chuchu

• Papasa kwapa kutafuta vinundu.

• Angalia kama chuchu inatoa majimaji bila kubanwa, hasa damu.

Kumbuka

• Matiti mengi yana vinundu vya kawaida, hasa kabla ya hedhi – lengo ni kujua hali yako ya kawaida.

• Wanaume pia wanaweza kupata saratani ya matiti.

• Kujichunguza hakuchukui nafasi ya uchunguzi wa mtoa huduma (CBE) na mammografia/ultrasound inaposhauriwa.

Nini cha kufanya

• Andika au kumbuka ulichokiona kila mwezi.

• Ukiona kitu kipya, subiri hedhi inayofuata ipite; kikibaki – nenda kituo cha afya. Kama ni wazi kinatisha, usisubiri.

• Wanawake wa miaka 40 au zaidi, au wenye historia ya saratani ya matiti kwenye familia, waulize kuhusu mammografia au ultrasound.

• Soma Saratani ya matiti.

Dalili za hatari

• Uvimbe mgumu usio na maumivu unaokua.

• Ngozi kama ganda la chungwa, kidonda kisichopona au titi kuvimba na kuwa jekundu bila kunyonyesha.

• Chuchu kutoa damu au kuingia ndani ghafla.

Lini umwone daktari

• Uvimbe wowote mpya kwenye titi au kwapa unaodumu baada ya hedhi.

• Maumivu ya titi yasiyoisha – soma Maumivu ya titi.

• Mabadiliko ya ukubwa au umbo la titi moja.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara