Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya
Dawa nzuri ya kutibu meno yasiumee ni nini?
Kwa maumivu ya jino, dawa bora za muda ni ibuprofen pamoja na paracetamol – kwa pamoja hufanya kazi vizuri kuliko dawa nyingi zenye nguvu. Lakini dawa za maumivu hupunguza maumivu tu; jino lililooza au lenye maambukizi linahitaji daktari wa meno – kuziba, kutibu mzizi (root canal) au kung'oa. Antibayotiki hazitibu jino linalouma peke yake; hutumika tu kama kuna uvimbe unaoenea usoni, homa au usaha.
Je mwili kuwashwa nayo ni dalili mojawap ya UKIMWI?
Mwili kuwashwa unaweza kutokea kwa mtu mwenye VVU, lakini si dalili maalumu ya VVU – watu wengi wanaowashwa hawana VVU. Kwa mwenye VVU, muwasho hutokana na ngozi kavu, fangasi, upele (scabies), vipele vya muwasho vya VVU (PPE), seborrhoeic dermatitis au mzio wa dawa. Njia pekee ya kujua kama una VVU ni kupima.
Madoa ya zambarau kwenye ulimi husababishwa na nini?
Madoa ya kahawia, zambarau au meusi kwenye ulimi mara nyingi si hatari. Kwa watu wenye ngozi nyeusi, rangi ya asili (melanin) kwenye ulimi na fizi ni ya kawaida sana na huwepo tangu utotoni. Mishipa ya damu iliyopanuka chini ya ulimi (zambarau-bluu) huonekana kwa wazee, na kujing'ata ulimi huacha doa la damu linalopotea ndani ya wiki 1–2. Lakini madoa mapya ya zambarau yanayokua – hasa kwa mwenye VVU – huweza kuwa saratani ya Kaposi; vidoti vidogo vya damu vinavyoambatana na damu kutoka fizini au puani huashiria chembe sahani kuwa chache. Doa jipya lisilopotea wiki 2–3 lichunguzwe.
Matapishi ya njano
Matapishi ya njano au ya rangi ya chungwa mara nyingi ni majimaji ya tumbo yenye nyongo kidogo, hasa baada ya kutapika mara kadhaa tumbo likiwa tupu – si lazima ugonjwa wa ini. Visababishi vya kawaida ni sumu ya chakula, mafua ya tumbo (gastroenteritis), influenza, kipandauso, ujauzito, homa ya mwendo, dawa (za saratani na nyingine) na maambukizi ya sikio. Visababishi vya hatari ni kidole tumbo, utumbo kuziba, nyongo/kongosho kuvimba na sumu. Jambo kuu ni kunywa maji kidogo kidogo mara kwa mara (ORS) na kuangalia dalili za upungufu wa maji. Matapishi ya kijani-kibichi kwa mtoto mchanga, ya damu au kama kahawa, au yenye harufu ya kinyesi ni dharura.
Utajuaje mimba imetoka baada ya kutumia misoprostol
Makala hii ni ya elimu ya afya na inahusu kufuatilia hali baada ya mimba kutoka au kuharibika kwa dawa; haitoi maelekezo ya kutumia dawa. Baada ya dawa, maumivu kama ya hedhi nzito na kutokwa damu kwa kawaida huanza ndani ya saa chache, mabonge na vipande vya mimba hutoka, kisha damu hupungua ndani ya siku chache na matone madogo huweza kuendelea hadi wiki 2. Dalili za ujauzito kama kichefuchefu na matiti kuuma hupotea ndani ya wiki moja, na kipimo cha mimba cha mkojo wiki 3 hadi 4 baadaye kinapaswa kuwa hasi.
Muundo na rangi ya haja kubwa kwa kichanga
Haja kubwa ya kichanga hubadilika wiki za mwanzo. Siku 1–3: meconium – nyeusi-kijani, nzito kama lami. Siku 3–5: kijani-kahawia, laini zaidi (transitional). Kuanzia wiki 1 – anayenyonya maziwa ya mama pekee: njano ya dhahabu, laini/majimaji, yenye vipande kama mbegu, harufu hafifu, mara 3–6 au zaidi kwa siku; baada ya wiki 4–6 baadhi hukaa siku kadhaa bila haja, ni kawaida kama ni laini na mtoto anaongezeka uzito. Anayetumia maziwa ya kopo: njano-kahawia au kijani, nzito kidogo kama siagi ya karanga, harufu kali zaidi, mara 1–4 kwa siku. Dalili za hatari: haja nyeupe, kijivu au kama udongo (mirija ya nyongo kuziba – dharura), damu, nyeusi baada ya siku 4, majimaji mengi yenye macho kuingia ndani, au mtoto mchanga kutopata haja kubwa saa 48 za kwanza.